Eten tussen 12.00-20.00 is niet altijd de beste keuze

Een dame die ik enige tijd geleden begeleid heb met een ketogeen programma vraagt om een Inbody meting. Ze wil graag weten hoe het met haar lichaamssamenstelling is. Zowel voor, tijdens als na de ‘Keto Reset’ hebben we regelmatig haar progressie gemeten. De metingen van haar vetmassa en visceraal vet vertonen een gestage daling in de grafiek. Alleen deze keer niet……

Het cijfer op de weegschaal

Bij het meten van progressie bij cliënten maak ik in mijn studio gebruik van de Inbody. Dit apparaat geeft een goed inzicht in de samenstelling van je lichaamsgewicht. Gewicht zegt maar weinig over je gezondheid; belangrijker is waar dat gewicht uit bestaat. En dat zijn onder andere water, spieren, vet, botten. Met een inbody meting krijg je een goed beeld daarvan.

Terwijl deze dame op de Inbody gaat staan zie ik direct dat ze in gewicht is toegenomen. Maar dat kan van alles betekenen en kan ook een goed teken zijn. Misschien is haar spiermassa toegenomen doordat ze meer is gaan trainen. En omdat koolhydraten vocht aantrekken zie je ook vaak dat bij een ketogeen voedingspatroon iemand minder weegt doordat er minder vocht vast wordt gehouden. Wanneer je dan weer meer koolhydraten toevoegt wordt je zwaarder; dit is dan meestal weer extra vocht.

Maar als we daarna samen kijken op de uitgeprinte grafiek zien we al snel dat het geen spiermassa of vocht is die de gewichtstoename veroorzaakt. Het is zowel het lichaamsvet als het visceraal vet (inwendig vet rondom je vitale organen) wat is toegenomen……

Wat is er gebeurd?

“Zijn er dingen die je de afgelopen tijd anders gedaan hebt?”, vraag ik haar. “In de voeding zelf heb ik weinig veranderd maar ik ben wel gestart met het eten in een ‘eetraam’. Ik eet nu elke dag tussen 12.00-20.00” antwoordt ze.

Intermittent Fasting kun je op veel verschillende manieren toepassen en de 16:8 methode is volgens mij de meest gebruikte. Hierin eet je al je maaltijden binnen 8 uur (je ‘eating window’) om vervolgens 16 uur te vasten. Ik ben een groot voorstander hiervan, schreef er boeken en blogs over en pas dit al jarenlang toe. Maar……

De ‘maar’ van Intermittent Fasting

Intermittent fasting heeft een positief effect op je immuunsysteem; zorgt voor een betere vetverbranding en kan helpen bij vetverlies (mits je ook minder eet dan je verbrandt)

Voor mij persoonlijk is metabole flexibiliteit (het makkelijk kunnen schakelen van suiker-naar vetverbranding) één van de grootste voordelen. Precies dat ene woord flexibiliteit geeft voor mij de essentie van intermittent Fasting aan. Hoe flexibeler je als mens bent (zowel mentaal als fysiek) hoe sterker en weerbaarder. ‘Survival of the Fittest’ gaat niet over wie het sterkst is; maar over wie zich het beste aan kan passen aan veranderende omstandigheden.

Vaak zie ik dat mensen gehoord of gelezen hebben over het eten tussen 12.00-20.00 en dat gaan aanhouden als hun Intermittent Fasting methode. Soms kan het fijn zijn om een vaste structuur en ritme aan te houden; zeker als je hier net mee van start gaat. Maar uiteindelijk gaat het ook om het trainen van je flexibiliteit en wil je dus, wat mij betreft, niet ‘rigide’ worden in het aanhouden van bepaalde eet-en vastentijden. Dit kan soms helpen bij een eerste start maar daarna is het ook mooi om dit los te kunnen laten, meer te kunnen ‘spelen’ met die tijdstippen en het aan te passen aan de omstandigheden.

Eten tussen 12.00-20.00

Het voordeel van intermittent Fasting zit ‘m in het ‘niet eten’. En 16 uur niet eten zorgt dat je lichaam in een andere staat van ‘zijn’ komt. Er worden herstel-en reparatie processen in gang gezet, je geeft je lichaam de tijd om te herstellen en te schakelen naar vetverbranding.

Waarom kiezen velen ervoor om elke dag tussen 12.00-20.00 eten en van 20.00-12.00 vasten?? Eerlijk gezegd heb ik geen idee. Voor veel mensen is 12.00 wellicht een fijn tijdstip om de eerste maaltijd te nemen en het vasten te doorbreken (breaking the fast/ breakfast) Het kan heel goed dat dit voor velen het tijdstip is waarop ze een lunchpauze kunnen nemen en dus een moment waarop ze kunnen gaan eten. Of misschien kopiëren mensen gewoon gedrag van anderen, ervan uitgaande dat die tijdstippen het beste werken.

Maar… eten tussen 12.00 -20.00 houdt ook in dat je uiterlijk 20.00 je laatste hap neemt. Stel, je bent iemand die op tijd op staat en ook op tijd naar bed gaat, dan is het niet optimaal om nog laat te eten. Sterker nog; wanneer je vlak voordat je gaat slapen nog aan het eten bent slaap je minder diep, herstel je minder goed en zal je lichaam meer lichaamsvet opslaan. (in mijn ‘Handboek Vetverbranding’ kun je verwijzingen vinden naar wetenschappelijke onderzoeken die dit aangetoond hebben)

“Hoe laat ga je naar bed?” vraag ik aan de dame in kwestie terwijl we naar de stijgende grafiek van haar lichaamsvet kijken. “Ik sta elke dag vroeg op en ga dus heel erg op tijd naar bed; zo rond 21.00”.

Voor deze dame betekent dat dus dat ze een uur voordat ze gaat slapen nog haar laatste maaltijd nuttigt. En terwijl ze dacht dat ze goed bezig was door Intermittent Fasting toe te passen, had het een tegenovergesteld effect.

Mijn advies

Mijn advies aan deze dame was niet om te stoppen met Intermittent Fasting maar wel om haar ‘eating window’ aan te passen. Optimaal is het om uiterlijk 3 uur voordat je gaat slapen niet meer te eten. Wanneer je om 21.00 gaat slapen, is het voor je lijf het fijnste om na 18.00 niks meer te eten. Wil je de 16:8 methode aanhouden dan betekent dat dus dat je tussen 10.00-18.00 gaat eten.

Op werkdagen waarop ik in de avond trainingen of lessen geef vervroeg ik mijn avondeten nog meer en eet ik rond 15.00 of 16.00 mijn laatste maaltijd om vervolgens ergens tussen 7.00 en 8.00 weer te ontbijten. Ik snap dat dit niet voor iedereen is weggelegd (sommigen slapen minder goed als ze ‘s avonds niks of weinig eten) maar leer te kijken naar jouw leefstijl en omstandigheden en vraag je af wat voor jou het beste werkt.

Timing is key

Wanneer je eet is waarschijnlijk nog belangrijker dan wat je eet (al adviseer ik om aan beiden aandacht te besteden) Timing speelt een hele grote rol. En zo zie je dat als je een methode gaat volgen zonder precies te weten waarom je het op die manier doet, dit een tegenovergesteld effect kan hebben. Verdiep je altijd eerst in methodes zoals Intermittent Fasting of een Ketogeen dieet. Vraag advies aan een professional, raadpleeg betrouwbare bronnen en luister goed naar je lichaam.


Eten wat je wil

De decembermaand ,en dus ook dit jaar, loopt tegen het einde en nieuwe jaar staat voor de deur. Misschien is dit blog dan ook de bekende ‘mosterd na de maaltijd’. Of misschien toch ook weer niet. Ik wil het namelijk hebben over iets waarvan ik weet dat velen ermee strugglen. En dat is: eten om andere redenen dan je zou willen. En daar bedoel ik mee: emotie-eten, over-eten en ‘eten om anderen te plezieren’. Dus misschien is het einde van een oud jaar juist wel een goed moment voor zo’n onderwerp. Want hoeveel mensen zijn in januari vaak helemaal klaar met het (te) vele eten en drinken? Zoveel mensen hoor ik in die eerste dagen en weken verzuchten dat het nu ‘echt klaar’ is; en dat ze het nu echt anders willen gaan doen. Maar laten we eerlijk zijn; die paar dagen waarop er meer etentjes óf festiviteiten gepland zijn, zijn natuurlijk niet het echte probleem. Bepalend is uiteindelijk je mindset en je relatie tot voeding. En dat is iets waar je het hele jaar mee bezig wil zijn. Zit dat in het ‘normale’, dagelijkse leven’ al niet helemaal lekker, dan is zo’n decembermaand vaak de bekende druppel….

Vraag

Vorige week hoorde ik een collega personal trainer voor de kerst de volgende tip geven op social media: “als je iets lekkers wil eten, stel jezelf de vraag of het in de supermarkt ligt. Ligt het daar altijd, dan betekent dat, dat je het elke dag zou kunnen eten. Toch doe je dat niet. Is het eten zelf dan zo boeiend, of is het de setting?”

En dat is een mooie vraag die je jezelf kunt stellen op het moment dat je merkt dat je meer en anders eet dan normaal. Het zet alles weer even in perspectief. Want waarom eet je? Een vraag die je jezelf best zo nu en dan kunt stellen. Wil je jezelf optimaal voeden om gezond te blijven; speelt het sociale aspect een belangrijke rol? Beiden zijn belangrijk! Maar…. is het ook belangrijk voor de sfeer, gezelligheid en het samenzijn wat en hoeveel je in je mond stopt? En dat is wel een denkfout die vaak gemaakt wordt en wat ik zo vaak als argument hoor van mensen die meer of anders eten dan ze eigenlijk willen.

De taart van je tante

“We zitten midden in een verbouwing en ik vind het normaal en gastvrij om koekjes aan te bieden aan de schilders en klusjesman. En dan kan ik niet zelf niks nemen….” Een van de vele excuses die ik gehoord heb de afgelopen jaren waarom afvallen niet lukte. Triest maar waar.

Omdat je tante taart gebakken heeft en het ongezellig vindt als jij niet ook een stuk eet; omdat je vriend ‘s avonds laat op de bank kruipt met een zak chips en het zo gezellig vindt als jij mee doet; het familie-etentje waar je geen nee durft te zeggen tegen de zoveelste gang terwijl je echt al meer dan genoeg gegeten hebt; het dessert wat je eigenlijk niet lekker vindt maar niet af durft te slaan omdat je geen zin hebt in de vraag ‘of je soms op dieet bent’ of opmerkingen als ‘dat jij dat toch helemaal niet nodig hebt’ want ‘je bent al slank genoeg’. En dit zijn echt allemaal voorbeelden van verhalen die ik voorbij heb horen komen. Of wat dacht je van de persoon die met haar 1.70 meter ruim over de 120 kg woog en nadat ze 10 kg was afgevallen van haar eigen moeder (…….) te horen kreeg dat het nu wel genoeg was, dat ze uit moest kijken dat ze niet door zou slaan en zelfs al smal in haar gezicht werd. Allemaal waar gebeurd helaas.

Sociale druk

Tel alle keren bij elkaar op dat je iets kan eten om een ander te plezieren en het zijn er altijd teveel. Gezelligheid en sfeer hangt niet af van wat jij wel of niet in je mond stopt. Die denkfout ligt bij de ander; niet bij jou. Of het nou om een kop koffie, een glas wijn of een stuk taart gaat. Op het moment dat iemand het ongezellig vindt als je niet ‘mee doet’; bedenk dan dat de gezelligheid niet daarvan af hangt. En als jij op zo’n moment iets gaat eten of drinken om een ander te plezieren heb je een probleem.

Probleem

Bewust en mindful eten is de basis voor een gezonde relatie met voeding. Sterk in je schoenen staan ook. Het belangrijkste is wat JIJ wil en niet wat een ander denkt, vindt of wil! En natuurlijk overkomt het ons allemaal wel eens dat we meer of anders eten dan we wilden. Dat wil niet meteen zeggen dat je een probleem hebt. Maar wanneer vormt het wel een probleem? Belangrijk is om te weten welke emoties bepalen of jij iets in je mond stopt. Welke gevoelens spelen mee in het maken van keuzes? Wanneer heb je echt trek of zin om iets te eten en wanneer spelen andere emoties de hoofdrol? Doe je het om een ander te plezieren, durf je geen ‘nee’ te zeggen, wil je andere gevoelens onderdrukken of is eten voor jou een vorm van ‘beloning’, ‘troost’ of ben je op zoek naar ‘iets’ wat je een goed gevoel geeft of een leegte vult.

Emotie eten of eten om anderen te plezieren is een probleem als:

  • Je je er uiteindelijk minder goed door voelt; zowel op korte als lange termijn
  • Het gezondheidsproblemen, klein of groot veroorzaakt. Dit kan variëren van darmklachten, een opgeblazen gevoel, tot overgewicht of eetproblemen zoals ‘binge-eten’.
  • Het resulteert in gevoelens van schaamte en/of spijt.
  • Het een ‘coping mechanism’ is

De vraag die je jezelf als eerste wil stellen is; maakt het dat ik me uiteindelijk beter of slechter voel?

Aan de slag

Eet jij vaak meer en anders dan je wil? Kijk naar de oorzaak.

Doe je het om anderen te plezieren; waarom doe je dat? Waar komt dat (vaak onbewuste) gedrag vandaan; wil je niet opvallen of ‘buiten de groep’ vallen; bang om ‘anders’ te zijn of raar gevonden te worden? Realiseer je dat als mensen echt van je houden het niet uitmaakt wat je wel of niet drinkt. En je gaat niet opeens ergens ‘bij horen’ als je overal ‘ja’ op zegt. Je wordt niet leuker, liever óf interessanter gevonden door wat je wel of niet drinkt. Dat wil zeggen; als je je in goed gezelschap bevindt. Als het goed is gaat het familie en vrienden om het gezellig samenzijn en die gezelligheid zit niet in wat jij in je mond stopt maar in jouw persoon. En ben jij iemand die anderen wil ‘pleasen’ door maar mee te doen met wat de rest ook doet? Sta dan eens stil om te bedenken op welke vlakken je dit nog meer doet in je leven. Kiezen voor jezelf is soms ‘nee’ zeggen tegen anderen of dus tegen dat stuk taart van je tante

Eet jij om jezelf te belonen of kalmeren? Vaak stamt dit nog uit je jeugd en is het waarschijnlijk iets wat je als kind aangeleerd hebt gekregen. Vraag jezelf eerst eens af wat je doet aan stress management en/ of hoe je jezelf zou kunnen belonen op andere manieren dan met eten of drinken. Suiker, junkfood en alcohol is niks anders dan drugs. En dat kunnen hardnekkige gewoontes geworden zijn. Ga eens na wat bij jou stress, spanning, ontevredenheid of een gevoel van leegte veroorzaakt en hoe je daarmee omgaat. Als dat eten of drinken is; waar zou je dat dan door kunnen vervangen? Meditatie, yoga, wandelen, ademwerk, sporten, de natuur in; allemaal mooie en gezonde manieren om aan stressbeheersing te doen of jezelf te belonen. Misschien zit dit (nog) niet in je systeem; maar een nieuw jaar is een mooi moment om daar eens bewust bij stil te staan en mee aan de slag te gaan.

Dagboek

Het bijhouden van een dagboek is een hele waardevolle manier om meer bewustwording te creëren met betrekking tot je emoties en hoe je daarmee omgaat. Juist ook als je moeite hebt om over gevoelens te praten is dit een hele fijne en veilige manier om echt stil te staan bij wat en hoe je je voelt. En als je echt de moeite neem te voelen en ervaren wat je echt wil; kun je de juiste keuzes gaan maken.


Detox je hormonen weer in balans.

Veel dingen die je kunt doen om je hormonen blij te houden zijn de afgelopen weken voorbij gekomen in deze Meno Reset Blogs. Alles waarover ik schreef, is een voorproefje van het 30-daagse Meno Reset programma dat maandag 8 januari a.s. van start gaat; dezelfde dag als onze jaarlijkse Nieuwjaarsdetox. En dat is natuurlijk geen toeval; de eerste 10 dagen van de Meno Reset zijn namelijk detox-dagen. En met een goede reden; wanneer de ontgiftingsorganen overbelast zijn dan raakt de hormoonhuishouding uit balans.. Dus first things first; lief zijn voor je darmen en lever als je je hormonen in balans wil hebben. En een goede manier om dat te doen is een geschikte detox.

Detox

Bij een detox wordt vaak gedacht aan extreem weinig eten of alleen maar sapjes drinken. Niks is echter minder waar! Tenminste; bij mijn detox-programma’s dan. Daar doen we het namelijk totaal anders. Het doel van deze programma’s is om voeding die je systeem belast en het lichaam energie kost te vermijden. In plaats daarvan ga je je lijf echt verzorgen. En daarmee bedoel ik dat je jezelf gaat verwennen en voeden met producten die de ontgiftingstaken van je lichaam ondersteunen. Voeding tot je nemen die heilzaam en ondersteunend is voor je ontgiftingsorganen. Want we ontgiften, als het goed is, elke dag en daar hebben die organen een dagtaak aan. Via ontlasting, zweet en adem worden er de gehele dag afvalstoffen afgevoerd. En zowel de lever, darmen, nieren als huid zijn daar continue druk mee. Wat dat met je hormonen te maken heeft? Eigenlijk alles!

De generaal

In de Chinese Geneeskunde wordt de lever ook wel ‘de generaal ‘ genoemd. En niet voor niks. Naast het afbreken en uitscheiden van afvalstoffen heeft het ook als taak het omvormen van stoffen, zoals nutriënten en hormonen. Zo breekt de lever sommige overtollige hormonen af zodat die via de bloedbaan, nieren en urinewegen kunnen worden afgevoerd. Wanneer we bijvoorbeeld veel xeno-oestrogenen*) binnen krijgen via de omgeving en deze kunnen niet goed afgebroken worden door de lever dan kan dit tot oestrogeendominantie leiden. Een extra groot probleem voor vrouwen in de overgang omdat de aanmaak van progesteron daalt in deze periode en er al sneller sprake is van een disbalans tussen oestrogeen en progesteron. Een overbelaste lever versterkt deze disbalans

Daarnaast maakt de lever uit verschillende vetachtige stoffen cholesterol aan. En die cholesterol is weer de bouwstof van geslachtshormonen. (Daarom is het ook zo belangrijk om voldoende gezonde vetten te eten! )

Nog een andere belangrijke taak die de lever heeft, samen met de darmbacterien, is die van het recyclen van hormonen. De lever filtert een deel van de gebruikte hormonen uit het bloed en stuurt ze via de gal naar de darmen. Als daar gezonde darmbacterien aanwezig zijn kunnen ze gerecycled en weer via de lever terug afgevoerd worden het lichaam in. Wanneer je lever en/of darmen niet optimaal functioneren worden je hormonen niet gerecycled en belanden ze zo in het toilet. Gevolg: een tekort aan bruikbare hormonen.

Xeno-oestrogenen

Nog even wat meer uitleg over die xeno- oestrogenen waar ik het over had. Want wat is dat dan precies? Xeno-oestrogenen zijn stoffen in onze omgeving die dezelfde werking hebben als onze lichaamseigen oestrogenen, maar dan krachtiger. Deze stoffen bevinden zich in allerlei producten waar we door omringd zijn en veel mee in aanraking komen. Veelal in producten die gemaakt zijn op basis van (in de chemische industrie bewerkte) aardolie zoals plastics, medicijnen, pijnstillers, anticonceptiepil, kleding, cosmetica, nagellak, parfums, zeep, schoonmaakmiddelen, bestrijdingsmiddelen, verpakkingsmateriaal, kleurstoffen, etc. En ook in dierlijke producten zoals vlees en zuivel, doordat dieren uit de vee-industrie weer bespoten granen te eten krijgen. Of wat dacht je van vette vis uit een vervuilde zee, waarin toxische stoffen opgeslagen worden in hun vet. Het is dus overal om ons heen; dit 100% vermijden is dan ook onmogelijk. Maar minderen kan uiteraard wel! En dat is waar je in een detox periode ook meer aandacht aan gaat besteden.

De lever en onze hormonale gezondheid

Onze omgeving wordt steeds toxischer. Belangrijk dus om extra lief en zorgzaam te zijn voor je lever en deze geregeld een periode zoveel mogelijk te ontlasten en goed te verzorgen en te voeden. Want als de lever vooral bezig is om al die giftige stoffen te verwerken dan komt ze niet genoeg toe aan de andere belangrijke taken die het heeft zoals het omzetten, recyclen en onschadelijk maken of binden van zowel bruikbare als overtollige hormonen.

Hoe (straks) beginnen?

Een eerste stap is je inname van toxische stoffen zoveel mogelijk minderen. En dat begint bij het vermijden van suikers, alcohol, bestrijdingsmiddelen, toevoegingen en transvetten in je voeding. Maar ook is het goed om naast de inhoud van je keukenkastjes en koelkast ook de rest van je huis nog eens kritisch te bekijken. Wat gebruik je aan andere producten en wat zou je kunnen vervangen door een gezondere versie?

Dan zijn er veel voedingsmiddelen die een optimale leverfunctie en een goede ontgifting ondersteunen zoals: kruisbloemige groenten (broccoli, bloemkool, spruitjes), citrusvruchten (citroen, limoen), bladgroenten (boerenkool, spinazie) , Algen (chlorella en Spirulina), specerijen (kurkuma, gember), planten van de look familie (ui, knoflook, prei) en kruiden.

Daarnaast is alles wat de lymfatische beweging en ontgifting stimuleert goed zoals wandelen, massage, yoga en sauna bezoek.

Nieuwjaarsdetox 2024

De feestdagen staan voor de deur en dat is voor velen een moment van extra genieten, samenzijn en lekker eten. Soms gaat dat gepaard met minder gezonde keuzes. De maand december kan dan ook nog wel eens een periode zijn waarin er nog wat meer gevraagd wordt van je lever. En dat maakt januari altijd zo’n mooi moment voor een detox.

Daarom organiseer ik ook deze keer weer een Nieuwjaarsdetox . We starten op maandag 8 januari 2024 met een 10-daags programma. Deelname is 15 euro.

Als deelnemer ontvang je het online programma met tips, info, recepten en boodschappenlijst. Elke dag kun je kiezen tussen verschillende gerechten; de recepten zijn makkelijk te maken en een gedeelte is tijdens deze 10 dagen ook af te halen in onze Health Bar.

Aanmelden: info@optimalhealth.nl

Voor nu

Voor nu wens ik iedereen hele fijne kerstdagen toe! Geniet ervan! Laat de gedachte aan detoxen de komende dagen ook weer lekker los. Maar pak dit blog straks na de feestdagen er weer eens bij voor wat extra motivatie voor een gezonde (her)start van het nieuwe jaar 2024!!


Grip op je menobuik

Wat ooit werkte, lijkt niet meer te werken. Waar vroeger ‘een paar dagen opletten’ voldoende was om extra gewicht kwijt te raken lijkt het nu of je lichaam niet mee wil werken en alleen maar extra vet vast wil houden. Klinkt dit je bekend in de oren?

Gewichtstoename en vetverdeling

In de overgang neemt de productie van oestrogeen af. Oestrogeen is na de puberteit verantwoordelijk voor vetafzetting rond je heupen en dijen. Dat is ook de reden dat je in het proces van meisje naar vrouw je figuur ziet veranderen (bij veel vrouwen naar een peer-figuur) Wanneer de oestrogeen levels gaan dalen (zoals in de overgang) verplaatst de vetafzetting zich meer naar het buikgebied. En zo kan je lijf opeens weer hele andere vormen aannemen en kun je opeens van een peer- naar een appelvorm gaan.

Onvermijdelijk?

Vaak begint het, voor veel vrouwen, na hun 35e. En dat kan onzeker of gefrustreerd maken. Want terwijl je hetzelfde doet qua beweging en voeding kom je plotseling aan, sla je meer buikvet op, veranderen je vormen en wordt het lastiger om af te vallen. Hoe kan dit? Is het onvermijdelijk om zwaarder te worden als je ouder wordt? Een logisch gevolg waar we maar vrede mee moeten hebben? Is het dan toch die overgang die je hormonen zodanig in de war schopt dat je geen controle meer hebt op je gewicht?

Vetopslaghormoon

Eén van de gevolgen van een verminderde oestrogeen productie is dat je minder gevoelig wordt voor het hormoon insuline. Dit kan zelfs insuline resistentie veroorzaken bij vrouwen die dit nooit eerder hebben ervaren. Dit hormoon wordt geproduceerd door de alvleesklier wanneer je eet (en je bloedsuikerspiegel omhoog gaat) en is bedoeld om glucose die je lichaam inkomt naar de cellen te brengen om daar energie aan te maken of opgeslagen te worden als glycogeen voorraad (je bloedsuikerspiegel gaat dan weer omlaag) . Insuline is dus een hormoon dat je bloedsuikerspiegel verlaagt. Tevens stimuleert het ook vetopslag in je lichaam: insuline is een vetopslaghormoon.

Makkelijkste hormoon om in balans te brengen

Geloof het of niet; maar insuline is (tenzij je diabetes type 1 hebt) het hormoon wat je zelf het makkelijkst in balans kunt brengen! Elke keer dat je eet beïnvloed je je insuline spiegels, dus elk eetmoment is een nieuwe mogelijkheid om grip te krijgen op je gewicht, vetopslag en dus die menobuik. Wat en ook wanneer je eet heeft een enorme impact. Afnemende oestrogeen spiegels dragen bij aan een hogere bloedsuikerspiegel. Maar dit effect wordt versterkt wanneer je veel en vaak geraffineerde koolhydraten (brood, pasta, rijst), suikers en bewerkte voeding eet en/ of alcohol drinkt. Wanneer dit voortdurend gebeurt nemen de cellen uiteindelijk de glucose niet of moeilijk op en is er sprake van insuline resistentie. Het gevolg is dat bloedsuikers continu verhoogd zijn en de lever de suikers omzet in vet. En dat leidt weer tot meer cravings en toename van buikvet . Stress en buikvet bevorderen de insulineresistentie en zo kom je in een negatieve spiraal terecht. Wil je die negatieve spiraal doorbreken? Begin dan met onderstaande punten:

Aan de slag

  • Eet weinig geraffineerde koolhydraten!! Wanneer je een slow carb voedingspatroon aanhoudt, hoeft je lichaam minder insuline aan te maken. Haal je koolhydraten uit groente, vers fruit (geen fruitsap of gedroogd fruit), rauwkost, knollen, zoete aardappel, noten, zaden, pitten en peulvruchten. Vermijd of minder het gebruik van pasta, brood, aardappelen, witte rijst, ontbijtgranen, frisdrank, suikerhoudende producten (koek, chips, snoep) en alcohol
  • Eet 3 hoofdmaaltijden en vermijd tussendoortjes. Eet je toch iets tussendoor zorg dan dat het iets is wat je bloedsuiker stabiel houdt (zoals een bakje kwark, een gekookt ei, rauwkost, noten of een proteïne shake)
  • Eet eiwitrijk! Zorg dat je maaltijden laag in (geraffineerde) koolhydraten maar rijk aan proteïne (eiwit) zijn.
  • Eet veel (oplosbare) vezels! De oplosbare vezels uit groente, rauwkost, peulvruchten vertragen de opname van glucose en zorgen voor het stabiliseren van je bloedsuikerspiegel.
  • Eet voldoende gezonde vetten! Ook deze stabiliseren de bloedsuikerspiegel. Denk aan olijfolie over je groenten en salades. Maar ook vette vis, noten, zaden, pitten, avocado, eieren en olijven bevatten gezonde vetten en zijn een goede toevoeging.
  • Beweeg! Door je spieren aan het werk te zetten gaan deze meer glucose gebruiken waardoor je gevoeliger wordt voor insuline.


Easy Toys….

“Ken jij het bedrijf ‘Easy Toys’?, vroeg een vriendin een tijdje geleden aan me. Ik moest ontkennend antwoorden maar begreep door haar manier van vragen dat het niet om een speelgoedwinkel ging. Tenminste; geen winkel met speelgoed voor kinderen. We raakten aan de praat over dit bedrijf, wat het heel goed schijnt te doen en grote bekendheid geniet bij velen (behalve toen nog bij mij)

Kama Sutra Food

Precies twee weken na dit gesprek en mijn eerste ‘kennismaking’ met het fenomeen Easy Toys word ik gebeld door mijn contactpersoon bij uitgeverij Kosmos. “Misschien heb ik een leuke opdracht voor je!” roept ze enthousiast door de telefoon, “Heb je wel eens gehoord van Easy Toys??!” (…..) Ik schoot in de lach en kon dit keer bevestigend antwoorden. Bleek dat er namens hen een nieuw, bijpassend boek uitgebracht ging worden: ‘Kama Sutra Food’. Of ik zin had om daar 20 recepten voor te ontwikkelen en bijpassende teksten te schrijven. En of ik daar zin in had! In ieder geval weer eens wat anders dan schrijven over dingen als gezondheid en hormonen. Of toch niet??

Wat voeding en seks met elkaar te maken hebben.

Bijna elke keer als ik het verhaal vertelde aan een vriend of vriendin kreeg ik de vraag: “ Maar wat heeft voeding dan met erotiek en seks te maken??” Nou best veel eigenlijk. En op meerdere manieren! Allereerst staan je libido en sekshormonen onder directe invloed van je algehele gezondheid. Kom je voedingsstoffen tekort; heb je ontstekingen in je lichaam, ervaar je veel stress of is er sprake van een hormonale disbalans dan komt je seksleven ook op een laag pitje te staan (of in ieder geval de zin in en het plezier eraan) Daarnaast kan voeding op meerdere manieren een positieve bijdrage leveren aan een leuke avond of nacht. Vandaar dat er in dit boek ook veel aandacht is voor afrodisiaca. Aan mij dus de leuke taak me daar in te verdiepen en erover te schrijven.

Afro wat????

Het woord afrodisiacum is afgeleid van Aphrodite, de godin van de liefde, schoonheid, seksualiteit en vruchtbaarheid. Seksuele prestaties, libido en genot beleven aan seks is van alle tijden… .. zogenaamde lustopwekkers, afrodisiaca dus, worden al duizenden jaren in heel veel culturen gebruikt. En op verschillende manieren. Sommige voedingsmiddelen worden gebruikt omdat ze lustopwekkende eigenschappen zouden hebben; andere weer door hun uiterlijk en de associaties die het oproept met zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen (denk bijvoorbeeld aan asperges of vijgen).

Eten voor een beter seksleven

Een fijn seksleven kan bijdragen aan je gezondheid en lekker in je vel zitten. En andersom werkt het ook. Wanneer je lekker in je vel zit en gezond bent is je libido hoger en beleef je meer plezier aan seks. Of lustopwekkende voedingsmiddelen echt werken?? Van sommigen is de werking echt wetenschappelijk aangetoond; van anderen is het niet bewezen maar hebben velen het gevoel dat het werkt. Ik zou zeggen; baat het niet, het schaadt in ieder geval ook niet. Het leukste is natuurlijk om er, eventueel met je sekspartner, mee te experimenteren. Probeer de afrodisiaca uit die jou aanspreken (oesters, pure chocolade, asperges, vijgen; er zit genoeg lekkers tussen) en oordeel zelf, of ze de gewenste uitwerking hebben.

Mijn favoriete afrodisiacum; oesters

Inspiratie

Wil jij meer info of inspiratie over dit onderwerp en bijpassende recepten? Vanaf 25 oktober a.s is het boek Kama Sutra Food verkrijgbaar (zowel online als in boekhandels) Daarin vind je heel veel informatie, leuke weetjes, grappige verhalen en dus lekkere lustopwekkende recepten.


Waarom je van brood, koekjes en pasta kunt blijven eten

Heb jij je wel eens afgevraagd waarom je van brood, koekjes, pasta kan blijven eten zodra je er eenmaal mee begint? Het lijkt wel of je daar nooit verzadigd van raakt en er alleen maar meer van wilt. Guess what?  Het lijkt niet alleen zo; het is ook zo. Maar hoe dat komt? Er zijn meerdere redenen, waaronder de snel stijgende bloedsuikerspiegel als gevolg van de geraffineerde koolhydraten. Maar behalve dat is er nog een andere schuldige die hier debet aan is. En dat is een van de hormonen die je eetlust reguleert: leptine.

De ‘uit-schakelaar’ voor honger

Leptine is een hormoon dat door onze vetcellen wordt aangemaakt. Het heeft de belangrijke functie om onze hersenen een seintje te geven als we vol zijn, voldoende vetreserves in onze vetcellen hebben en niet meer voedsel hoeven te consumeren. Het is als de ‘uit-schakelaar’ voor honger. Als we een maaltijd eten, stijgt onze insuline, waardoor glucose uit onze maaltijd wordt opgeslagen als vet. Zodra het vet is opgeslagen, wordt leptine uitgescheiden door vetcellen die onze hersenen vertellen dat we genoeg energie hebben verbruikt. Leptineresistentie treedt op wanneer onze vetcellen te veel leptine te veel produceren, of wanneer de productie ontregeld is. Dat gebeurt wanneer we te vaak  en/of te veel eten of wanneer we te veel vetcellen in ons lichaam hebben. Onze hersenen hebben geen andere keuze dan hun reacties op dit belangrijke hormoon af te sluiten, omdat de receptoren er constant mee overspoeld worden. De hersenen verliezen hun gevoeligheid voor de berichten die ons vertellen te stoppen met eten en geloven in feite dat er sprake is van verhongering. De boodschap dat er voldoende gegeten is komt niet meer door waardoor er sprake is van overeten met als gevolg een vermeerdering van vetmassa, etc. 

Brood als boosdoener

Een recent onderzoek dat op 20 januari 2015 werd gepubliceerd, legde het verband tussen de inname van gluten en het onstaan van leptineresistentie.  Nadat we gluten hebben gegeten (te vinden in granen zoals tarwe, rogge, spelt en gerst), kunnen deeltjes gliadine en andere gluten-gerelateerde eiwitten in het serum van ons bloed worden gevonden. In deze baanbrekende studie braken onderzoekers eerst de gluten af ​​met dezelfde spijsverteringsenzymen als in onze darmen. Vervolgens plaatsten ze de verteerde gluten in de nabijheid van zowel leptine als cellen met leptinereceptoren. Vervolgens hebben ze het vermogen van leptine om in aanwezigheid van gluten aan zijn receptor te binden gemeten. Dit werd herhaald met verschillende concentraties gluten-gerelateerde eiwitten in de oplossing. De uitkomst was vrij schokkend. Gluten remde de binding van leptine aan zijn receptor op een concentratieafhankelijke manier. In feite verminderde gluten de leptinebinding met 50% bij een concentratie van 10ng/ml. Die zelfde concentratie wordt aangetroffen in menselijk serum na het consumeren van hoeveelheden glutenbevattend voedsel zoals brood en pasta.

Het staat vast dat leptineresistentie gevolgen heeft voor de opslag van vetmassa.Hoe minder leptine zich aan zijn receptor kan binden, hoe meer leptine onze vetcellen zullen afscheiden in hun pogingen om door onze hersenen te worden gehoord en hoe resistenter we worden. Het is een vicieuze cirkel. Het kan dus heel goed dat het eten van veel graanproducten een negatieve invloed heeft op je verzadigingshormoon. 

Mandje brood

We kennen het allemaal wel; het mandje brood op tafel in een restaurant waarvan je blijft eten. Zo nu en dan is dat helemaal geen ramp natuurlijk. Als het lekker brood is; geniet er van. Maar om tarweproducten een dagelijks terugkerend item op je menu te maken kan wel eens een minder goed idee zijn. Gelukkig zijn er tegenwoordig hele lekker alternatieven. Zo kun je in plaats van brood ook zadencrackers gebruiken (wanneer je ze koopt kijk dan wel even op de verpakking of ze niet toch tarwe of andere glutenbevattende granen bevatten) Of maak een dunne omelet en gebruik deze als ondergrond voor je beleg. In de avond is pasta makkelijk te vervangen door kelp noodles of courghetti en rijst kun je ook maken van bloemkool. En voor het ontbijt zijn de mogelijkheden oneindig. Maak bijvoorbeeld een smoothiebowl met veel groenten en fruit in plaats van je dag te starten met brood, crackers of ontbijtgranen. Maar ook een chiapudding of omelet is een goede start van de dag.

BRON: Jönsson T, Memon AA, Sundquist K, Sundquist J, Olsson S, Nalla A, Bauer M, Linse S. Digested wheat gluten inhibits binding between leptin and its receptor. BMC Biochem. 2015 Jan 20;16(1):3.


In verbinding met jezelf door voeding

En dan wordt je plotseling gevraagd naar de relatie tussen voeding en verbinding maken (of in verbinding staan) met jezelf. Vorige week was het team van de Kukukru Club te gast bij mij in de studio voor een nieuw project. En zo gaven ze me stof tot nadenken.

Want wat is dat eigenlijk; ‘Verbinding maken met jezelf’, hoe doe je dat en wat heeft voeding daar mee te maken? 

Verbinding

We lezen en horen er vaak over; in verbinding zijn met jezelf. En waarschijnlijk voel je pas echt wat het betekent, die verbondenheid, wanneer je het terug gevonden hebt na het eerst verloren te hebben. Dat doet me overigens denken aan een zin in een oude popsong van Phill Collins: “But you don’t know what you’ve got till you lose it”. Helaas raken steeds meer mensen zichzelf kwijt in deze maatschappij; gejaagd, gehaast en gestresst rennen we soms door het leven. Voor het grootste gedeelte leven we, zonder het te weten, niet meer op onze natuurlijke, oorspronkelijke manier waardoor we verder en verder van onszelf verwijderd raken. Het grootste gedeelte van alle gezondheidsklachten is gerelateerd aan onze leefstijl en de keuzes die we dag in, dag uit, maken. Onze onnatuurlijke manier van leven is voor ons al zo normaal geworden dat we ons niet realiseren hoe we verder van onszelf en onze natuur verwijderd raken en de verbinding kwijt raken.

De Oermens en Voeding

In het licht van de evolutie draait alles om overleving. Reacties van het lichaam en ons oeroude instinct zijn allemaal daar op ingesteld. Zo komt het dat we van nature zoveel mogelijk energie tot ons nemen als die mogelijkheid er is. Producten die calorierijk zijn (denk aan vetrijk en veel suikers) hebben daardoor een onweerstaanbare aantrekkingskracht.  Ook staan we van oorsprong ingesteld op het besparen van energie (zo min mogelijk of weinig bewegen)  Je wist vroeger immers nooit hoe hard je die energie nodig ging hebben, wanneer er weer te eten zou zijn of wanneer je op de vlucht moest slaan. Allemaal mechanismes waar we ons niet van bewust zijn, maar die diep in onze genen en natuur zijn opgeslagen.

Oeroude genen in een moderne maatschappij

In onze hedendaagse maatschappij bewegen we steeds minder; we hoeven niet zelf ons voedsel te verzamelen, en hoogcalorische voeding is overal om ons heen. Alle technische snufjes en uitvindingen maken het ons steeds makkelijker om minder te bewegen en tegelijkertijd meer te eten. Ons lichaam reageert daarop door alle overtollige energie op te slaan in de vorm van lichaamsvet. Een heel mooi systeem van de natuur; want als er weer een periode van schaarste aankomt heb je maar mooi een energievoorraad bij je waar je op kan teren. Maar in een omgeving waar weer nooit meer schaarste hebben vormt dat een (gezondheids)probleem.

What doesn’t kill you makes you stronger

Voortdurend in onze comfortzone blijven maakt kwetsbaar, zwakker en minder flexibel. Door het gecontroleerd toedienen van natuurlijke stressoren, zoals onze voorouders die kenden, keren we weer terug naar onze natuur. Koude, warmte, honger, dorst, fysieke en mentale uitdagingen; in de juiste doses maken die ons sterker, krachtiger en flexibeler.  Alles draait  daarbij om de goede dosering; iedereen heeft een ander startpunt en een ander uitgangspunt.Te langdurige of te heftige prikkels zijn toxisch; daarmee bereik je het tegenovergestelde. Te weinig uitdaging geeft ook weer geen resultaat. Voorkom dat je blijft hangen in je comfortzone en blijf jezelf uitdagen. Creeer regelmatig een periode van schaarste voor jezelf door bijvoorbeeld een periode aan Intermittent Fasting te doen, suikervrij te eten of geen alcohol te drinken. Kies jouw uitdaging en keer zo weer meer terug naar de (je) natuur.


Suiker Reset

Iemand vroeg om mijn mening. Deze persoon sloeg al geruime tijd het ontbijt over, voelde zich daar aanvankelijk goed bij en was als bonus een paar kilo lichaamsvet verloren. Tot hij zich op een ochtend bij een sportieve activiteit licht in het hoofd voelde en een soort wegtrekker kreeg. Een goed bedoelende vriendin gaf daarop het advies om vooral wat te eten direct na het ontwaken. Want die wegtrekker werd vast door het niet-eten veroorzaakt. Zo gezegd; zo gedaan en vanaf dat moment werd er weer vroeg in de ochtend ontbeten met een paar boterhammen. Mij werd gevraagd of ik toch ook niet dacht dat dat misschien beter was. 

“Maar ik eet helemaal geen suiker.”

Voorzichtig opperde ik dat die wegtrekker (en lage bloedsuikerspiegel) misschien het gevolg was van een verhoogde bloedsuikerspiegel de avond ervoor. Daarop kreeg ik het antwoord wat vaak wordt gegeven: “Ik eet helemaal geen suiker. Koek, snoep, ijs; dat is aan mij helemaal niet besteed”. En dit is precies de denkfout die velen maken. Suiker wordt vaak nog gezien als de witte kristalsuiker waarvan men weet dat het in gebak of snoep zit. Vervolgens wordt er van alles gegeten en gedronken waar verborgen suikers in zitten. Want hoewel koekjes, snoep en desserts voor de hand liggen, voor de meesten komt het grootste deel van hun suikerinname uit voeding waarvan men niet beseft dat het suiker bevat. Het probleem zit m niet in die ene verjaardagstaart of dat ijsje op een zomerse dag. Het probleem, voor je gezondheid, zit ‘m in alle verborgen suikers die een vast onderdeel zijn van onze dagelijkse voeding.

Gezond Imago

Sommige voedingsmiddelen hebben een gezond of natuurlijk imago maar zijn dat totaal niet. Voedselproducenten hebben een hele mooie tactiek om iets in de markt te zetten op een manier waarop het lijkt dat ze goed voor je zijn. Vetvrij of glutenvrij zijn daar mooi voorbeelden van. Het lijkt gezond(er) door iets wat er niet in zit zoals vet of gluten. Maar de verandering in smaak wordt bijna altijd gecompenseerd door toevoeging van meer suiker. En dat wordt er uiteraard niet bij vermeld. Als je iets koopt waar een etiket op zit; lees het etiket! Er zijn talloze woorden die duiden op toegevoegde suikers zoals sucrose, dextrose, maltose, glucosestroop en bruine rijstsiroop. Maar ook zoetstoffen zijn verraderlijk. Dat lijkt leuk doordat een product minder calorieën bevat; maar je lijf reageert hetzelfde op zoetstof als op suiker; namelijk door je bloedsuikerspiegel omhoog te jagen en insuline te produceren. Granen en graanproducten? De meesten zitten boordevol suiker. Gedroogd fruit, zoals dadels, vijgen en rozijnen? Ook een bron waarvan veel mensen zich niet realiseren hoeveel suiker die bevatten. Zelfs salades uit de supermarkt zitten er vol mee. Muesli, muesli repen, ‘gezonde’ koeken; allemaal suikerbommetjes. Soepen, pastasauzen, barbecue sauzen; saladedressings….. zelfs dingen als frites en sushirijst, waarvan je nooit verwacht dat ze suiker bevatten. En vergeet vooral de drankjes niet; fruitsap, yoghurtdrankjes, frisdrank, alcohol, allemaal veel suikers. Ik heb het al zo vaak meegemaakt dat iemand  dagelijks wijn of bier drinkt en tegelijk beweert (en daar ook van overtuigd is) dat zijn of haar voeding geen suikers bevat . Suiker in drank is waarschijnlijk voor veel mensen, zonder dat ze het weten, de grootste boosdoener voor zowel hun gewicht als gezondheid. Een glas rode wijn bevat al één klontje suiker; een glas witte wijn anderhalf. Vitaminewater; ook een instinker; 7 klontjes. Liever wat meer energie? Wat dacht je van een Red Bull met 8 klontjes of een klassieke cola met 10 klontjes. Mijn advies; drink met mate! Niet alleen alcohol maar ook andere drankjes waarvan je soms niet in de gaten hebt hoeveel suiker je drinkt. En zoals gezegd; light drankjes zijn niet de oplossing. Je lichaam is niet om de tuin te leiden met lege calorieën.

Afkicken van je suikergewoonte?

Suiker is de geprefereerde vorm van energie van het lichaam en de belangrijkste vorm van energie die de bloed-hersenbarrière passeert. (De andere is ketonen.) Wanneer we suiker eten, geven onze hersenen chemische beloningen af, zoals de neurotransmitter dopamine. Dat is de reden waarom mensen soms het gevoel hebben dat ze verslaafd zijn aan suiker. Dat kan het heel moeilijk maken om minder suiker te gebruiken. Ik ken meerdere mensen die afkickverschijnselen krijgen wanneer ze dat doen. De eerste stap is om je bewust je worden van je suikerinname. Houdt eens een aantal dagen in een voedingsapp bij wat je eet en drinkt en kijkt naar de suikers in je dagelijkse voeding. Voor veel mensen is het tijdelijk bijhouden van een voedsellogboek in een app een eye-opener die veel inzicht geeft. Veelgebruikte apps zijn Yazio of MyfitnessPall. Het geeft een overzicht van wat je eet en laat weten hoeveel suikers je in de loop van de dag binnenkrijgt.

Haal daarnaast triggerfoods uit je huis. Als je weet welke voedingsmiddelen echt heel veel suiker bevatten en onweerstaanbaar voor je zijn zorg dan dat ze niet binnen handbereik zijn. Het einddoel is dat je weer gevoeliger wordt voor zoetheid, zodat je er niet zoveel van nodig hebt. Ik ken mensen die scheppen zoetstof door hun kwark doen. Die mensen hebben zichzelf ongevoelig gemaakt voor zoetigheid. Door daar van af te kicken ervaar je, als je iets zoets eet, het uiteindelijk ook weer als echt zoet. Die resensibilisatie helpt ook om het verlangen naar zoetheid en daarmee je verlangen naar suiker te minderen.

Is suiker vergif?

Belangrijk is het om het verschil tussen suikers en koolhydraten te begrijpen. Gewone witte (tafel)suiker bestaat voor 100% uit glucose. Glucose is scheikundig gezien een eenvoudige suiker. Naast glucose zijn er ook nog heel veel andere soorten suiker. Al die suikers hebben een andere naam en scheikundig gezien hebben ze allemaal een andere samenstelling. Je kan het zo zien: koolhydraten zijn als auto’s. Een ‘auto’ is een verzamelnaam voor ontzettend veel vierwielige wagens met een stuur. Elke type auto, bijvoorbeeld een race-auto of een oldtimer, heeft zijn eigen kwaliteit. Zo is glucose een eenvoudige suiker die heel snel wordt opgenomen door het lichaam; een soort race-auto. Maar je hebt bijvoorbeeld ook polysacchariden (lees: oldtimers), wat ingewikkelde suikers zijn die langzaam en soms maar deels door het lichaam worden opgenomen. Elke auto heeft zijn eigen kwaliteit. En voor elk moment is een andere auto geschikter. Koolhydraten in voedingsmiddelen worden na consumptie uiteindelijk allemaal afgebroken tot suikers. De samenstelling van de types suiker zijn echter verschillend en wat een product nog meer bevat (vezels, vetten, eiwitten, etc) bepaalt hoe je lichaam er op reageert. Bewerkte graanproducten bijvoorbeeld (zoals pasta en brood) zorgen voor een snelle en sterke stijging van je bloedsuikerspiegel. Terwijl groenten en fruit ook koolhydraten bevatten maar door alles wat er omheen zit laten die je bloedsuikerspiegel niet zo heftig pieken (tenzij je er sap van maakt; dan is het effect weer anders)

Het vergif zit in het té veel suiker eten, terwijl je het niet nodig hebt. Bijvoorbeeld als je weinig beweegt, of als je er meer van eet dan nodig. En dan gaat het vooral om de geraffineerde suikers; de snelle (race) suikers die in grote hoeveelheden in voeding aanwezig zijn . Deze suikers worden snel opgenomen in je bloed. Daardoor stijgt het suikergehalte in je bloed te snel, waarop je lichaam insuline aan gaat maken om de suikers uit je bloed te halen. Vervolgens daalt het suikergehalte in je bloed weer heel snel. Gevolg? Je kan je heel moe voelen en hebt last van een energiedip. Een ander gevolg van te veel insuline aanmaken is de opslag van overtollig lichaamsvet.

Niet alle suikers zijn per definitie slecht. Helemaal niet zelfs. Je lichaam haalt het eenvoudigst en snelst energie uit suiker. Heel belangrijk bijvoorbeeld als je op hoge intensiteit aan het sporten bent of een sprintje moet trekken. Maar de meesten van ons krijgen dagelijks een overload aan suikers binnen terwijl die helemaal niet nodig zijn en meer kwaad dan goed doen.


Voordelen van vasten voor vetverlies

Toen ik jaren geleden startte met intermittent fasting was dit een nog redelijk onbekend onderwerp. Als ik er over vertelde werd ik nog vaak raar aangekeken. “Dat kan toch niet goed zijn?” of “Maar je motortje moet toch op gang blijven?”, waren veelgehoorde reacties. Fajah was een van de weinigen in Nederland die al lang voorstander van vasten is. Toen kreeg ze nog bakken kritiek over zich heen over een opmerking over het omarmen van je hongergevoelens. Het idee van een aaneengesloten periode, al is het maar 16 uur, klinkt velen extreem in de oren. We bevinden ons voortdurend in een omgeving van overvloed en zijn verleerd om met schaarste of uitdagingen om te gaan.

Voor wie niet?

Er is geen voedingspatroon of dieet wat voor iedereen geschikt is. Zo ook bij intermittent fasting. Bij bijvoorbeeld diabetes type 1, zwangerschap, het geven van borstvoeding, psychische klachten, medicijngebruik of eetstoornissen wordt vasten afgeraden. Uiteraard is elke situatie verschillend en zijn ook de manieren waarop je intermittent fasting toe kunt passen heel divers. Zo is het eten in een eating window weer heel anders dan een paar dagen vasten. Raadpleeg bij twijfel altijd eerst een arts of deskundige.

Afvallen

Inmiddels passen veel mensen intermittent fasting toe in hun dagelijks leven en weten we, dankzij steeds meer wetenschappelijk onderzoek hoe veel gezondheidsvoordelen deze manier van (niet-) eten heeft. Toch raken de meesten geïnteresseerd door het veelbelovende effect op gewichtsverlies. En inderdaad; deze methode kan helpen effectief vet te verliezen. Dat gezegd hebbende: het is geen wondermiddel en geen ‘shortcut’ naar een slanker en fitter lijf. Die is er namelijk niet; alles hangt samen met consistentie en geduld. En alleen het vasten is niet voldoende; van belang is wat je eet in de periode dat je wel voeding tot je neemt; je zogenaamde eating window.Ooit kreeg ik tijdens een Q&A de vraag: “Ik pas al maanden intermittent fasting toe, eet heel gezond maar val niet af. Hoe kan dat?”. Het antwoord daarop is simpel: hoogstwaarschijnlijk is de calorie-inname nog steeds hoger dan het verbruik. Dat is namelijk een eerste voorwaarde om af te vallen. Om vet te verliezen is er langere tijd een calorietekort nodig. Gezond eten en vasten laten je niet als vanzelf afvallen. Calorie-inname is bepalend. Dat gezegd hebbende: intermittent fasting kan het op veel manieren wel een stuk makkelijker maken.

Flexibiliteit

Er zijn veel verschillende manieren waarop je kunt vasten. De meest toegepaste is waarschijnlijk wel de 16:8 methode waarbij je in een eating window van 8 uren je maaltijden eet en gedurende 16 uur niet eet en dus aan het vasten bent. Tijdens de vastenperiode eet en drink je niks wat calorieën bevat. Dus ook geen glas sap, frisdrank of wijn of een cappuccino. Zwarte koffie, thee en water kun je wel drinken. Ben je nog niet gewend aan een langere tijd zonder eten door te brengen? Bouw het rustig af. Begin met een eating window van 12 uur en breid het rustig, stapje voor stapje in je eigen tempo uit. Maak er geen dogma van, om van de voordelen te profiteren hoef je het niet elke dag toe te passen. En langer Is niet altijd beter. Doe het in periodes of een paar dagen per week. Wees flexibel en forceer nooit iets. Intermittent fasting gaat juist over flexibiliteit!

De hormonale voordelen van intermittent fasting

Intermittent fasting brengt meer balans in hormonen; ook die een belangrijke rol spelen bij je stofwisseling. Wanneer je aan het vasten bent past je lichaam zich zo aan dat het beter wordt in het aanspreken van opgeslagen lichaamsvet als energiebron. Zo zijn daar bijvoorbeeld de hormonen insuline en glucagon. Elke keer dat je iets eet wat koolhydraten bevat gaat je lichaam aan het werk om deze af te breken tot glucose (suiker) moleculen. Je alvleesklier maakt insuline aan; het hormoon dat de suikers naar de cellen brengt om energie te leveren. Wanneer we dat de hele dag door doen, zonder de voorraden nog leeg te maken (wat bijvoorbeeld gebeurt door hoog intensieve activiteit) dan worden de cellen uiteindelijk steeds ongevoeliger voor de insuline waardoor de alvleesklier in reactie daarop nog meer insuline gaat produceren. En laat insuline nou net een vetopslaghormoon zijn. Een goede insulinegevoeligheid is van belang voor zowel je gezondheid als een gezond gewicht. Intermittent fasting is een van de manieren waarop je insulinegevoeligheid verbetert. Uit onderzoek blijkt dat het je glucosewaarden met wel 3 tot 6 procent kan verlagen en de nuchtere insuline met wel 21-30%. Wanneer je aan het vasten bent en insuline waarden dalen wordt er glucagon geproduceerd wat maakt dat je lichaam, in afwezigheid van glucose, alternatieve energiebronnen, zoals vet, gaat aanspreken.

In onderzoeken naar het vasten tijdens de Ramadan (waarbij er dagelijks minimaal 12 uur onafgebroken gevast wordt) kwam naar voren dat het het hormoon adiponectine, wat geproduceerd wordt door vetcellen aanzienlijk verhoogt. Zodra je lichaam overstapt op het aanspreken van vet als voornaamste brandstof, zoals dat gebeurt bij IF, schieten de levels adiponectine en je groeihormoon door het dak. Groeihormoon, wat ook wel bekend staat als het anti-aging hormoon, kan tot wel 5 keer zoveel verhogen. Allebei deze hormonen spelen een grote rol in het mobiliseren van vet als energiebron en zijn daardoor voor een groot deel verantwoordelijk voor succesvol vetverlies. De aanmaak van deze beide hormonen verlagen naarmate we ouder worden wat leidt tot verlies van spiermassa en een lagere verbranding. Het verhogen ervan op een natuurlijke manier, zoals door intermittent fasting is dan ook de sleutel tot het voorkomen van versnelde veroudering en gewichtstoename.


Hoe hongerhormonen het moeilijk maken lichaamsvet eraf te houden

Wanneer er doelen gesteld worden gaat het vaak over ‘afvallen’. Er wordt gestreefd naar gewichtsverlies met meestal een ideaal gewicht voor ogen; een getal op de weegschaal. Als ik maar rond de…..(en hier volgt dan een getal) weeg, dan……(en dan volgt er een gevolg wat kan variëren van ‘lekker in mijn vel zitten’ tot ‘happy voelen’ of ‘mijn broeken weer passen’). Mij zegt dat helemaal niks zo’n getal; het is een getal, een cijfer wat alleen maar de optelsom is van alle losse onderdelen. Het zegt niks over je inhoud; zowel letterlijk als figuurlijk.

Vet verliezen als doel

Afvallen en gewicht verliezen gebeurt ook als je je haar afknipt of naar het toilet geweest bent. Dit zegt niks over de staat waarin je lichaam verkeert. Een gezonde lichaamssamenstelling gaat over de verdeling van spier-en vetmassa. Als je doel ‘afvallen’ is, zou het echte doel het verliezen van overtollig lichaamsvet moeten zijn. Vetmassa verliezen is voor velen een uitdaging. Je hebt er geduld, vastberadenheid, een goed plan en consistentie voor nodig. Maar waar vetmassa verliezen lastig kan zijn maar wel te doen is, verbleekt die moeite in vergelijking met de uitdaging om het er blijvend af te houden.

Wat het moeilijk kan maken lichaamsvet blijvend eraf te houden.

Een van de redenen die het een uitdaging maken lichaamsvet blijvend eraf te houden is het hormoon leptine. Dit ‘verzadigingshormoon’ is, samen met het ‘hongerhormoon’ ghreline, het meest bepalende hormoon voor je eetlust, energiehuishouding en metabolisme. Zowel Leptine als Ghreline zijn doorslaggevend voor vetverlies of vetopslag. In een gezond en optimaal functionerend lichaam geeft ghreline ons een seintje wanneer het tijd is om te eten om het lichaam te voeden en om te voorkomen dat we dat vergeten en omkomen van de honger. Leptine vertelt ons wanneer we genoeg hebben gehad en het tijd is om te stoppen. Voeding, slaap, leefstijl en genen schoppen hormoonbalans helaas vaker en meer in de war dan ons lief is. Gelukkig is dit bijna altijd ook weer terug te draaien door andere keuzes te maken.

Waarom leptine het ons moeilijk kan maken

Leptine is het hormoon wat jou een seintje geeft wanneer je voldoende gegeten hebt. Het vermindert je eetlust en vertelt je lichaam dat het tijd is om vet te gebruiken als energiebron. Het wordt afgegeven door vetcellen om via de bloedbaan terecht te komen bij je brein. Daar laat het je hypothalamus (een gedeelte in je brein) weten dat er genoeg energievoorraad in de vorm van vet is, dat je kunt stoppen met eten en dat je energie kunt gaan aanmaken uit het opgeslagen voedsel. Leptine geeft als het ware ‘toestemming’ aan je lichaam om processen die energie kosten, zoals stofwisseling, herstel en spieropbouw, in gang te zetten.

Niet meer stoppen

Als je lichaam langere tijd (te) veel leptine produceert luistert het op een gegeven moment niet meer naar de signalen; je cellen worden als het ware ‘doof’ voor de signalen; ze worden leptineresistent. De hypothalamus hoort de boodschap van de vetcellen niet meer goed waardoor het verzadigingssignaal uitblijft. Je hersenen denken dat er steeds meer voedsel nodig is en blijven je berichten sturen om te eten. Met als gevolg dat je nooit echt verzadigd bent, je stofwisseling ook nog eens omlaag gaat en er steeds meer vet wordt opgeslagen.

Doorbreek de cirkel

Gelukkig zijn er manieren om deze cirkel te doorbreken. Er zijn maar weinig mensen die geboren worden met een genetisch leptine probleem. Bij het overgrote deel worden de problemen veroorzaakt door wat, wanneer en hoe we eten, slapen, bewegen en leven. En daar kunnen we wat aan veranderen.

Tips leptine resistentie op te lossen

  • Zorg voor voldoende gezonde vetten in je voeding. Avocado, noten, vis, olijfolie, zaden, pitten, kokosolie. Pure, onbewerkte voeding rijk aan vetten.
  • Eet zo min mogelijk bewerkte voeding en SKIP de suikers. Vermijd vooral ook toegevoegde fructose in producten en de zogenaamde suikervervangers. Light producten zijn funest voor je hormonen en je bereikt er het tegenovergestelde mee van wat je wil
  • Beperk het aantal eetmomenten op een dag tot maximaal 3. Stop met snacken en het eten van tussendoortjes.
  • Zorg voor voldoende beweging en vermijd langer dan 30 minuten achter elkaar stil zitten.
  • Doe aan krachttraining .
  • Neem elke dag de tijd om bewust te ontspannen door vaste momenten in te lassen waarop je aan meditatie of ademoefeningen doet. Een wandeling in de natuur is ook heel effectief.
  • 8-10 uur slaap per nacht van goede kwaliteit resulteert in betere leptine gevoeligheid. Werk bewust aan dat onderdeel van je leefstijl. Slaap wordt zwaar onderschat.
  • Blijf goed gehydrateerd en drink tussen de maaltijden voldoende water. En eet slim door veel volume toe te voegen aan je bord in de vorm van waterrijk voedsel. Denk aan groenten, salades, fruit maar ook soep en bouillon. Een volle maag zet het ghreline-signaal (hongerhormoon) af.
  • Voeg Tamarinde aan je voeding toe; deze vrucht helpt de leptinegeveiligheid te verbeteren. Tamarinde wordt ook wel Indische dadel genoemd; het is een veel gebruikt ingrediënt in de Indonesische keuken.