Ware vrijheid

In Maart is het alweer twee jaar geleden dat we de eerste beperkingen opgelegd kregen door de overheid. En waar toen vooral nog het gevoel overheerste dat we ‘met elkaar’ de verspreiding van het COVID-19 virus wilden tegengaan zijn de gevoelens in de maatschappij nu toch anders.

Tussen hoop en vrees

Op de een of andere manier komen die woorden vaak naar boven bij me. En misschien herkennen anderen zich daar in? Nadat we een zomer hebben gevierd waarin er weer veel kon en mocht had bijna niemand verwacht dat er toch weer allerlei nieuwe beperkingen opgelegd zouden worden. Niet alleen in Nederland maar in heel veel landen over de hele wereld. Elke keer heb je hoop dat het allemaal zal blijken mee te vallen maar vrees je tegelijkertijd dat het dat niet zal doen. Tussen hoop en vrees dus

Vrijheid

Een groot gedeelte van de bevolking liet zich vaccineren in de hoop daarmee hun ‘vrijheid’ terug te krijgen en te behouden. Uiteraard zijn er ook veel mensen geweest die het hebben gedaan omdat ze hoopten op die manier minder ziek te worden van het virus en hun kansen te verkleinen op de IC te belanden. Dat zou eigenlijk ook de enige reden moeten zijn. Maar voor het grootste gedeelte van de bevolking vormt het virus geen gevaar. Een groot gedeelte daarvan is zich daar altijd bewust van geweest maar liet zich vaccineren om op die manier makkelijker te kunnen reizen, naar een restaurant te kunnen, een festival te bezoeken, etc. Dit is niet iets wat ik verzin maar wat velen zelf aan mij verteld hebben. De enige reden waarom ze zich lieten vaccineren was puur en alleen om weer ‘vrij’ te kunnen bewegen.

Verdeeldheid

Het verbaast me hoe makkelijk velen de QR code voor toegang accepteerden en hoe veel mensen zelfs het idee hadden dat dit de veiligheid ten goede komt. Iedereen kan namelijk het virus bij zich dragen; of je nu wel of niet gevaccineerd bent. Bij het 3G systeem is eigenlijk de enige groep waarvan je bijna (testen zijn niet feilloos) zeker weet dat ze op dat moment het virus niet bij zich dragen, de groep mensen die zich heeft laten testen. Zo ken ik meerdere verhalen van besmette gevaccineerde mensen die in het vliegtuig konden stappen. In de meeste landen is namelijk een vaccinatiebewijs voldoende; alleen ongevaccineerden moeten zich laten testen alvorens te mogen reizen. Inmiddels zag ik dat ze in Portugal dit deze week al hebben aangepast; daar moet vanaf nu elke reiziger zich laten testen.

Privileges

De regering voert inmiddels de druk nog wat op en wil op veel plekken het 2G systeem gaan invoeren. Voor wie nog niet weet wat dat inhoudt: je mag dan alleen nog ergens naar binnen als je gevaccineerd of hersteld (genezen) bent. Testen voor toegang komt dan te vervallen. Wat best vreemd is als je bedenkt dat gevaccineerde mensen elkaar gewoon kunnen blijven besmetten (en was dat niet oorspronkelijk het doel; te zorgen dat mensen elkaar minder besmetten?) Maar wanneer je denkt dat je meer vrijheid hebt als je een groen vinkje hebt; dan is dat toch een denkfout. Het enige wat er gebeurt is dat de regering jou meer privileges geeft. Maar dat is geen vrijheid. Die privileges kunnen namelijk op elk moment weer afgepakt worden. De spelregels kunnen elk moment worden aangepast waardoor je niet meer aan de voorwaarden voldoet.

Wat is vrijheid?

Ware vrijheid zit van binnen. Op het moment dat je afhankelijk wordt van privileges die een ander aan jou kan geven maar ook weer af kan pakken dan ben je niet vrij. Ik houd ook van reizen, uit eten gaan, een festival bezoeken. Maar als ik iets geleerd heb is het dat trouw blijven aan mijn eigen waarden en normen een vorm van vrijheid is die niemand van me af kan pakken. ‘Best things in life are free’ en dat is echt hoe het is. Met vrienden een restaurant bezoeken is geweldig, maar vanavond gaan we bij vrienden thuis eten. En het mooiste is het samenzijn; met elkaar lachen, praten en genieten. De natuur ingaan; wandelen; lekker eten; zwemmen in koud natuurwater; muziek luisteren; een goed boek lezen; samenzijn met vrienden en familie; allemaal dingen waar ik van geniet en waar geen toegangscode voor nodig is. En zo heb jij waarschijnlijk jouw dingen in het leven waar je van geniet.

Onthechten

We zijn gehecht aan materiële zaken; hechten daar letterlijk waarde aan. De situatie waar we nu in zitten kan ons ook veel leren. Het is tijd om te kijken wat echt waardevol is. Naar wat vrijheid echt betekent. Het is tijd om te onthechten.Ware vrijheid zit in onszelf. Zodra je dat beseft ben je vrij en kan niemand dat van je afnemen.


De tussenstand na 9 dagen quarantaine

Het kan gek lopen. Het ene moment ben je allemaal bezig met studie, werk en andere dingen in het leven. Totdat er een of meerdere gezinsleden positief testen, je met zijn allen verplicht in quarantaine moet en alles even verplicht stil staat. Daar zaten we dan in onze thuis bubbel….

Positief

Zaterdag testten zowel mijn man als twee zoons positief op COVID. Mijn dochter en ik kregen toen nog een negatieve uitslag bij een sneltest. Maar omdat ik wel voelde dat er iets aan de hand was in mijn lijf heb ik een afspraak bij de GGD gemaakt op zondag. Dat zijn nauwkeuriger tests waarvan het wat langer duurt voordat je de uitslag krijgt. En ja hoor; ook ik bleek toch positief. Alleen mijn dochter bleef tot nu toe herhaaldelijk negatief testen (en zij bleef zich ook al die tijd kiplekker voelen)

Signalen van het lijf

Wat ik mooi vond om te merken was dat mijn lijf al hard aan het werk was voordat ik überhaupt wist dat ik het virus had opgepikt. Donderdag voelde ik me nog fit en was er niks aan de hand maar was al wel mijn bloeddruk hoger dan normaal. Het lijf registreert dat er een indringer is en gaat alles in gereedheid brengen om zich te verdedigen. Dus gaat je adrenaline en cortisol omhoog en wordt je immuunsysteem geactiveerd. Nog voordat ik een positieve uitslag had gekregen kon ik zien aan de waarden van mijn Oura ring dat ik in de nacht een verhoogde hartslag en temperatuur had en dat er dus iets aan de hand was.

Slapen en vasten

Als je ziek bent heb je geen honger met een reden. Je lijf heeft even alle energie nodig om te herstellen. Nu had ik volgens mij het meeste last van een verminderde eetlust want de mannen zaten op dag 3 alweer aan de oliebollen. En ook al is mijn reuk-en smaakvermogen verminderd, dan nog heb ik geen trek in oliebollen. Of de pizza die ze op dag 4 bestelden……het enige waar ik vooral trek in had en nog steeds heb is vers fruit, dus ik luister maar naar mijn lichaam. Er vanuitgaande dat die het beste weet wat ik nodig heb. Net zoals de ontelbare uren slaap van de afgelopen week. De laatste keer dat ik zoveel sliep was op mijn 15e toen ik maandenlang de ziekte van Pfeiffer had. Afgelopen week sliep ik gemiddeld 12 uur per nacht om dan gerust in de middag nog een paar uur te slapen. Net zoals vasten een mooi mechanisme van het lichaam om te kunnen herstellen.

De natuur laat zich niet dwingen

Natuurlijk zit niemand te juichen op het moment dat hij hoort dat ie in quarantaine moet. Maar het heeft weinig zin je druk te maken om iets waar je geen invloed op hebt. Je mag er pas na 12 dagen weer uit of als je 24 uur klachtenvrij bent. En ook al hoopte ik dat dat laatste heel snel zou gebeuren, de natuur laat zich niet dwingen. Ik heb helemaal geen heftige klachten maar werd bijvoorbeeld vanmorgen toch weer met verhoging wakker. Dus dan houdt het gewoon op. Geduld is een schone zaak. Ik denk dat we al dankbaar moeten zijn dat we het (op mijn dochter na) allemaal tegelijk kregen. Want beter allemaal maar in één keer in quarantaine zodat we er daarna hopelijk vanaf zijn. De jongens zijn inmiddels alweer helemaal de oude; de oudste ging gister zelfs alweer een stuk hardlopen. Ik houd het nog even bij buiten wandelen; ook fijn!


In quarantaine

Elke zondagochtend schrijf ik een blog over wat me bezig houdt op het gebied van zowel fysieke als mentale gezondheid. Dit doe ik al meer dan twee jaar; al voor de allereerste lockdown startte ik met het schrijven over hoe je de fitste versie van jezelf kunt worden. Maar waarom wil je de fitste versie van jezelf worden eigenlijk? Allereerst omdat je op die manier je kwaliteit van leven zo verbetert. Om de kans kleiner te maken dat je ziek wordt en te maken krijgt met allerlei gezondheidsklachten.

De G van gezond wordt afgeschaft

Het kan niemand ontgaan zijn dat we ons al bijna twee jaar in een crisis bevinden. En elke keer als we denken dat het niet gekker kan, worden er weer nieuwe beperkingen opgelegd met als triest dieptepunt het aanstaande 2G systeem. Zoals ik las op het Twitter account van een journaliste: de G van gezond wordt afgeschaft. Alleen Genezen en Geprikten mogen nog meedoen.

Positief getest

Gisteren testten zowel mijn man als mijn twee zoons positief op Corona. En dus moet het hele gezin in quarantaine. Manlief heeft flinke hoofdpijn en de jongens voelden zich van de week wat grieperig maar gaan verder prima. Alleen mijn dochter en ik testten gisteren nog negatief maar ik ben benieuwd hoe dat gaat zijn als we vandaag nogmaals gaan testen bij de GGD.

Blog

En zo kwam het vandaag dat ik voor het eerst niet wist waar ik over moest schrijven vandaag. Niet dat ik geen onderwerp kon bedenken; integendeel juist! Ik kon niet kiezen uit alles waar ik over wilde schrijven. Hoe toevallig dat ik juist de afgelopen weken allemaal tips op Instagram had gepost over hoe je immuunsysteem sterk te maken en houden. Want de fitste versie van jezelf is sterk, krachtig en weerbaar. Dus ondanks dat ook ik uiteraard niet op een quarantaine zat te wachten (dit soort dingen komt altijd ongelegen) ben ik benieuwd wat de komende week ons gaat brengen.

Wordt vervolgd

Zoals ik al schreef komen dit soort dingen nooit gelegen. Maar waar we soms geen invloed hebben op situaties, hebben we wel invloed op hoe we er mee omgaan. Het mooie was dat ik bij de kinderen ook zag hoe ze na een kort baalmoment de positieve kanten hiervan zagen, wat me trots maakt. Gelukkig hebben we een fijne plek en hebben we het gezellig met elkaar. Volgende week kan ik meer vertellen over hoe de quarantaine geweest is, of de mannen nog meer klachten gekregen hebben, of mijn dochter en ik uiteindelijk ook positief getest zijn en meer. Wordt vervolgd dus!!


Waar ons slaaphormoon nog meer goed voor is dan in slaap komen

Om alle processen in ons lichaam optimaal te laten verlopen is het belangrijk te leven volgens ons natuurlijke ritme. Het bioritme is ons dag-en nacht ritme waar onze cellen, weefsels en organen op zijn ingesteld. Het is een ritme van 12 ‘dag-uren’ en 12 ‘nacht-uren’. Die zogenaamde ‘nacht-uren’ zijn voor je lichaam het moment van herstel en reparatie. In deze tweede helft van de dag gaat je immuunsysteem aan de slag.

Melatonine is niet alleen belangrijk om in slaap te komen

Al onze hormonen lopen dagelijks in een 24 uur ritme. In de tweede helft gaat ons lichaam, onder andere door de afwezigheid van blauw (dag) licht melatonine produceren. Melatonine is niet alleen belangrijk om in slaap te komen. Dit hormoon speelt op meerdere manieren een hele belangrijke rol in onze gezondheid.

Herstel, groei en vetverbruik

Gedurende de dag stapelen afvalstoffen in ons brein zich op. Melatonine is het hormoon dat zorgt dat deze gedurende de nacht weer afgevoerd worden. Daarnaast stimuleert melatonine de aanmaak van het groeihormoon dat zorgt voor herstel van je lichaam en voor een efficiënt gebruik van vet als energiebron. Overdag wordt vet opgeslagen in ons lichaam en groeien onze vetcellen. Melatonine zorgt ervoor dat het vet gedurende de nacht weer wordt afgebroken waar het onder andere als voeding gebruikt wordt door het immuunsysteem. Zonder melatonine blijven de vetcellen groeien wat zowel ontstekingsprocessen in het lichaam en op den duur ook overgewicht veroorzaakt.

Melatonine is ontstekingsremmer en antioxidant tegelijk en draagt er zelfs toe bij dat als er wel sprake is van een ernstige virusinfectie (zoals COVID-19) het immuunsysteem minder snel ontregeld raakt. Wetenschappers uit verschillende landen wijzen er zelfs op dat melatonine bescherming kan bieden bij een besmetting met het Coronavirus en de ernst van het ziekteverloop kan beperken.

Gezonde gewoontes

Ideaal is om zoveel mogelijk een ritme aan te houden van 12 actieve ‘dag-uren’ en 12 ontspannende ‘nacht-uren’. Die eerste helft van de dag is de tijd waarop je eet, traint, werkt en blootgesteld wordt aan zoveel mogelijk daglicht en/of blauw licht. De tweede helft zou in het teken moeten staan van rust en herstel waarbij je intensieve beweging, blauw licht en voeding zoveel mogelijk vermijd. 12 ‘nacht-uren’ betekent niet 12 uur slapen maar wel dat je de uren voorafgaand aan het slapen gaan je lijf en hersenen al in ‘nachtmodus’ brengt.


Where there is risk there needs to be choice

Deze week startte ik met een reeks van 5 Instagram Posts met tips over hoe je immuunsysteem sterk en gezond te houden. Aanleiding was de berichtgeving in de media over de nieuwe, op handen zijnde, maatregelen. Inmiddels weten we door talloze onderzoeken al veel over de zin en onzin van bepaalde maatregelen, maar dat weerhoudt de overheid er niet van ze toch in te voeren. De dingen die belangrijk zijn om je immuunsysteem gezond en sterk te houden, daar wordt geen tijd, geld of aandacht aan besteed.

Je doet het voor jezelf

Waar wel heel veel aandacht, tijd en geld naartoe gaat is promotie van de vaccins. Maar waarom eigenlijk? Het idee dat je het ‘doet voor een ander’ leefde bij velen. Inmiddels weet bijna iedereen uit ervaring, maar ook dankzij de wetenschappelijke onderzoeken (zoals bijvoorbeeld gepubliceerd in The Lancet) dat iedereen, gevaccineerd en ongevaccineerd, het virus bij zich kan dragen en over kan dragen. En ja; je kunt er ook nog steeds ziek van worden. Overigens was dat bij mij en vele anderen vanaf het begin al bekend. Maar voor wie zich er minder in verdiept had was die ontdekking soms een hele openbaring of zelfs schok. Deze vaccins kunnen ervoor zorgen dat je minder klachten ervaart als je besmet raakt zodat het minder snel tot ziekenhuisopname leidt. Als jij tot een risicogroep behoort (ouder dan 70, overgewicht, verzwakt immuunsysteem, diabetes, vitamine-D tekort, etc) kan dat een overweging zijn om je te laten vaccineren. Maar altijd voor jezelf; niet voor een ander. Wie de oproepkaart voor de COVID-vaccinatie goed heeft bekeken, had dat ook zelf al gelezen.

https://www.thelancet.com/journals/lanepe/article/PIIS2666-7762(21)00235-0/fulltext

Bijwerkingen

Vanaf de allereerste vaccinaties hoorde ik van zoveel mensen om me heen over de bijwerkingen. Al snel kende ik meer mensen met (dikwijls ernstige) bijwerkingen dan mensen die ernstig ziek waren geworden van het virus. In mijn directe omgeving ken ik welgeteld één persoon die in het ziekenhuis belandde met COVID en precies één hoogbejaarde dame die is overleden. Terwijl ik wel gordelroos, wekenlange vermoeidheid, gewrichtspijnen, hormonale problemen (van heftige menstruaties tot opgezette borsten), extreme hoofdpijn, opgezette lymfeklieren en tinitus voorbij hoorde komen. Allemaal klachten waarvan de mensen zelf concludeerden dat er een verband was met de vaccinatie. Tevens twee relatief jonge mensen die toevallig een maand na hun tweede prik een hersenbloeding kregen.Natuurlijk is nooit duidelijk of iets een direct gevolg is. En de mensen uit mijn directe omgeving zijn uiteraard niet representatief voor de gehele bevolking. Maar bepaalde bijwerkingen zoals myocardotis (een ontsteking van de hartspier, die vooral bij jonge mannen optreedt), bloedproppen etc. zijn officieel vastgesteld. Per 1 oktober 2021 zijn er in de EU 25.969 sterfgevallen gemeld na coronavaccinatie. Daarnaast bijna twee miljoen gevallen van ‘zwaar letstel’ waarvan 677.423 nog niet waren hersteld per 1 oktober. (Cijfers van EUdraVigilance, instantie die bijwerkingen van geneesmiddelen bijhoudt) Getallen die men nog nooit eerder heeft gezien bij andere vaccinatiecampagnes. Bij het Lareb, het officiele meldpunt van de Nederlandse overheid voor vaccinatieschade, zijn tot en met september 545 sterfgevallen gemeld en ruim 161.470 overige schades, waarvan 3364 ernstige bijwerkingen. En dat is alleen nog maar wat officieel gemeld is. Alleen hoor je de regering daar niet over.

Not done

Ook op social media treden steeds meer mensen naar buiten met hun verhaal. Ook al wordt ze dat moeilijk gemaakt. Professioneel mountainbiker Kyle bijvoorbeeld die zijn verhaal doet bij dr. John Campbell (dit is terug te zien op YouTube) . Hij vertelt hoe moeilijk het is om zijn verhaal te doen in Amerika. Het is ‘not done’ om het over bijwerkingen te hebben of je kritisch uit te spreken.

Risico

Dat ik in mijn omgeving bijna geen mensen ken die op de IC belandden of overleden is geen toeval. De gemiddelde leeftijd van COVID patiënten op de IC is hoogbejaard. Van de gerapporteerde mensen in Nederland die overleden was 93% ouder dan 70 jaar en betrof het in 94% daarvan ook nog eens mensen met andere, onderliggende aandoeningen. Voor het overgrote deel van de bevolking is dit virus geen gevaar en is het maar de vraag of de risico’s van het vaccin en de risico’s van het krijgen van COVID-19 wel tegen elkaar opwegen. Kinderen van 12-16 jaar oud hebben volgens de bijsluiter van Pfizer een kans van 0,4 procent op ernstige bijwerkingen van het vaccin. De kans om last te hebben van een Corona-infectie is voor mensen van die leeftijd veel kleiner.

Waarom worden jonge mensen dan een kant op gepusht door de regering!? Alsof er geen risico’s zijn. Het nemen van een injectie moet altijd weloverwogen gebeuren op basis van de voor-en nadelen. Een afweging tussen de baten en lasten en die zijn per persoon verschillend. Iedereen zou die afweging moeten kunnen maken op basis van open en eerlijke informatie. Op basis van gezondheidsredenen. En dus nooit omdat het je anders moeilijk gemaakt wordt om naar een restaurant, evenement of theater te gaan.

Schijnveiligheid

Sowieso zijn de motieven achter de QR code nogal twijfelachtig. Alleen de geteste personen zijn op dat moment geen drager van het virus. Verder kan iedereen die een QR code door vaccinatie heeft, en zich dus niet hoeft te laten testen, het virus bij zich dragen en dus ook overdragen. Als de QR code verspreiding van het virus zou moeten tegengaan dan zou iedereen getest moeten worden. Maar dat gebeurt dus niet.

Schuldigen

Er wordt nu door onze minister van Volksgezondheid gewezen naar de ongevaccineerden alsof zij de schuldigen zijn van het oplopen van de cijfers. Er wordt geroepen dat het grootste gedeelte van de patiënten in het ziekenhuis ongevaccineerd is. Maar is dat daadwerkelijk zo? Een woordvoerster van een ziekenhuis in Maastricht bracht andere cijfers naar buiten (van de 10 patiënten waren er 8 gevaccineerd) Ook in andere landen, zoals België, VK en Israël tonen de cijfers aan dat de meerderheid van Corona patiënten in het ziekenhuis wel gevaccineerd zijn. We weten dat de werkzaamheid van het vaccin steeds meer afneemt dus het is niet gek dat dit gebeurt. Wat wel gek is dat onze minister van Volksgezondheid weigert om de Nederlandse cijfers openbaar te maken…..

Hoe nu verder?

Als we dit allemaal weten; dat iedereen het virus bij zich kan dragen en overdragen. Waarom dan een onderscheid tussen gevaccineerden en ongevaccineerden? Waarom moet de ene groep zich laten testen en de andere niet? Waarom maar blijven pushen met als enige doel dat iedereen zich laat vaccineren, zonder een weloverwogen besluit te kunnen nemen. Zoals de mountainbiker Kyle heel treffend zegt: “Where there is risk there needs to be choice”. Het had mooi geweest als er een overheidscampagne was gekomen om mensen voor te lichten over hoe je werkt aan je gezondheid van binnenuit. Om mijn kleine steentje bij te dragen ben ik daar dus maar mee gestart in mijn Instagram Posts. De komende weken zal ik in mijn blogs al die punten nog wat uitgebreider behandelen.


We zitten dood te gaan

Afgelopen woensdag gaf ik in mijn presentatie ‘Een Fit Fab Leven’ een sneak preview op mijn boek Fit Fab 40, dat in januari 2022 verschijnt. Tussendoor kregen alle aanwezigen een sitting break.

Sitting Break

Na de eerste 30 minuten van de presentatie verzocht ik iedereen te gaan staan, even wat kniebuigingen te maken of rond te lopen. Met een sitting break onderbreek je het zitten en dit zou je eigenlijk gedurende de dag elk half uur moeten inlassen. Dat wil zeggen, zolang je zit uiteraard.

We zijn niet gemaakt om lang te zitten

Je denkt al snel dat je goed bezig bent als je een paar keer per week sport en gezond eet. Maar we zien vaak over het hoofd hoe we het grootste gedeelte van de dag minder gezond bezig zijn door langere tijd achter elkaar te zitten. Achter een bureau tijdens je kantoorbaan, wanneer je op je laptop werkt, in de auto, bij het tv kijken. Velen brengen hun dagen grotendeels zittend door. Maar zitten is gevaarlijk inactief. We zijn als mens gemaakt om te bewegen. Lang zitten veroorzaakt rugklachten, spierafbraak en ontstekingen. Het vermindert je energie en zorgt voor een verminderde bloedtoevoer naar alle organen in je lichaam waaronder ook het brein.

Stofwisseling

Langdurig zitten heeft ook een negatief effect op je stofwisseling. Niet alleen omdat je weinig energie verbruikt tijdens zitten maar vooral ook doordat veel processen in je lijf veranderen. Suikers die niet gebruikt worden door je spieren worden omgezet in vet. Het zitten beïnvloedt daardoor je bloedsuikerwaarden, insulineniveau en je triglyceriden (vetwaarden in je bloed) Daarnaast vergroot veel zitten de kans op hart-en vaatziekten en heeft het een verband met hoge bloeddruk en hoge cholesterolwaarden.

De chauffeur versus de conducteur

Al in 1953 werd in een Brits onderzoek (Morris e.a) het gevaar van veel en lang zitten aangetoond. Er was een opvallend verschil in gezondheid tussen het buspersoneel in Londen. Onder de chauffeurs zag men een veel grotere sterfkans en verhoogd risico op hart-en vaatziekten. Dit onderzoek toonde als een van de eerste aan hoe dodelijk zitten is. Hetzelfde fenomeen gold overigens voor de Britse postbeambten: postbodes die de post te voet of per fiets rondbrachten hadden veel minder hartklachten dan de lokettisten. Hierna volgden er nog vele onderzoeken die bevestigen dat mensen met een inactief bestaan een grotere overlijdingskans hebben. Uit een bekende studie (de Harvard Alumni studie door Paffenberger e.a in 1986) onder studenten van de Harvard-universiteit in Amerika bleek dat mensen met een actief bestaan een hogere levensverwachting van 1 tot 2 jaar hebben in vergelijking met de inactieven

“Maar hoe doe ik dat als ik veel zit?“

Ooit vertelde ik aan twee cliënten die ik aan het trainen was hoe belangrijk het is om niet te lang achter elkaar te zitten. “Maar hoe doe je dat dan met een kantoorbaan zoals ik??!!” riep een van de twee verschrikt uit. Het was een serieuze vraag maar het maakte me ook wel even aan het lachen. Want dat is de clou natuurlijk; als je veel zit, sta dan vaker op om te bewegen!! Als je geen zittend beroep hebt en al veel in beweging bent is het geen aandachtspunt voor je. Maar juist voor degenen die vaak en lang achter elkaar zitten: kom in beweging!! Ga staan in plaats van zitten. (Zelf zit ik zelden wanneer ik op mijn pc werk; ik doe dit zowel thuis als in mijn studio bijna alleen maar staand) Zet eventueel een timer en kom elke 30 minuten in beweging. Loop een rondje, doe wat kniebuigingen of rek je even uit. Neem altijd de trap in plaats van een roltrap of lift. Zet je auto niet op het plekje het dichtste bij je bestemming maar juist wat verder weg. Podcasts luisteren? Doe oortjes in en ga lopen. Zo heb ik zelf al heel wat kilometers kennis opgedaan.

Beter voor je brein

Juist als je werk veel denkwerk vereist is het belangrijk om niet te lang te zitten. Je lichaam en brein hebben beweging nodig om goed te kunnen functioneren. Lang zitten beperkt de toevoer van bloed naar de hersenen wat je denkvermogen en geheugen vermindert. Als dit vaak gebeurt kan het zelfs blijvende schade aan je brein opleveren.

Sitting is killing

Zitten wordt ook wel het ‘nieuwe roken’ genoemd. En terecht, zoals je net hebt kunnen lezen. Te vaak en te lang zitten is inderdaad dodelijk; vaker staan en bewegen is de eenvoudige oplossing. Overigens is lang stil staan geen goed alternatief; te lang in dezelfde positie, of dat nou staand of zittend is, is onnatuurlijk. Het echte antwoord zit m in consistent in beweging blijven gedurende de dag.

Kijktip: “We zitten dood te gaan”. https://www.youtube.com/watch?v=cxsbVA2mtsI


Waarom en hoe je kunt starten met Intermittent Fasting

Het leuke van social media is dat je met iedereen, over de hele wereld contact kunt hebben. Zo stuurde een vriend van vroeger mij een paar dagen geleden een berichtje via Messenger. Hij wilde graag wat tips over hoe te starten met Intermittent Fasting. “Tja, heb je even?…”, dacht ik. “Daar heb ik een heel boek over geschreven”, antwoordde ik. Maar als je op een tropisch eiland tussen de kokosnoten zit is Bol.com geen optie. En dus deze week een blog over hoe en waarom te beginnen met Intermittent Fasting. Speciaal voor die verre vriend van vroeger, en voor iedereen die ook wil starten met IF

Wat houd Intermittent Fasting in?

Eigenlijk doet iedereen elke dag al aan IF (Intermittent Fasting) Het staat voor periodiek vasten, wat inhoudt dat je periodes waarin je wel voedsel tot je neemt afwisselt met periodes waarin je dat niet doet. En dat is wat we eigenlijk allemaal al doen wanneer we slapen. Breakfast betekent ‘breaking the fast’, het moment dus waarop je je vasten breekt.

Methodes en manieren

Er zijn heel veel verschillende manieren en methodes om te vasten. De meest gebruikte vorm, en wat ook fijn werkt als je net start, is het eten in een zogenaamd ‘Eating Window’ waarbij je eet binnen een bepaalde periode van de dag. 16/8 is een veelgebruikte methode waarbij je binnen 8 uur van de dag eet en de overige 16 uur niet. Ook drankjes die calorieën bevatten horen daarbij. In de uren dat je aan het vasten bent drink je dus geen sappen, frisdrank, alcohol of cappuccino. Die zorgen er namelijk ook allemaal voor dat je lichaam aan de slag moet, onder andere door insuline aan te maken

Waarom zou je het doen?

Tegenwoordig leven we allemaal in een omgeving waar continue overvloed is. Overal om ons heen is voedsel verkrijgbaar. Maar voedsel verwerken is een activiteit die je lichaam energie kost. Ons lichaam is van nature helemaal niet ingesteld op doorlopend eten en reageert daar niet goed op. In periodes waarin je niet eet krijgt je lichaam pas goed de tijd voor andere activiteiten zoals herstel, reparatie en vernieuwing.

De voordelen op een rij

  • Betere vetverbranding
  • Gewichtsbeheersing
  • Verbetering spieropbouw
  • Meer energie
  • Verbetering hormoonbalans
  • Ontstekingsremmende werking
  • Anti-aging
  • Positieve invloed op je brein
  • Verbetering cholesterolwaarden
  • Verbetering darmmilieu
  • Verminderde kans op kanker

Al deze voorgaande voordelen zijn wetenschappelijk bewezen. Nadat ik te gast was geweest in een podcast bij Arie Boomsma ontving ik een DM van een (in de fitnesswereld redelijk bekende) influencer. Hij had naar aanleiding van de podcast en een daarop volgende Q&A op social media contact gelegd met Arie en gevraagd om de wetenschappelijke onderbouwingen van de voordelen van Intermittent Fasting. Arie had hem terecht naar mij doorverwezen en zo kreeg ik een berichtje met een nogal cynische ondertoon. Hij schreef dat als het echt zo goed voor je zou zijn hij dan wel wilde weten uit welk onderzoek ik dat had. En als het echt zo goed voor je zou zijn hij dan toch eens met zijn team om de tafel moest zitten om dat te bespreken. Ik vroeg om zijn e-mail adres, wat ik kreeg, Ik denk niet dat hij had verwacht dat er een hele lange lijst met wetenschappelijke onderzoeken in zijn mailbox zou belanden. Na meerdere berichtjes van mijn kant met de vraag wat hij en zijn team ervan vonden kwam nooit meer een antwoord……

Ben jij ook benieuwd naar de wetenschappelijke onderbouwing achter de voordelen van IF? Deze, en een lange lijst met bronnen, zijn allemaal terug te vinden in mijn boek ‘Intermittent Fasting’.

Te gast in de podcast bij Arie Boomsma waar we onder andere spraken over ochtendroutines, koude training, mijn boek Fit Vega(n) Food en Intermittent Fasting

Hoe ga je starten

Wil je starten met het eten in een eating window ,zoals bij de 16/8 methode, bouw het rustig op. Start bijvoorbeeld eerst met een 12 uur-window waarbij je 12 uur per dag vast en je maaltijden binnen 12 uur eet. Bouw het rustig op naar een langere periode niet eten. Luister naar je lichaam en forceer niks. Meer of langer is niet altijd beter. Al bij 13 uur vasten profiteert je lichaam van de gezondheidsvoordelen. De app Zero helpt om bij te houden hoe lang je aan het vasten bent.

Tips en tricks

Wees niet te star. IF draait juist om flexibiliteit en kan je veel vrijheid geven. Vaak genoeg zie ik mensen die de minuten zitten weg te kijken tot de klok een bepaald tijdstip aangeeft en ze weer ‘mogen’ eten. Maar het gaat juist om het flexibel om kunnen gaan met je maaltijden. Metabole flexibiliteit waarbij je niet afhankelijk bent van voedsel en vaste eettijden. Uiteraard geeft het houvast, zeker in het begin, om vaste tijden aan te houden. Maar durf dat juist ook weer los te laten. En zoals ik al aangaf; langer is niet altijd beter. Het belangrijkste qua gezondheid is om in ieder geval 3 uur voordat je gaat slapen niet meer te eten. Houd dat als basisregel aan en wees flexibel met de rest!

Wat ga je eten

Eigenlijk maakt dat niet uit! Intermittent Fasting gaat echt om de afwisseling tussen periodes waarin je wel en niet eet. Je kunt daar dus invulling aan geven op je eigen manier. Paleo, ketogeen, vegetarisch, vegan of alles eter; alles kan binnen IF. In de meeste gevallen pas je IF toe vanwege de gezondheidsvoordelen. Het is dan logisch dat je binnen je eetperiode je niet alleen maar tegoed doet aan junkfood. Gezonde, volwaardige voeding die zo min mogelijk bewerkt is hoort altijd de basis van je voedingspatroon te zijn. Dat gezegd hebbende; het is niet zo dat je automatisch vet gaat verliezen wanneer je met deze methode aan de gang gaat. Het kan wel goed helpen en het makkelijker maken maar uiteindelijk is je calorie-inname altijd de bepalende factor bij succesvol gewichtsverlies. Wanneer je binnen je Eating Window nog steeds meer eet dan je verbruikt zul je gewoon aankomen. Het vasten is geen wondermiddel wat je automatisch laat afvallen

Wanneer niet?

Alhoewel vasten voor bijna iedereen gezond is wordt het afgeraden bij: kinderen en tieners, zwangeren, het geven van borstvoeding, Diabetes type 1, ondergewicht en bij gevoeligheid voor of een verleden met een eetstoornis. Bij medicijngebruik is het altijd raadzaam te overleggen met je arts wanneer je wilt starten met IF.

Meer weten en woon jij niet afgelegen op een tropisch eiland? Mijn boek Intermittent Fasting is verkrijgbaar via Bol.com


Hoe je het echte verschil maakt

Over 3 maanden verschijnt mijn nieuwste boek ‘Fit Fab 40’ .Achter de schermen wordt hard gewerkt om alles op tijd af te krijgen voor de drukker en de lancering komt nu wel echt in zicht. Het manuscript is zelfs al gelezen door een journaliste die voor de januari uitgave van de ‘Libelle Health’ een artikel schrijft over het boek. En in zo’n interview worden vaak leuke vragen gesteld die je zelf ook weer aan het denken zetten.

Consistentie is key

In mijn boek een 10 stappen plan dat je op weg helpt naar de fitste versie van jezelf. Een belangrijke deel is het hoofdstuk over mindset en motivatie. Een onderwerp wat ik daarin behandel is consistentie. Ik schreef daar in 2019 al een blog over en vertel het ook keer op keer weer aan mijn cliënten: consistentie is key!!!

Leuker kunnen we het niet maken

Wanneer iemand start met een nieuw voedingspatroon of trainingsschema voelt het voor die persoon soms bijna als een verliefdheid. Men is super gemotiveerd; heeft er zin in; alles is nieuw, spannend en leuk. Maar hoe enthousiast of gemotiveerd je ook in het begin bent, uiteindelijk gaat het over wat je op langere termijn doet. Dat klinkt niet spannend en is het ook niet. Maar hoe consistent je bent is wel doorslaggevend voor het bereiken van je doelen.

Maar wat is consistentie?

Tijdens het interview voor de Libelle vorige week sprak ik lang met Journaliste Angelique Heijligers over dit onderwerp. Hoe blijf je gemotiveerd; wat is de goede mindset en waarom is consistentie zo belangrijk? Consistent zijn in je gewoontes is iets anders dan rigide en star. Het betekent niet dat je nooit eens kunt afwijken van je plan of nooit eens uit de bocht mag vliegen; dat is alleen maar menselijk. Een keer niet volgens plan eten of trainen verpest niet meteen al je voorgaande inspanningen. Belangrijk is hoe je het daarna weer oppakt.

Het grote geheel

Ben je een keer afgeweken van je plan? Pak het gewoon weer op en voorkom dat je gaat denken dat het allemaal geen zin meer heeft en alles ‘voor niks’ is geweest. Alles gaat om wat je het grootste gedeelte van de tijd doet. En daar zit m vaak het probleem. Er is een groot verschil tussen ‘incidenteel van je plan afwijken’ en ‘incidenteel je plan volgen’.

Voeding tracken

Het bijhouden van je voedingsinname is een belangrijk handvat bij succesvol lichaamsvet verliezen. Wanneer we op gevoel eten, eten we bijna altijd meer dan we denken. We onderschatten structureel hoeveel we eten en het tracken van je voeding geeft dan ook veel inzicht. Een van mijn cliënten was goed bezig en totdat ze plotseling geen progressie meer maakte. Volgens eigen zeggen volgde ze nog steeds het voedingsplan dat ik voor haar had samengesteld. “Houd je nog steeds alles bij wat je eet, zoals we hadden afgesproken”, vroeg ik. “Ja, bijna altijd vul ik in wat ik eet”, antwoordde zij. Toen ik daarop vroeg wat haar calorie-inname en proteine-inname de afgelopen dagen was geweest moest ze me het antwoord schuldig blijven. Het was al meer dan twee weken geleden dat ze dat had bijgehouden.

Structuur

Doordat ze geen antwoord kon geven op de vraag viel bij haar zelf het kwartje al. Ik hoefde niks meer uit te leggen. We hoefden geen nieuw programma samen te stellen, er was niet plotseling iets vreemds aan de hand waardoor ze niet meer de progressie boekte als in het begin. Het enige waar het aan ontbrak was consistentie. Het volhouden van een gewoonte, het hebben van een structuur, helpt je jouw doelen te behalen. Dat is precies waar consistentie over gaat.

Woensdag 13 oktober Presentatie‘Een Fit Fab Leven’

Alvast een voorproefje op mijn nieuw te verschijnen boek? Meer weten over hoe je in 10 stappen de fitste versie van jezelf kunt worden? Woensdag 13 oktober 18.30-20.00 geef ik bij Optimal Health Studio de presentatie ‘Een Fit Fab Leven’. Deelname: 25 euro per persoon. Inschrijven kan via info@optimalhealth.nl


De missing link voor het krijgen en behouden van een gezond gewicht

Als het over gewichtsbeheersing gaat wordt als eerste training en beweging genoemd. Nu heb ik al vaker geschreven over een aantal leefstijl factoren die van invloed zijn op je gewicht zoals slaap, licht en de timing van je voeding. Maar eigenlijk komen die allemaal op hetzelfde neer en dat is ons bioritme en het effect op je brein. Je brein heeft namelijk controle over je hormonen en die hebben effect op je gewicht, je stofwisseling en honger- en verzadigingsgevoelens.

De invloed van hormonen op je gewicht

Als er een disbalans is tussen het brein en je lijf raken hormonen ook uit balans wat weer effect heeft op je gewicht. Wat alle hormonen als overeenkomst hebben is dat ze in contact staan met je brein. Door je meer of minder hongerig te laten voelen; het controleren van je vetverbranding en het vertragen of versnellen van je metabolisme beïnvloeden die hormonen uiteindelijk je gewicht.

De missing link

Controle over je gewicht krijg je door je brein gezond te houden waardoor je hormonen in balans blijven zodat ze voor in plaats van tegen je werken. Het grote probleem van de obesitas epidemie waar de Westerse wereld zich in bevind, is dat er zo lang tegen obese mensen gezegd is dat ze alleen maar minder hoeven te eten, meer moeten bewegen en meer wilskracht moeten tonen. Maar daarmee wordt voorbij gegaan aan het echte probleem. Het is hetzelfde als tegen een alcoholist zeggen dat hij gewoon minder alcohol moet drinken en dat het probleem dan vanzelf verdwijnt.

De 13 hormonen die met je gewicht te maken hebben

Al onze hormonen werken met elkaar samen. En er zijn er veel, wel 13 namelijk, die invloed hebben op ons gewicht en metabolisme. Zo is daar estrogeen, progesteron, testosteron, DHEA, insuline, glucagon, leptine, ghreline, adiponectine, cortisolwaarden, oxytocine, je schildklierhormonen en je groeihormoon. Duizelt het je al bij het idee dat al die hormonen uit balans kunnen zijn waardoor het moeite kost om op een gezond gewicht te komen en te blijven?? Geen zorgen; het belangrijkste is om ze allemaal in harmonie met elkaar te laten werken; in een natuurlijke flow. Maar hoe dan? Wat is de belangrijkste leefstijl interventie die zorgt voor een goede hormoonbalans?

Herstel je bioritme

Het bioritme is het dag-en nachtritme waarbij onze lichamelijke processen optimaal verlopen. Met dit ritme wordt in onze maatschappij maar weinig rekening gehouden waardoor ons lichaam, ons brein en daarmee onze hormonen ontregeld raken. Wij mensen komen oorspronkelijk rondom de evenaar vandaan waar het altijd 12 uur nacht en 12 uur dag is. Dit ritme zit nog steeds geprogrammeerd in onze genen en is het ritme waar we het beste bij functioneren. Ons optimale ritme, ook nu nog, bestaat uit 12 ‘actieve’ daguren en 12 ‘rust’ uren.

Ons oerritme

De eerste twaalf uur na het ontwaken is de tijd waarin je actief zou horen te zijn. Hier hoort (blauw) licht bij, werk, beweging en activiteit. Maar ook voeding is een ‘zeitgeber’ voor je brein dat het dag is. Bij de twaalf rusturen horen herstel en rust. Dit zijn de uren waarin je lichaam ten dienst staat van het immuunsysteem en allerlei reparatiewerkzaamheden. Hoe beter we dit ritme respecteren en leven volgens ons oerritme, hoe beter we functioneren.


Geloof niet alles wat je (denkt dat je) ziet

‘Beauty is in the eye of the beholder’, maar niet alleen beauty. Beelden, waaronder foto’s roepen bij iedereen weer andere emoties, gevoelens of associaties op. Dat bleek vorige week toen ik een foto van mezelf postte op mijn Instagram account

Een mijlpaal

Een foto van mij, gemaakt op de avond van mijn 50e verjaardag. Een mijlpaal in veel verschillende opzichten. Die dag was bijzonder voor mij; het bereiken van die mijlpaal was dat en die avond ontzettend dierbaar. De foto werd genomen toen ik met mijn man en kinderen aan tafel zat in een restaurant met uitzicht over het centrum van Amsterdam. Ooit vierden we daar ook de 18e verjaardag van onze oudste en sindsdien wilde ik daar zo graag nog eens eten. Mijn haar zat top (vond ik tenminste) dankzij een bezoek aan de kapper die middag; ik had extra aandacht aan mijn make-up besteed, feestelijke kleding aangetrokken met daarbij de oorbellen die ik die dag kreeg van mijn zoon, de riem die mijn dochter cadeau gaf en mijn mooiste hakken. Tijdens het diner volgde nog een laatste verrassing van de middelste en zijn vriendin; een hanger in de vorm van een hart met daarop allevier hun namen met bijbehorend geboortestenen. De ketting met hanger kwam ook nog eens prachtig uit bij mijn outfit van die avond. Mijn dochter maakte een foto van mij. Een foto van een heel dierbaar moment dat ik altijd zal koesteren

De bewuste foto, gemaakt tijdens het diner ter ere van mijn 50e verjaardag. Een moment om te koesteren.

Misplaatst?

En die foto plaatste ik vorige week bij een post over het boek waar ik de afgelopen twee jaar aan werkte in aanloop naar mijn 50e levensjaar. Fit Fab 40; een boek over hoe je als vrouw in 10 stappen de fitste versie van jezelf wordt na je 35e. Bij één van die stappen hoort ook, zal ik vast verklappen, samen aan tafel gaan met vrienden, familie of geliefden om te genieten van lekker eten en elkaars gezelschap. Maar de foto in combinatie met de post maakte ook een reactie los bij een collega. Zij stuurde mij het volgende privé-bericht:

gefeliciteerd met je boek. Wat geweldig. Ik bericht je ff persoonlijk omdat ik het ongepast vindt om het openbaar te doen. Zoals je weet ben ik net als jij met vitaliteit bezig; we kennen elkaar 😀 maar het moet me echt van het hart dat ik je foto met wijn niet zo goed begrijp. Het rijmt totaal niet met je boodschap. En alcohol is echt boosdoener nummer 1 onder de vrouwen van 40 plus zo heeft onderzoek maar weer aangetoond. Nou goed, dat wilde ik even met je delen. Totaal ongevraagd, sorry daarvoor, maar in onze gezamenlijke missie wilde ik het wel onder de aandacht brengen.”

Met of zonder?

Wat volgde was een mooi, inspirerend gesprek tussen ons over de chat op Instagram. Want het is wel interessant wat hier gebeurde. Het was overigens geen glas wijn, maar een glas champagne wat ik in mijn handen houdt op de bewuste foto. Wat wel weer aangeeft dat je aan de buitenkant soms iets anders denkt te zien dan wat het in werkelijkheid is. Toevallig (nou ja; niet zo heel toevallig) was het die avond champagne met alcohol wat er in mijn glas zit. Maar vaker is mijn glas gevuld met een alcoholvrije drank. Zo zijn er een paar dagen na mijn verjaardag, tijdens een etentje met familie en vrienden, heel veel foto’s gemaakt. Foto’s waar ik heel veel keren een vergelijkbaar glas in mijn handen heb. Alleen was dat glas toen ,zowel bij mijn man, die geheelonthouder is, als bij mij, gevuld met Kombucha; een van mijn favoriete drankjes. Ook als ik in het restaurant van mijn man eet worden mijn twee favoriete drankjes die ik standaard neem, mineraalwater zonder koolzuur en Waterkefir, geschonken in wat anderen zien als een wijnglas. Bij ons verdient elk drankje een mooi glas. Mijn favoriete cocktail bij speciale gelegenheden ? Seedlip met tonic, geserveerd in een grote coupe, feestelijk aangekleed met een kaneelstokje, steranijs en citrusvrucht. voor ik het vergeet; alcoholvrij en een echte aanrader!!

Een ander dierbaar moment. We proosten met een glas Kombucha.

Elke dag taart

Ik heb er wel eens over nagedacht of ik bij een foto moet vermelden dat het om een alcoholvrij drankje gaat als ik een glas in mijn handen heb. Of wanneer het bij hoge uitzondering alcohol bevat, vertellen dat het om die uitzondering gaat. Maar eigenlijk voelt dat als de omgedraaide wereld. Voor mij is het logisch dat ik vaker niet dan wel alcohol drink, dat er soms maanden overheen gaan dat ik wijn of champagne drink maar dat ik daar ook van kan genieten op bepaalde momenten. Alles draait om de context; niks is zwart-wit. En dat was ook een van de dingen die ik antwoordde op het bericht van mijn collega. Een gezonde levensstijl draait juist om balans en het vinden ervan. Ik weet dat elk glas alcohol er, qua gezondheid, één teveel is. Daarom schreef ik dat een tijdje terug ook het blog ‘Elke Dag Taart’ over. Overigens at ik vorige week zowel op mijn verjaardag als bij het etentje de zaterdag erna niet één maar twee stukken taart. En nee; ook dat is niet gezond en maar ook dat was een uitzondering iets waar ik heel erg van heb genoten op die momenten. Net als dat glas champagne.

Niks is wat het lijkt dat het is

Interessant is natuurlijk wel de vraag of je met zo’n foto onbewust een bepaalde boodschap overbrengt. Want na het leuke gesprek met mijn collega volgde er die avond ook nog een reactie onder dezelfde foto met aankondiging van mijn boek door Jacqueline van Lieshout (auteur van onder andere het boek ‘Ontwijnen’; een aanrader overigens!): “Hoort wijn daar ook bij?” En nee, wijn hoort absoluut niet bij de fitste versie van jezelf worden. Integendeel. Wanneer je mijn blog ‘Elke Dag Taart’ hebt gelezen weet je waarom niet. Ik antwoordde Jacqueline: “ dit was geen wijn 😉 En daar volgt deze week een andere post over”. Dus bij deze, lieve Jacqueline maar ook anderen die dezelfde vraag hadden, mijn uitgebreide antwoord.

Interessant vraagstuk

Zoals jullie nu weten was het inderdaad champagne in het glas op de eerste foto. Maar de kans dat het iets anders was, zoals de Kombucha op de andere foto bij dit blog, was vele malen groter. Niemand kan het verschil zien. De vraag is; kun je, wanneer het over gezondheid gaat, een foto posten met een glas in je hand? Of moet je erbij vermelden dat het gaat om een uitzondering wanneer het alcohol bevat of vertellen dat het geen alcohol is als dat zo is!? Een interessant vraagstuk waar ik nog niet helemaal uit ben. Iedereen interpreteert beelden op zijn eigen manier. Maar pas op; niks is wat het lijkt dat het is.


Fit Fab 50

Na mijn jubileum blog van vorige week was dinsdag de dag van mijn eigen jubileum aangebroken. Het eerste wat ik die dag op onze steiger zag staan toen ik naar buiten keek waren grote houten, verlichte objecten die mijn naam, een heel groot hart en het cijfer 50 vormden. Midden in de nacht had manlief met de kinderen het hele huis zowel binnen als dus buiten versierd. Wat voelde ik me jarig en bevoorrecht.

Onverwachte wending

Al een halve eeuw mogen doorbrengen op deze aardbol is niet niks. En met deze mijlpaal in zicht was het dan ook dat ik twee jaar geleden besloot dat leeftijd nooit een excuus mag zijn om niet te streven naar de fitste versie van jezelf. En zo startte ik met mijn ontdekkingsreis met als doel het optimaliseren van gezond-en fitheid. Wat ik natuurlijk nooit van tevoren had kunnen denken was hoe anders de wereld eruit zou gaan zien die twee jaar. Wie wel? Het grootste gedeelte van die twee jaar zaten we in lockdown. Het besluit de fitste versie van mezelf te gaan worden nam ik na terugkomst van vakantie, wat meteen ook de laatste vakantie werd voor langere tijd. Een aantal van de belangrijkste pijlers voor onze gezondheid; sociale contacten, samenzijn en fysiek contact met anderen werd verboden en zelfs strafbaar. Om me heen zag ik hoe velen worstelden met de sluiting van de sportscholen en yogastudio’s maar ook hoe men inventief werd in het zoeken naar andere mogelijkheden. Ik had nooit kunnen denken hoe onze gezondheid wereldwijd zo op de proef zou worden gesteld. En toch gebeurde dat allemaal de afgelopen twee jaar. Het maakte mijn reis misschien ook wel interessanter en ook relevanter dan ik ooit had kunnen denken. Nog steeds weten veel mensen niet hoeveel invloed wij zelf kunnen hebben op hoe ons lichaam reageert op ongewenste indringers zoals een virus. Maar er zijn ook veel mensen wakker en alert geworden; bereid om weerbaarder en sterker te worden. Het menselijk lichaam zit zo mooi in elkaar en heeft een prachtige systeem; ons immuunsysteem wat je kunt trainen en sterker maken. Het beste kado wat je jezelf kunt geven is een training van die weerbaarheid.

In 10 stappen de fitste versie van jezelf

De afgelopen twee jaar was een prachtig avontuur en het was elke week weer fijn om mijn ervaringen te kunnen delen in dit blog. Vaak raast het leven voorbij en vergeet je om af en toe even stil te staan. Het bereiken van een mijlpaal, zoals je 50e verjaardag, zorgt voor een moment van stilstaan, beseffen waar je staat in het leven en de balans opmaken. Dat deed het tenminste bij mij wel. Ook het opschrijven van al mijn ervaringen in dit blog maakte dat ik besefte welke pijlers essentieel zijn als je de fitste versie van jezelf wil worden; ongeacht welke leeftijd. Het komt neer op het volgen van een aantal stappen, die ons terugbrengen naar een natuurlijke manier van leven. Het aanbrengen van contrasten en tegenstellingen op het gebied van voeding, beweging, herstel. Al mijn ervaringen en alles wat ik leerde bracht ik terug tot een 10 stappenplan. In 10 stappen de fitste versie ven jezelf worden; hoe doe je dat als vrouw van 35, 40, 50 jaar of ouder?

De lancering van mijn boek

Dankbaar ben ik voor het vertrouwen dat uitgeverij Kosmos in mij had en de gelegenheid die zij me hebben gegeven om al mijn kennis en ervaringen te mogen bundelen in een boek. Een boek waar ik de afgelopen twee jaar aan heb gewerkt en waar ik ontzettend trots op ben; FIT FAB 40. Oorspronkelijk zou het boek al vorige maand in de boekhandels moeten liggen. Maar alles liep anders, zoals bij zoveel dingen de afgelopen tijd. Ook boekhandels en daarmee de uitgeverijen, hadden zwaar te leiden onder de lockdowns. De lancering van mijn boek werd daardoor uitgesteld. En ook al was er uiteraard eerst een korte teleurstelling; uiteindelijk ben ik blij met het uitstel. Het boek is alleen maar completer en beter geworden. Ik kan met recht zeggen dat in dit boek uiteindelijk alles samenkomt wat ik de afgelopen jaren heb mogen leren en ervaren.

Wie jarig is trakteert!

Met heel veel trots kan ik aankondigen dat 4 januari 2022 mijn boek FIT FAB 40 gelanceerd wordt. Een boek waarin je kan lezen hoe je in 10 stappen de fitste versie van jezelf wordt. Een boek voor vrouwen van 35, 40, 50 jaar of ouder. Maar eigenlijk stiekem voor iedereen die wil weten hoe je sterker, fitter, slimmer en/of gezonder kan worden. Kun jij niet wachten op het boek en wil je nu al graag weten hoe je dat doet? Woensdag 13 oktober geef ik bij Optimal Health Studio van 18.30-20.00 de presentatie ‘Een Fit Fab leven’. Deelname: 25 euro per persoon. Aanmelden kan via info@optimalhealth.nl

Maar……wie jarig is trakteert!!! en daarom ontvang je deze week 50% korting met de code ‘FIT FAB 50’. Deze aanbieding is geldig tot 10 september a.s. Dus wil jij woensdag 13 oktober erbij zijn mail me en vermeld daarbij de kortingscode. Ik zie jullie graag dan!


Jubileum Blog

Jubileum blog; dat woord schoot door mijn hoofd toen ik deze zondagochtend uit bed stapte en me achter mijn laptop installeerde om mijn wekelijkse blog te schrijven. Geen idee of dat een bestaand woord is, maar toen ik het intypte kwamen er meer jubileum blogs omhoog, dus ik denk dat je het zo kunt noemen. 

Hoe het allemaal begon

Twee jaar geleden, met mijn 48everjaardag voor de boeg, kwam ik van zomervakantie terug uit Spanje met het besluit voor mijn 50ede fitste versie van mezelf te worden. En hier sta ik dan, twee jaar later, met een ontzettend grote mijlpaal in het vooruitzicht deze week. “En?”, vroeg van de week iemand aan me “Heb je dat doel behaald?” En dat is natuurlijk wel een interessant vraagstuk. Want is dat zo? En zo ja; hoe en waarom dan?

Vanaf het moment dat ik besloot de fitste versie van mezelf te worden heb ik gewerkt aan mijn voeding, training, beweging, mindset, slaap en nog vele andere aspecten. Want gezondheid of fitness hangt met zoveel dingen in je leven samen. In die twee jaar heb ik volledig vegan gegeten; ging ik langdurig in ketose, introduceerde ik weer eieren en vis in mijn dieet, deed ik een 24 uurs vast en heb ik bijgehouden hoeveel verschillende planten ik dagelijks en wekelijks at. (Uiteraard al deze voorgaande dingen niet continue of gelijktijdig; dat zou wat geweest zijn) Ik heb zowel met steeds zwaardere gewichten getraind als de weerstand verhoogd bij de EMS trainingen, volgde meerdere opleidingen om me te verdiepen in meerdere onderwerpen die te maken hebben met fitness en gezondheid, las boeken, luisterde podcasts en woonde webinars bij. Ik nam een eigen coach, Sanne Leenman, in de arm en liet diverse bloedanalyses en meerdere Dexa scans doen. De OURA ring die ik aanschafte heeft mij veel geleerd over mijn HRV en slaap en via mijn bloed heb ik zowel mijn glucose als ketonen gemeten. En zo kan ik nog wel even doorgaan met opnoemen wat ik de afgelopen twee jaar allemaal heb gedaan, getest en gemeten.

De belangrijkste les

Alles wat ik de afgelopen twee jaar heb gedaan of niet gedaan; het hele traject naar de fitste versie van mezelf, heb ik beschreven in dit blog. Het is een vast ritueel geworden om op zondagochtend te schrijven over dit proces en alles wat ik onderweg leer. De afgelopen twee jaar ben ik veranderd en heb ik zoveel ervaren en geleerd. Het was fijn om dat te delen en te merken dat anderen het fijn vonden om te lezen. Het grootste gedeelte van de afgelopen twee jaar leefden we in een situatie waarvan we nooit hadden kunnen denken dat we daarin terecht zouden komen. En ook dat heeft veel inzichten gebracht. Meer dan ooit besef ik hoe waardevol onze gezondheid is en hoe belangrijk het is om te genieten van het leven. Hoe belangrijk onze vrienden en familie en het contact met onze dierbaren is. Zowel voor ons mentale als fysieke welzijn. Hoe belangrijk het is om deel uit te maken van een familie, hechte gemeenschap of ‘tribe’. Hoe belangrijk sociale contacten zijn.

Dankbaar

Dankbaar ben ik voor alles wat ik geleerd en ervaren heb tijdens dit proces. Ben ik de fitste versie van mezelf geworden voor mijn 50e? Op die vraag kan ik volmondig JA antwoorden. Heb ik mijn doel bereikt? Eigenlijk is er geen einddoel als het gaat om de fitste versie van jezelf worden. Ik geniet ervan om mezelf uit te blijven dagen; grenzen op te zoeken; nieuwe dingen te leren en te ervaren. Zoals één van mijn mentoren Leo Pruimboom me geleerd heeft: “If you don’t use it you loose it”. Om gezond, sterk en flexibel te blijven moet je geregeld uit je comfortzone durven te gaan. Dus dat is mijn doel voor de tweede helft van mijn leven; mezelf blijven uitdagen en blijven leren. The best is yet to come! En voorlopig zal ik hierover blijven schrijven in dit blog.


Kou voor beginners

Mede dankzij het werk van pionier Wim Hof en de baanbrekende wetenschappelijke onderzoeken die volgden op zijn acties weten steeds meer mensen dat koude goed is voor ons. Voor wie nog niet bekend is met alle gezondheidsvoordelen volgen er hier een paar:

  • Door koude training leer je beter omgaan met temperatuurschommelingen; je thermoregulatie verbetert.
  • Je voelt je fitter en energieker
  • Je stofwisseling versnelt en je vetverbranding verbetert
  • Koude training maakt je stressbestendiger
  • Koude training versterkt je vaten stelsel en hart.
  • Overgangsklachten zoals opvliegers verminderen
  • Het versterkt je immuunsysteem

Als je overtuigd bent van de voordelen maar niet weet hoe te starten volgen hier een paar tips. Want je hebt geen ijsbad nodig om al die voordelen te ervaren. Dus begin bij het begin.

Waar begin je mee

Besluit in de ochtend je warme douche eens met lauw water en werk ernaar toe dat je uiteindelijk je douchebeurt eindigt met 30 seconden koud water. Je hoeft niet direct onder koud water te gaan staan. Start met warm water en draai dan het water steeds iets kouder. Ga eerst met de straal over je voeten en handen en werk dan naar je hart toe. Neem de tijd en blijf ademen. Eindig in ieder geval wel met koud; je gaat dus niet weer terug van koud naar warm.

Hoe langer hoe beter?

We zijn nogal eens geneigd te denken dat het nodig is om extreem af te zien. Maar meer of langer is niet altijd beter. Als je niet gewend bent om met koude om te gaan kan teveel of te lang te heftig zijn waardoor het een negatieve prikkel wordt. Als je je warme douche afsluit met slechts 30 seconden koud en je doet dat een paar keer per week, zul je al snel resultaten ervaren. Bouw het rustig op en forceer niets. Vind je 30 seconden nog te lang? Start dan met 15 seconden.  Lukt het je goed om 30 seconden koud water te verdragen; verleng de week erna dan naar 1 minuut koud water aan het einde van je warme douche. En zo kun je elke week rustig opbouwen totdat je makkelijk 2 minuten koud kunt douchen. 

Hoe kouder hoe beter?

15-17 graden is al een goede koudeprikkel; je hebt die ijsblokjes dus niet nodig. Veel heilzame effecten beginnen al bij ongeveer 15 graden, het leidingwater wat bij je uit de kraan komt is al genoeg om een verschil te maken.

Wanneer?

Door koude ga je je energieker voelen; een goede manier om je dag te starten. Het zorgt ervoor , hoe tegenstrijdig dat ook klinkt, dat je lichaam opwarmt. Een koude douche neem je dus liever niet voor het slapen gaan.. Onze lichaamstemperatuur daalt in de avond en nacht en zorgt voor een goede nachtrust. Om goed te slapen is een koele omgevingstemperatuur wel belangrijk maar wanneer je koud gaat douchen warmt je lichaam juist op; en dat is het tegenovergesteld van wat je wil. Om je lichaam voor te bereiden op de nacht en het slapen gaan is een warme douche daarom wel heel geschikt. Koude douches horen bij de dag.

Op de site van Wim Hof vind je meer informatie. Wil je starten met een Cold Shower Challenge; dan is de app een leuke tool.https://www.wimhofmethod.com/wim-hof-method-mobile-app


Geloof (niet) alles wat je denkt.

‘Geloof niet alles wat je denkt’ is een inspirerend boek, geschreven door Björn Natthiko Lindeblad. Volgens deze Zweedse boeddhistische monnik is het meest waardevolst van zeventien jaar fulltime spirituele training dat hij niet meer alles gelooft wat hij denkt. Hij noemt dat zijn superkracht; een kracht die wij allemaal in ons hebben. Ik geloof inderdaad dat als je die kracht ontdekt het je een bepaalde vrijheid geeft. Maar daarnaast is het ,afhankelijk van de context, belangrijk om ‘geloof niet alles wat je denkt’ regelmatig om te draaien naar ‘geloof alles wat je denkt’. Of je namelijk denkt dat je iets kunt of niet; in beide gevallen heb je gelijk. Je mindset, je instelling bepaalt voor een groot deel of je ergens in slaagt of niet.

Onze centrale gouverneur

We besteden de meeste tijd aan het trainen van ons lichaam en vergeten daarbij het brein terwijl dat zo belangrijk is. Wanneer je je hersenen traint gaat je lichaam namelijk veel verder dan je voor mogelijk had gehouden. Het is mij al vaak gebeurd dat ik mezelf na afloop van een krachttraining verraste. Zonder dat ik het wist tilde ik met een zwaarder gewicht dan de training ervoor en deed ik meer herhalingen. Puur doordat ik dacht dat het een lichter gewicht was tilde ik deze makkelijker. De kracht van onze gedachte heeft zoveel impact. Er zijn altijd theorieën geweest met betrekking tot de maximale capaciteit van zowel ons zuurstofverbruik (Vo2Max) als onze skeletspieren. Maar waarschijnlijk speelt ons brein als centrale gouverneur de belangrijkste rol in waar onze grenzen liggen. Tim Noakes is degene die dit mechanisme 10 jaar geleden voor het eerst onder de aandacht bracht. Volgens Noakes dicteren de hersenen het lichaam qua intensiteit en duur van een inspanning om zijn eigen overleving, jouw overleving dus, te garanderen. De hersenen hebben een constante stroom van voedingsstoffen en zuurstof nodig, en een betrouwbaar transportmechanisme (je lichaam). Alles wat dat in gevaar kan brengen wordt streng gereguleerd, anders zou je jezelf letterlijk dood kunnen rennen. De centrale gouverneur handelt op verschillende niveaus van het onderbewustzijn en neemt beslissingen tijdens een atletische inspanning ,zoals het rennen van een race, die gebaseerd zijn op een groot aantal gegevens zoals je huidige inspanning, conditie van het lichaam, omstandigheden en eerdere ervaringen (zowel mentaal als fysiek). Jouw hersenen maken een inschatting over wat veilig is voor jou om te doen onder de betreffende omstandigheden en zijn dus per persoon en situatie verschillend.

Als het op is, is er altijd nog wat over

Al jarenlang wordt ons verteld dat het pijngevoel dat vaak toeslaat na 2 à 3 uur inspanning, samenvalt met uitputting van de glycogeenvoorraad; de zogenaamde ‘muur’ waar marathonlopers tegenaan zouden lopen, ook wel bekend als ‘ de man met de hamer’. Als je echter de glycogeenreserves zou meten blijkt dat dit niet het geval is en dat er zelfs nog genoeg over is om het laatste deel van de wedstrijd te besluiten met een sprintje. Het zijn echter de hersenen die weigeren en ons hun wet opleggen door ons allerlei hoogst pijnlijke sensaties te laten voelen. Het zijn de hersenen die de prestatie bepalen; de spieren zouden nog langer kunnen werken en daarvoor voldoende brandstof kunnen vinden in onze reserves. Maar dat zal niet gebeuren als ons onderbewustzijn dat niet van tevoren als mogelijk heeft beschouwd. Onze fysiologische grenzen worden dus grotendeels gecontroleerd door het onderbewustzijn. Het brein speelt daarin een allesbepalende rol en is hoogstwaarschijnlijk ook waarin topsporters zich onderscheiden van de rest van ons. Fysiologie en aanleg zijn een eerste vereiste; mindset en de mentale drang om te winnen bepalen de rest. Prestaties worden bepaald door 3 componenten: het fysieke, emotionele en mentale. Interessant dus om te kijken hoe je je brein kunt trainen in het beïnvloeden van je centrale gouverneur.

Ik denk dat ik het niet kan’ versus ‘ik denk dat ik het kan

Wie regelmatig sport heeft zeker al ervaren dat hij de ene week veel beter in vorm is dan de andere. Maar wanneer je over hetzelfde hart, hetzelfde bloed en dezelfde spieren beschikt, zou je logischerwijze dezelfde prestaties moeten kunnen leveren. En toch is dat niet het geval. Dergelijke vormschommelingen worden gedeeltelijk bepaald door je hersenen en je gedachten.Op sommige dagen geeft het brein het lichaam de vrijheid om over grenzen heen te gaan. Terwijl ze je op andere momenten verplicht om rustig aan te doen. Door regelmatig te trainen en gereguleerd over grenzen heen te gaan werk je niet alleen aan de versterking van het cardiovasculair systeem of van de spieren, maar ook en vooral aan de opvoeding van je hersenen. Meditatie, ademoefeningen en het aangaan van natuurlijke uitdagingen zoals koude-en hittetraining en intermitterend vasten zijn goede manieren om brein en mindset te trainen en daarmee je prestaties te verbeteren.


Waarom ik wakker lag vannacht

Spaanse zomernachten in augustus kunnen zowel een vloek als een zegen zijn. Een zegen wanneer je op zo’n zwoele, lange, eeuwigdurende avond tot na middernacht op je terras kan genieten van een heldere hemel waar duizenden sterren schitteren. Een vloek als je vervolgens slaapt in een kamer zonder airconditioning waar geen zuchtje wind door de openstaande ramen komt. Windstil en bloedheet was het vannacht hier in Spanje, waar ik geniet van mijn vakantie.

Eerste hulp bij hete nachten

Wanneer we slapen daalt onze lichaamstemperatuur. Om goed te kunnen slapen is het belangrijk dat je omgeving goed koel is. Maar soms, zoals tijdens een zomervakantie in Spanje, zijn de omstandigheden anders. Door te zorgen dat je voeten of handen koud zijn koelt de rest van je lichaam automatisch ook af en kun je beter slapen. Toen ik vannacht wakker werd door de enorme hitte heb ik mijn polsen enkele minuten onder de koude kraan gehouden waarna ik weer rustig in bed ben gaan liggen. Gelukkig kwam de slaap daarna vanzelf weer. 

If you don’t use it, you loose it

We zijn gewend geraakt aan comfort en vermijden hitte- en koudeprikkels. Bij hoge temperaturen gebruiken we airco’s; wanneer het koud is kleden we ons zo warm mogelijk aan en zetten de verwarming hoger. Maar door altijd een zo contant mogelijke omgevingstemperatuur na te streven verleert ons lichaam hoe het zichzelf kan verwarmen of verkoelen. Onze thermoregulatie gaat minder goed functioneren, if you don’t use it, you loose it, waardoor het steeds lastiger wordt met temperatuurverschillen om te gaan.

Hitte training

Door jezelf geregeld gedoseerd bloot te stellen aan grote temperatuurverschillen met behulp van koude-en hitte prikkels train je je vasculaire systeem, verbeter je je thermoregulatie, verhoog je je weerstand, krijg je meer energie en kun je hormonale klachten verminderen of doen verdwijnen. Dankzij pioniers zoals Wim Hof weten we, en is ook wetenschappelijk aangetoond, hoe gezond koude training voor ons is. Je leest en hoort steeds vaker over ijsbaden en koud douchen en de positieve effecten op onze gezondheid. Maar voor hitte geldt hetzelfde! Veel onderzoeken hebben al aangetoond dat hittetraining aerobe trainingsprestaties verbetert en een goede methode is voor duuratleten. Ook opzettelijke uitdroging in combinatie met hittetraining verbetert aanzienlijk de trainingsprestaties. Uit een onderzoek uit 2012 bleek dat atleten die geen water dronken tijdens trainingen hun uithoudingsvermogen en thermoregulatie meer verbeterden dan de controlepersonen. Maar ook als je geen atleet bent zijn dit interessante methodes

De positieve effecten

  • hitte training verlaagt je lichaamstemperatuur in rust. Normaal gesproken produceert je lichaam een grote hoeveelheid warmte; hitte training zorgt dat je lichaam zich aanpast door minder warmte te produceren
  • Je zweetsnelheid verhoogt waardoor je lichaam preventief afkoelt bij hitte in plaats van te wachten tot je al oververhit bent. Hitte getrainde atleten kunnen 50% meer zweten dan andere atleten.
  • Veel overgangsklachten zoals opvliegers en nachtelijk zweten hebben te maken met je temperatuurcentrum. Door deze te trainen met zowel koude als hitte kun je die klachten voorkomen of verminderen.
  • Hitte training verhoogt je bloedplasma volume waardoor je bloed beter voedingsstoffen door het lichaam kan transporteren en het lichaam beschermt tegen gevaren van uitdroging. Meer plasma beschermt het bloed tegen te dik worden als het lichaam uitdroogt.
  • Je hart pompt meer bloed en sneller en wordt sterker.
  • Je lichaam past zich aan op celniveau om beter bestand te zijn tegen hittestress.

Intermittent Drinking

Tijdens mijn opleiding tot Intermittent Living coach in de Ardennen kortgeleden werden we op meerdere manieren blootgesteld aan hitteprikkels terwijl we ook enigszins gedehydrateerd waren (dus licht uitgedroogd) Na enige uren niet gedronken te hebben gingen we in hete temperaturen boksen (Hot Boxing) of kregen we een Bikram Hot Yogales. Dat klinkt velen raar in de oren. Want is het niet belangrijk om altijd goed te drinken? En droog je dan niet uit? Velen van ons zijn het gewend om altijd flesjes water bij zich te dragen en continu slokjes te drinken. Maar je droogt niet zomaar uit. In vroegere tijden hadden we ook niet continu de beschikbaarheid over drinkwater. Tijdens een van de trektochten door de Spaanse bergen met mijn oudste zoon hadden we geen drinkwater bij ons; we zuiverden het water uit beekjes en trokken van waterbron naar waterbron. Dit is hoe we altijd geleefd en gedronken hebben; af en toe een grote hoeveelheid en dan weer langere tijd niks. Het zogenaamde bulkdrinken. Dat je te laat met drinken bent als je dorst hebt is onzin. Net zoals we bang geworden zijn om een keer hongergevoelens te hebben en daarom continu willen eten, zijn we ook bang geworden voor dorst, koude en hitte. Maar juist door deze natuurlijke stressprikkels regelmatig op te zoeken wordt je lichaam beter in het omgaan met die omstandigheden. Ons lichaam is heel goed in staat zijn hydratatiestatus te reguleren. Overmatig water drinken vormt bij duursporters zelfs een veel groter gevaar dan uitdroging. Dat komt doordat teveel water een disbalans in elektrolyten kan veroorzaken met een potentieel gevaarlijk gebrek aan natrium als gevolg.

Wat is de goede dosering?

Alles is giftig en niks is giftig; het is de dosering die bepaalt of iets giftig is of niet. Wanneer je begint met hardlopen start je ook niet als eerste met een marathon. Dit geldt ook voor koude-en hitte training. Meer is niet altijd beter; bouw het op in kleine stapjes en train jezelf op die manier in een steeds betere thermoregulatie. Een bezoek aan de sauna en Hot Yoga zijn goede manieren om gedoseerd aan hitte training te doen. Maar ook door af en toe echt heet te douchen of een heet bad te nemen, ga je uit die thermoneutrale comfortzone en dwing je je lichaam om te thermoreguleren. Trainen en bewegen in warme temperaturen zijn goede methodes, maar pas op met volledig trainen in extreme hitte als je dat niet gewend bent. Tijdens mijn vakanties hier in Spanje zie ik regelmatig hardlopers die midden op de dag, tijdens het heetste moment, aan het afzien zijn. Voor atleten die dit gewend zijn, kan dat een goede training zijn. Maar voor velen van ons is dat niet geschikt en zal dat voor problemen zorgen. Gebruik altijd je gezonde verstand. En als je aan de gang gaat met intensieve stressprikkels zoals koude-en hitte training, wissel ze dan met elkaar af. Train op sommige dagen met koude en op andere weer eens met hitte, luister goed naar je lichaam en geniet van het proces en de effecten op zowel lichaam als geest.


Redenen om vaker samen te eten

Niet alleen wat en wanneer je eet; ook hoe je eet is van invloed op je gezondheid. Genieten van een eetmoment en er de tijd voor nemen is belangrijk. Maar ook om dit samen met anderen te doen is van belang voor zowel je fysieke als mentale gezondheid. Voeding is brand- en bouwstof voor ons lijf, maar als je het alleen op die manier ziet, ga je voorbij aan misschien wel het belangrijkste aspect van een gezamenlijke maaltijd; de sociale functie en daarmee de noodzaak ervan.

Het belang voor kinderen

De invloed die gezamenlijke maaltijden hebben op de gezondheid begint al van jongs af aan. Hoe meer er samen met kinderen gegeten wordt in een gezin hoe meer ze daarvan profiteren. Uit tientallen jaren van onderzoek bleek dat kinderen die samen met het gezin eten beter presteren op school en een betere woordenschat hebben. Ook eten ze gezonder en hebben ze minder last van depressieve gevoelens, angsten en eetstoornissen.

Verbondenheid

In het blog van vorige week schreef ik al over het Roseto-effect en hoeveel impact een hechte gemeenschap heeft op onze gezondheid. Onderdeel van een groep zijn en connectie en verbinding maken met anderen is essentieel voor ons mensen; we kunnen niet zonder. Te weinig sociale connectie maakt ons ziek; zowel fysiek als mentaal. Met elkaar aan tafel gaan en samen eten is iets wat in alle culturen al eeuwenlang gebeurt. Het creeërt een moment van verbinding waarin je de tijd neemt voor elkaar en voor de maaltijd.

Samen eten 

Samen eten kan als gezin of familie, maar uiteraard ook met vrienden, huisgenoten of collega’s. Ben je single; nodig mensen uit om samen met je te eten of sluit je aan bij een kook-en eetclub. Er is gebleken dat volwassenen die met anderen aan tafel gaan, ook gezondere keuzes maken dan degenen die alleen eten. Niet alleen het samen eten is belangrijk; ook dat je dit aan een tafel doet speelt een rol. Samen op de bank, met je bord op schoot, voor de televisie gaan zitten is niet hetzelfde als ‘samen eten’. Eten terwijl je televisie aan het kijken bent is sowieso geen goed idee; je bent niet met je aandacht bij het eten waardoor je ongemerkt veel meer eet dan je nodig hebt.

Het ultieme vakantie moment; uitgebreid tafelen met familie en vrienden bij ons favoriete restaurant. Tot diep in de nacht genieten van de lekkerste gerechten, elkaars gezelschap en het leven.

We vergeten soms hoe belangrijk het is om samen te eten. We zijn nou eenmaal sociale wezens. Het delen van maaltijden heeft een grotere waarde dan we ons kunnen voorstellen, voedsel is niet alleen een brandstof voor ons lichaam, maar fungeert ook als een brug in onze relaties, cultuur en ons mentale welzijn.


De kracht van een tribe

Twee weken geleden maakte ik 5 dagen deel uit van een groep mensen die ik daarvoor nog nooit had ontmoet. Na het doorstaan van de laatste van een aantal heftige challenges werden we de laatste avond getrakteerd op een feestmaal waarbij de wijn rijkelijk vloeide. Na alle ontberingen en uitdagingen volgde de ontlading waarbij we op de dansvloer eindigden en er tot laat werd door gefeest. Ik besefte dat het voor het eerst in meer dan anderhalf jaar was dat ik me in een grotere groep mensen bevond waarmee ik ook nog eens aan het dansen en feestvieren was. Ik keek nog eens om me heen naar mijn nieuwe, feestende vrienden en een groot geluksgevoel overspoelde me terwijl ik zoveel verbondenheid voelde met deze groep.

Het belang van een Tribe

Millenia lang hebben wij mensen gefunctioneerd in stammen en waren we altijd onderdeel van een ‘tribe’. Voor onze voorouders was de stamcultuur noodzakelijk om te overleven. De loyaliteit, bescherming en vriendschap die we vinden in mensen waarmee we ons omringen bepalen wie we zijn als individu, maar ook hoe we de wereld om ons heen bekijken en behandelen. Het behoren tot een hechte groep  geeft een voldaan gevoel, een gevoel van verbondenheid en het gevoel ‘ertoe te doen’. Onderdeel zijn van een groep gelijkgestemden zorgt voor productiviteit, creativiteit en gezondheid op zowel persoonlijk als professioneel vlak.  Onze maatschappij wordt al steeds individueler, daar bovenop werden we afgelopen anderhalf jaar ook nog eens verplicht in een sociaal isolement gezet. Social Distancing was het antwoord van de overheid op de pandemie. Afstand houden; geen sociale contacten; geen groepsactiviteiten. Helaas is dat het slechtste wat je kunt doen voor de volksgezondheid. Gebrek aan sociale contacten is een groter risico voor je gezondheid dan roken of een gebrek aan lichaamsbeweging.

Jouw stam vinden

Tijdens je leven doorloop je verschillende fases waarin je onderdeel uit kan maken en kennis kan maken met verschillende ‘stammen’. Van gezin, familie, klasgenoten, vrienden, studiegenoten, sportteam, collega’s tot medecursisten. Van sommige groepen maak je ongewild deel uit, anderen kies je heel bewust op basis van voorkeuren en gemeenschappelijke doelen of interesses. Hoe je je ook indentificeert; de mogelijkheden zijn net zo gevarieerd en grenzeloos als de wereld om ons heen.

Wanneer je een stam gevonden hebt die als ‘jouw’ stam voelt herken je dat van nature meteen, net zoals je weet wanneer je iets lekkers proeft. Het geef je het gevoel erbij te horen. Misschien heb je dat gevoel van verbondenheid ooit ervaren op een bijzondere feestdag toen je met al je familie en vrienden bij elkaar kwam. Of voelde je het toen je met je team een kampioenschap won en elkaar juichend in de armen viel bij de overwinning. Misschien overspoelde dat gevoel van verbondenheid je toen je je eindexamenfeest vierde met alle andere geslaagden of heb je het wel eens gevoeld  in een yogales of bij een bijzondere opleiding. Misschien heb je het gevoeld tijdens een weekend weg met vrienden, een etentje met je beste vriendin of een vakantie met je familie.

Sociale contacten als preventieve geneeskunde

Ontelbare wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat eenzaamheid een groter risico voor je gezondheid is dan roken of gebrek aan lichaamsbeweging. Het vinden van je stam is dan ook beter dan welk vitamine-, dieet- of trainingsregime dan ook.

Uit een onderzoek naar de mensen van Alameda County, Californië, bleek dat mensen met de meeste sociale banden drie keer minder kans hadden om te overlijden over een periode van negen jaar dan degenen die de minste sociale banden rapporteerden. Degenen met meer sociale connecties bleken zelfs minder kanker te hebben. Uit een Harvard-onderzoek dat de levens van bijna 3.000 mensen onderzocht, bleek dat degenen die samenkomen om uit eten te gaan, kaartspelen, dagtochten maken, op vakantie gaan met vrienden, naar de film gaan, naar sportevenementen gaan, naar de kerk gaan, en deelnemen aan andere sociale activiteiten hun teruggetrokken leeftijdsgenoten met gemiddeld tweeënhalf jaar overleven. Het vinden van je stam is niet alleen leuk. Het kan ook je leven redden.  

Het Roseto effect

Wetenschappers gaven een naam aan het fenomeen waarbij een hechte gemeenschap een verminderd aantal hartziekten ervaart; het Roseto effect. Dit effect werd voor het eerst opgemerkt in 1961 toen de plaatselijke Roseto-dokter Stewart Wolf ontmoette, toen hoofd geneeskunde van de Universiteit van Oklahoma. Ze bespraken het ongewoon lage aantal hartinfarcten in de Italiaans-Amerikaanse gemeenschap van Roseto vergeleken met andere locaties. Van 1954 tot 1961 had Roseto bijna geen hartaanvallen voor de anders risicovolle groep mannen van 55 tot 64, en mannen boven de 65 hadden een sterftecijfer van 1%, terwijl het nationale gemiddelde 2% was. Deze statistieken stonden haaks op andere factoren die in de gemeenschap werden waargenomen. Men rookte ongefilterde sigaren, er werden grote hoeveelheden wijn gedronken en in plaats van het mediterrane dieet kozen ze voor gehaktballen en worstjes gebakken in reuzel. De mannen werkten in leisteengroeven waar ze blootgesteld werden aan gassen en stof. Vele studies volgden, waaronder een 50-jarige studie waarin Roseto werd vergeleken met het nabijgelegen Bangor. 

Het leven in Roseto

Als je in de jaren zestig door het kleine stadje Roseto was gelopen zou je Italiaanse immigranten tegen zijn gekomen. Aan het einde van de dag had je deze mensen hebben zien terugkeren van hun werk, door de hoofdstraat van het dorp zien slenteren, even een praatje maken met de buren of misschien gezamenlijk een glas wijn drinken voordat ze naar huis keerden om zich klaar te maken voor het diner. Je had vrouwen zien samenkomen in gemeenschappelijke keukens om klassieke Italiaanse maaltijden te bereiden, terwijl mannen tafels tegen elkaar schoven voor het avondritueel waarbij de gemeenschap samenkwam om te genieten aan de verlengde eettafel waar genoten werd van grote pannen pasta, Italiaanse worst en kannen met wijn. Als gemeenschap van nieuwe immigranten, omringd door buren die hun neus ophaalden voor de Italianen, moesten de inwoners van Roseto voor elkaar zorgen. Woningen waarin meerdere generaties samen leefden waren de norm. Doordeweeks ging iedereen naar dezelfde werkplek en op zondag ging iedereen samen naar de kerk. Buren waren kind aan huis bij elkaar en feestdagen werden samen gevierd. In Roseto zorgde iedereen voor elkaar; niemand stond er alleen voor. Roseto was het levende bewijs van de kracht van een tribe. Terwijl ze rookten, elke avond alcohol dronken en niet heel gezond aten, hadden de inwoners van Roseto de helft van het risico op een hartaanval als de rest van het land. Dit was niet vanwege genetica, betere artsen of iets in hun watervoorziening. Onderzoekers concludeerden uiteindelijk dat liefde, intimiteit en deel uitmaken van een hechte gemeenschap hun gezondheid beschermden.

John Bruhn, een socioloog, vertelt: “Er was geen zelfmoord, geen drugsverslaving en heel weinig misdaad. Ze hadden niemand in de bijstand. Toen keken we naar maagzweren. Die hadden ze ook niet. Deze mensen stierven van ouderdom. Dat is het.”

Mijn ‘Intermittent Living Tribe’

.


Korter slapen om je beter te voelen

Mijn antwoord op de vraag “Waar kan ik je midden in de nacht voor wakker maken?”, luidt steevast: “Nergens voor; mijn nachtrust is me te dierbaar!”. Als we te weinig of niet goed slapen gaat dat ten koste van onze energie, heeft dat een negatieve invloed op onze vetverbranding en spieropbouw, ons herstel en daarmee op ons humeur en onze prestaties, zowel cognitief als fysiek. In een van mijn eerdere blogs: https://fitgreenchef.com/2020/02/23/hoe-je-slanker-wordt-door-meer-te-slapen/ schreef ik al hoe groot de impact van slaap op je lichaamssamenstelling is.

Maximaal herstel door optimale nachtrust

Tijdens een week waar gezondheid en optimale prestatie centraal staat zou je dan ook verwachten dat een goede nachtrust ook tot het programma behoort. Toch? Toch niet……Afgelopen week was ik in de Ardennen voor de 5-daagse Intermittent Living Coach opleiding van kPNI. Een intense week waar we maximaal uitgedaagd werden op alle mogelijke vlakken. Urenlange trektochten door de natuur; niet één maar wel 3 ijsbaden per dag (naast de koude douches en het baden in de ijskoude rivier); HIT en Hitte training, een 24 uurs-vast en nog veel meer. Elke dag opnieuw kropen we vroeg ons bed in om ons getergde lijf en geest ‘s nachts tot rust te laten komen en zo maximaal te herstellen.

Nachtelijke lichttherapie

Eén van die nachten werd er ‘nachts om 3.30 bij iedereen hard op de kamerdeur geklopt. “Tijd om op te staan!!” Zo werden we in het holst van de nacht gewekt door onze begeleiders en opgetrommeld voor een college dat 4.00 startte. Het onderwerp?? Misschien raad je het al: slaapdeprivatie! Verspreid door het lokaal stonden ronde verlichte cirkels op tafels opgesteld: daglichtlampen van 10.000 lux. En zo luisterden we, op 0,5- 1,5 meter afstand van deze licht therapielampen, naar onze docent Siebe over hoe je korter slapen als therapie kan inzetten.

4.00 in de nacht les

Intermittent Sleeping

In deze nachtelijke les leerden we dat een nacht ‘intermittent sleeping’ een anti-depressieve werking heeft en ook kan helpen bij diverse slaapproblemen. Het klinkt tegenstrijdig maar uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat slaapdeprivatie een effectieve therapie is. Wanneer je opstaat in de 2ehelft van de nacht (en er dus al een halve nacht slaap op hebt zitten); vervolgens minimaal 30 minuten op ½ tot 1 ½ meter afstand van een bright light daglichtlamp met een minimale luxwaarde van 10.000 doorbrengt geef je je brein als het ware een reset waarin je onder andere de adenosino receptoren verhoogt. Belangrijk is het om de gehele verdere dag wakker te blijven en je niet te laten verleiden tot een middagdutje. Even doortrekken tot de avond waarop je dan waarschijnlijk wat vroeger dan normaal, maar niet eerder dan 20.00 je bed weer in kruipt.

Bij patiënten werd al na één Intermittent Sleeping nacht 60-80% afname van depressieve klachten geconstateerd. Sleep deprivation kan een hele waardevolle therapie zijn die je uiteraard niet dagelijks/nachtelijks gaat toepassen. Heb je ernstige psychische problemen doe dit dan alleen onder begeleiding zoals bijvoorbeeld bij de Chronotherapie die in het UMCG aangeboden wordt: https://www.umcg.nl/NL/Zorg/Volwassenen/zob2/bipolaire-stoornissen/behandeling/Paginas/chronotherapie.aspx

90 dagen programma

Een in de praktijk succesvol gebleken 90 dagen durend programma ter verbetering van de slaapkwaliteit ziet er als volgt uit:

  • Dag 1: Een nacht niet slapen om je inwendige klok te resetten; op ‘nul’ te zetten.
  • Dag 2: Normaal slapen, maar niet eerder dan 20.00 naar bed
  • Dag 3: Op tijd van eigen voorkeur, maar zonder wekker, wakker worden en vervolgens 30 minuten voor een daglichtlamp (minimaal 10.000 LUX) zitten of in de felle zomerzon (indien mogelijk)
  • Dag 3-90: een tryptofaanrijk ontbijt (eieren, spinazie, vis, asperges en gevogelte) en een serotonine rijk avondeten (kersen, kiwi, donkere chocolade, bananen, eieren, noten, avocado). Reduceer ’s avonds het blauwe licht van beeldschermen (t.v, laptop, pc en smartphones) en stel je jezelf gedurende de dag zowel mogelijk bloot aan daglicht.

In Nederland hebben we het grootste gedeelte van het jaar niet de beschikking over voldoende zon-en daglicht. Een daglichtlamp is dan ook het geheim van deze therapie. Ook een aanrader als je last hebt van winterdips. Belangrijk is dat het een lamp van 10.000 LUX is zoals deze: https://www.bol.com/nl/nl/p/liroma-daglichtlamp-32-usb-poort-10000lux-touch-screen-geel-en-wit-licht-lichttherapielamp-energielamp-sad-lamp-lichttherapie/9300000017893408/?bltgh=sJ1FLNXewRiHiQX27FxO4g.2_18.25.ProductImage


Gezond(er) worden door te lijden

“If you are willing to do what is easy, life becomes hard. If you are willing to do what is hard, life becomes easy!”

Bovenstaande woorden was een gedeelte van de welkomst speech afgelopen vrijdag op het terras van een prachtig vakantiehuis in de Ardennen waar ik deze week verblijf met een groep andere trainers, coaches en therapeuten.

Intermittent Living

De opleiding die mijn denk-, ziens- en werkwijze het meest beïnvloedt heeft is wel de kPNI-opleiding. Ik hoefde dan ook niet lang na te denken toen deze opleidingsweek tot ‘Intermittent Living coach’ werd aangekondigd. Om alles in praktijk maximaal uit te diepen op een mooie locatie klonk als een buitenkans. En zo zit ik nu hier en wordt ik blootgesteld aan allerlei natuurlijke uitdagingen en stressoren.

Meten=weten

De eerste ochtend werd meteen na het ontwaken bij iedereen een paar buisjes bloed afgenomen door twee verpleegsters. Verder werden er nog allerlei metingen gedaan zoals glucose, bloeddruk, hartslag en ph waarde. Na alle tests en metingen vetrokken we, zonder ontbijt, met een gids de bossen in voor een tocht van 20 kilometer. Sommige gedeeltes op blote voeten, andere stukken weer terwijl we al lopende ademoefeningen deden en andere stukken weer in volledige stilte.

Kou als uitdaging

Naast het langdurig bewegen zonder te eten of te drinken stond de eerste dag in het teken van koude. Zo was de opdracht om deze dag 3x een koude douche te nemen, namen we halverwege de wandeltocht een bad in een ijskoude bergbeek en sloten we de dag af met 3x 5 minuten in een ijsbad.

Baden in een ijskoude beek

Lijden met een glimlach op je gezicht

Tijdens de les die we in de middag zei onze docent: “If you want to become healthy again, you have to suffer with a smile on your face” En dat is wat we absoluut gedaan hebben die eerste dag. Juist als het ongemakkelijk, pijnlijk of uitdagend wordt ervaar je het belang van een groep. Heel benieuwd wat de rest van de week nog gaat brengen aan uitdagingen. Want wat ons allemaal nog te wachten staat is een verrassing; ook dat hoort bij de uitdagingen. Heel benieuwd ook naar de verschillen tussen de uitkomsten van de metingen op de eerste dag en straks aan het einde van deze week. Welke uitdagingen er allemaal nog volgen en het effect daarvan op alle bloedwaarden en andere metingen laat ik jullie in mijn volgende blog weten. Wordt vervolgd dus!


Overeten in het weekend en hoe dat te voorkomen

“Doordeweeks gaat het zo goed en houd ik me aan mijn voedingsplan. Maar dan wordt het weekend…..en is alles anders”. Herkenbaar?? Zeker nu we weer naar het terras , uit eten en op vakantie kunnen, kan vasthouden aan je voedingsplan als een uitdaging voelen.

Je bent geen slachtoffer

Laten we één ding voorop stellen; je bent nooit slachtoffer van de situatie als het gaat over wat je wel of niet eet tijdens sociale gelegenheden. Niemand verplicht je iets in je mond te stoppen. Ook wordt het niet gezelliger als je wel of niet iets eet wat je gezelschap ook eet. Toch zien veel mensen al die momenten als iets wat ze ‘overkomt’ en waarin ze niet de keuzes maken die ze hadden willen maken. Hoe komt dat? Waarom lukt het bij zo velen niet om langere tijd vast te houden aan hun goede voornemens en het plan dat ze hadden??

Perfectie voorkomt progressie

Misschien klinkt dit gek maar wanneer je alles ‘perfect’ wil doen is de kans dat je je doelen niet haalt heel groot. Een goed voedingspatroon wil niet zeggen dat je alleen nog maar gezond eet. Wanneer je voedingsmiddelen in gaat delen in ‘goed’ of ‘fout’ en jezelf restricties oplegt is dat geen houdbaar voedingspatroon. Juist als je overrestrictief bent of doordeweeks heel weinig eet (omdat je daardoor ten onrechte denkt dat je dan snel afvalt) is de kans groot dat je in het weekend of bij een etentje juist gaat overeten. Veel mensen zitten in een nooit eindigend patroon van doordeweeks diëten (altijd weer die maandag starten) en overeten in het weekend waardoor er nooit echt progressie is.

Alles draait om het weekgemiddelde

Of het nu gaat over vet verliezen of spiermassa winnen; dit gebeurt nooit in 1 dag, of 2. Als je progressie wil maken dan draait het om je weekgemiddelde. Hoeveel was jouw gemiddelde calorie-inname over een hele week, hoe was je proteine inname gedurende een hele week, hoeveel heb je getraind, bewogen, geslapen gedurende een week en uiteindelijk 10 dagen, een maand of een jaar. Dat is waar het om draait. Niet die ene dag waarop je heel weinig, of heel veel, at.

Je dieet verpesten met een incidenteel etentje is niet mogelijk. Een keer overdadig eten maakt je niet meteen vetter, net zoals 1 dag (te) weinig eten niet zorgt dat je af gaat vallen. Alles draait om wat je gemiddeld doet over een langere periode.

Stop met restricties

Door jezelf doordeweeks allerlei beperkingen op te leggen is de kans groot dat je ‘los’ gaat in het weekend. Doordat je dan iets eet wat je voor jezelf als ‘verboden’ of ‘slecht’ hebt bestempeld voelt het als falen waardoor je dan alles maar laat gaan .want het is nu toch al verpest. Je voelt je slecht over jezelf, baalt en besluit dan maandag maar weer te starten. En zo kom je in een eeuwigdurende vicieuze cirkel terecht van streng diëten en weer bingen in het weekend, of op vakanties, feestdagen, etentjes, etc. Zonder gewenst resultaat.

Geef je eten een cijfer

Voeding wordt alleen maar verleidelijker als je het van jezelf niet mag. Kies ervoor om mindful van iets te genieten als het het waard is, in plaats van in ‘goed’ of ‘fout’ te denken. Dat betekent uiteraard niet dat je elke snack die je pad kruist in je mond stopt, maar wel dat je even stil staat en bedenkt of je heel erg ergens van gaat genieten. Is dat het geval; neem de tijd om dat ook echt te doen. Geef je eten een cijfer en ga alleen voor de hoogste cijfers; eet alleen de negens en tienen. Als je jezelf trakteert doe het dan met wat jij het allerlekkerst vindt.

Dit weekend waren Jenna en ik op ons jaarlijkse moeder dochter uitje in Antwerpen. We hebben genoten van pizza, tiramisu, de beste frites van Antwerpen en het allerbelangrijkste: elkaars gezelschap!

Hoe voorkom je de dieetvalkuil

“Nan, dat Intermittent Fasting (Of Keto, Low Carb, vul maar in….), is dat wat voor mij?” Wat de vraagsteller meestal wil weten, is of dit een geschikte manier is om makkelijk en zo snel mogelijk af te vallen. Maar succesvol vet verliezen heeft niet zozeer te maken met wat je gaat doen, maar wel dat je het gaat doen en het consistent blijft doen. Elk dieet kan werken, zolang je maar langere tijd in een calorietekort zit. Er is geen magisch dieet wat snel en makkelijk is; er is geen shortcut. Je zult geduld moeten hebben en consistent moeten zijn. Klinkt waarschijnlijk niet zo sexy of hip; misschien zelfs wel erg saai. Maar het is wat het is. Leuker kan ik het niet maken.

De dieetvalkuil

Wereldwijd ging 42% van de volwassenen vorig jaar op dieet. Dat zijn veel mensen die elk jaar proberen af te vallen, maar waarvan de meesten niet slagen. Er werd gestart met het ketogene dieet, Paleo, de Whole 30, Intermittent Fasting, The Zone, Eating Clean of Weight Watchers. Wat ze ook hebben geprobeerd, een tijdje werkte het, totdat op een gegeven moment de klad er in komt, er onverwachte gebeurtenissen plaatsvinden of stress als grote spelbreker om de hoek komt kijken. Je voedingspatroon en leefstijl veranderen kan al moeilijk zijn onder de beste omstandigheden maar wordt nog lastiger als het leven stressvol is. Dit zijn allemaal dieetvalkuilen. Het is dan makkelijk om achterover te leunen en ofwel het dieet dan wel de omstandigheden de schuld te geven. Maar guess what: that’s life. Het is makkelijk een nieuw voedingspatroon te gaan volgen op het moment dat je super gemotiveerd bent en er vol voor gaat (vooral de zogenaamde ‘alles of niks-mensen’) Maar er komen altijd momenten waarop het moeilijker wordt. Dat kan een moment zijn waarop je leven stressvoller wordt, maar het zijn ook de momenten waarop er veranderingen plaatsvinden in je leven. Een verhuizing, een andere baan of de vakantieperiode. Het voelt dan vaak als falen, alsof je niet genoeg wilskracht hebben om vol te houden waar je mee was gestart. Maar het ligt niet aan je wilskracht; het ligt aan je eetstrategie. Omdat stress en veranderende omstandigheden nou eenmaal bij het leven worden heb je vaste gewoontes nodig. Een systeem voor jezelf waarin je consequent gezonde keuzes maakt, ondanks de omstandigheden of eventuele stress. Wat je nodig hebt zijn eetvaardigheden, gezonde gewoontes die werken, waarop je kunt terugvallen als het lastiger wordt. Ook als je agenda overvol is, als er moeilijke of onverwachtse dingen gebeuren of wanneer je leven gewoon even ‘rommelig’ is.

Eetstrategie 1

De eerste richtlijn die je gaat helpen is: eet 3 uitgebalanceerde maaltijden. Het klinkt misschien voor de hand liggend en dat is het ook, maar zorg dat je maaltijden veel groenten, een eiwitbron en gezonde vetten bevatten. Maak je maaltijden rijk aan voedingsstoffen en eet een goed bord vol. Stop met snacken tussen de maaltijden door en het continue iets in je mond stoppen. Wanneer je een goede maaltijd hebt gehad is het niet logisch dat je een uur of twee uur later weer iets wil eten. De hele dag door kleine beetjes en/of veel geraffineerde koolhydraten eten (brood, pasta, koekjes, repen, frisdrank, etc) maken dat je de hele dag door je bloedsuikerspiegel laat schommelen met veel cravings en hongergevoelens als gevolg.

Eetstrategie 2

Leer onderscheid maken tussen echte hongersignalen van je lichaam of andere redenen waarom je wil eten zoals stress. In het geval van stress of andere emoties is het belangrijk om even een stap terug te doen en tot 10 te tellen. Stel jezelf vervolgens de volgende drie vragen

  1. Voel ik een hol gevoel in mijn maag?

2. Heb ik trek in een evenwichtige maaltijd?

3. Als ik 10-20 minuten wacht, heb ik dan nog steeds honger?

Is het antwoord op een of meerdere vragen ‘ja’, dan heb je hoogstwaarschijnlijk echt honger. Maak een goede maaltijd klaar en ga eten! Maar als het antwoord ‘nee’ is, is het waarschijnlijk stress, gewoonte, verdriet of verveling.

Jezelf even loskoppelen

Wanneer je de situatie en je gevoelens even vanaf een afstand bekijkt kun je erkennen dat stress, verdriet of verveling niet iets is wat je met voeding gaat oplossen. Als je jezelf even loskoppelt en ziet waar de honger vandaan komt kun je ook een andere manier bedenken om ermee om te gaan. Als honger niet het probleem is, dan is eten ook niet de oplossing. En bedenk dat het ook ok is om je zo nu en dan gestresst, verdrietig of verveeld te voelen. Je hoeft dit ook niet altijd op te lossen maar kunt ook gewoon erkennen dat die gevoelens er nou eenmaal zijn. Zodra je weet waar het vandaan komt, kun je ook andere manieren bedenken om te dealen met de situatie.

Obstacle Training

Bedenk aan het begin van de week of aan het begin van een dag welke obstakels je kan tegenkomen en wat triggers voor jou zijn om ongezonde keuzes te maken. Iedereen heeft te maken met onverwachte gebeurtenissen, tegenslagen of stress. Maar voorkom dat jij degene bent die zich keer op keer laat verassen, die zich uit het veld laat slaan en van zijn plan afwijkt door dezelfde obstakels. Bedenk vooraf wat je tegen kan komen en hoe jij daar op gaat anticiperen. Zorg dat je goed voorbereid bent als het aankomt op je voeding, plan je trainingen in en geef ze voorrang in je agenda zoals je met andere belangrijke afspraken doet en bedenk op welke manier je met stressvolle gebeurtenissen, verdriet of momenten van verveling om wil gaan. Ga je muziek luisteren, een boek lezen, een wandeling maken, ademmeditatie doen of trap je in dezelfde valkuilen als altijd?


Keto: Hype of Healthy?

Sinds ik afgelopen week slaagde voor mijn examen aan het Ketogenics Institute mag ik mij officieel Keto professional noemen. Het afgelopen jaar verdiepte ik mij in zowel de theorie als de praktijk van het Ketogene dieet. Veel mensen zagen al op mijn social media bloeduitslagen voorbij komen met daarbij teksten zoals dat ik weer ‘in Ketose’ was. Maar wat is dat dan; waarom doe ik dat en hoe? Dit werd mij de afgelopen tijd veelvuldig gevraagd. Vandaar dit blog om hopelijk op een duidelijke en beknopte manier wat meer uit te leggen over het Ketogeen dieet, ook wel Keto genoemd.

Weer een nieuwe hype?

Heel eerlijk dacht ik, toen ik voor het eerst iets over Keto hoorde, dat het de zoveelste dieethype was. Waarschijnlijk omdat het vooral bekend staat als een dieet waarmee je snel veel gewicht kan verliezen. Reden voor enige terughoudendheid en scepsis. Maar hoe meer ik erover las hoe meer deze manier van eten mij intrigeerde. Wat velen niet weten is dat een Ketogeen dieet veelvuldig en succesvol ingezet wordt als therapie bij aandoeningen zoals epilepsie, diabetes, parkinson, MS en andere neurologische aandoeningen. In het magazine Medisch Dossier stond zelfs heel recent een artikel over hoe Ketose kan helpen bij zowel de preventie als de behandeling van Covid-19. Super interessant allemaal en voor mij reden genoeg om me dus onder te dompelen in de wereld van Keto, waarmee er een hele nieuwe wereld voor me open ging.

Een stukje medische geschiedenis

In de vorige eeuw werd het Ketogene dieet al succesvol ingezet bij zowel patiënten met diabetes als epilepsie. In de Mayo kliniek werd het zelfs op een groep jonge kinderen met epilepsie getest. Bij het grootste gedeelte van hen verminderde of verdwenen hun toevallen. Een grote doorbraak aangezien de medicijnen die in die tijd gebruikt werden niet veilig waren voor kinderen. Toen er in 1938 nieuwe medicijnen op de markt kwamen die ook geschikt waren voor kinderen werd het Ketogene dieet grotendeels afgedankt. Behalve in het John Hopkins hospital waar artsen en diëtisten zich onverminderd bleven inzetten voor jonge kinderen met onbehandelbare epilepsie met behulp van het dieet. Met goede resultaten als gevolg. Een van die kinderen was het jongetje Charlie. Wanhopig door zijn steeds slechter wordende toestand waarbij medicijnen en chirurgische behandelingen niet werkten kwamen zijn ouders in deze kliniek terecht. Slechts enkele dagen na het starten met het dieet had Charlie geen toevallen meer. Een maand later was hij van alle medicijnen af. Zijn dankbare ouders richtten de Charlie Foundation (www.Charliefoundation.org) op om het dieet te promoten. Zijn vader Jim Abrahams, die filmregisseur en schrijver is, maakte er de film ‘First do no Harm’ over, met Meryl Streep in de hoofdrol.

Er is ontzettend veel wetenschappelijk onderzoek die de voordelen van het Ketogene dieet bij allerlei ziektes en aandoeningen aantonen. Dat was voor mij al reden genoeg me er in te verdiepen. Maar wanneer je gezond bent, geen klachten hebt, niet af hoeft te vallen of misschien wel topfit bent: waarom zou je dan een Ketogeen dieet willen volgen?

Wat is Ketose eigenlijk?

Ons brein verbruikt de allermeeste energie van onze organen; wel zo’n 600 kcal per dag! In een niet-ketogene toestand wordt die energie voornamelijk uit glucose (suikers) gehaald. De mens heeft een overlevingsmechanisme waarbij het lichaam overstapt op het produceren van een andere energiebron als er te weinig glucose voorhanden is; namelijk ketonen. Onze voorouders die nog leefden voor het ontstaan van de landbouw (en daarmee de introductie van zuivel en granen in ons voedingspatroon) waren altijd in een milde ketose. Het grootste gedeelte van de voeding was koolhydraatarm en periodes van schaarste (vastenperiode) waren vast onderdeel van het dagelijks leven.

Bij gebrek aan koolhydraten (glucose) produceert onze lever ketonen zodat die als energiebron in de hersenen gebruikt kunnen worden. Ondanks dat dit een natuurlijk mechanisme en een normale staat van zijn is komt bijna niemand tegenwoordig meer in ketose. In voedingsketose ben je wanneer je een verhoogd ketonniveau hebt waarbij ketonen hoger dan 0,5 mmol/l in het bloed zijn. Bij een standaard Nederlands voedingspatroon zul je zelden ketonwaarden hoger dan 0,3 mmol/l hebben. (N.b; voedingsketose is iets anders dan ketoacidose!!)

Hoe kom je in voedingsketose?

Wanneer je maximaal tussen de 30-60 gram koolhydraten per dag eet gaat je lichaam van een suikerverbranding switchen naar het gebruik van vetten en het produceren van ketonen. Het kan enkele dagen duren voordat je die switch maakt. Bij de een gaat het sneller dan bij de ander en ook de hoeveelheid koolhydraten waarbij je in ketose komt verschilt per persoon. Het is dus niet ‘one diet fits all’ maar een kwestie van testen, meten en ervaren.

Een aantal voordelen op een rijtje

  • Onze hersenen geven eigenlijk de voorkeur aan ketonen; een brandstof die niet alleen efficiënt is maar waarvan ook gebleken is dat het herstel en regeneratie van het brein mogelijk maakt. Ketose is een natuurlijk proces wat een helend effect op de hersenen heeft en waarmee je het risico op neurologische aandoeningen zoals Alzheimer, Parkinson en migraine kunt verkleinen of de symptomen kunt verminderen. Als je metabool flexibel bent, weer efficiënt wordt in vet verbranden en niet meer alleen aangewezen bent op glucose als brandstof zul je je helderder en meer gefocust voelen. Wanneer je hersenen constant toegang hebben tot andere brandstoffen ervaar je een ongekende mentale scherpheid en helderheid. Brain fogs behoren tot het verleden
  • .Wanneer je langere tijd in Ketose bent leert je lichaam weer optimaal vetten als energiebron te gebruiken. Dit kan helpen om lichaamsvet te verliezen. Een van de meest gehoorde voordelen van het Ketogeen dieet is dat er weinig tot geen hongergevoelens zijn door het verzadigende effect van ketogene voeding. Dat maakt het makkelijk vol te houden en relatief makkelijk om minder te eten waardoor er effectief lichaamsvet verloren wordt. Ook cravings en suikerbehoefte verdwijnen.
  • Ketonen hebben een ontstekingsremmende werking waardoor er verbeteringen kunnen optreden bij aandoeningen zoals eczeem, acne en darmklachten. Doordat er minder oxidatieve stress in het lichaam is zodra het vet als voornaamste brandstof gaat gebruiken herstel je ook sneller en makkelijker wat bijvoorbeeld sportprestaties ten goede komt.
  • Over het algemeen ga je beter slapen en zijn de periodes van diepe slaap frequenter en langer wat maakt dat je ontspannen en uitgerust wakker wordt. Persoonlijk merkte ik direct grote verbetering van mijn HRV waarden, rusthartslag en slaap gemeten met mijn OURA ring.
  • Door een Ketogeen dieet stimuleer je de productie van stamcellen die het ruwe materiaal verschaffen om beschadigde en zieke cellen in je lichaam te vervangen

Intermittent Keto

Voor de meesten van ons is een Ketogeen dieet niet iets wat je voor altijd wil volgen. Wanneer je gezond bent en deze manier van eten niet om therapeutische redenen hoeft te volgen is het iets wat je als tool kunt gebruiken. Een middel om je lijf en geest te resetten. Afhankelijk van jouw omstandigheden en doelen kun je dit bij wijze van kuur gebruiken; van een week tot 10 dagen, een maand of zelfs meerdere maanden. Zodra je je metabole flexibiliteit hebt herwonnen en je langere tijd behoorlijke hoeveelheden ketonen geproduceerd hebt (ruim 0,5 mmol/l) kun je periodiek weer grotere hoeveelheden koolhydraten terugbrengen in je dagelijkse voeding. Daarna kun je dan bijvoorbeeld enkele keren per week Ketogeen eten of zo nu en dan een Keto-reset van een week of 10 dagen inplannen


Hoe voorkom je toename van buikvet door stress

Stress management zou eigenlijk een vast onderdeel moeten zijn bij diëten aangezien stress een belangrijke oorzaak van gewichtstoename is. Dit komt door keuzes die gemaakt worden in tijden van stress, toename van hongergevoelens, slecht slapen of een combinatie van dat alles. In alle gevallen speelt het hormoon cortisol een grote rol. Overigens niet alleen bij gewichtstoename maar ook bij heel veel andere klachten.

Het hormoon wat je helpt te overleven

Als we op wat voor manier dan ook, via reuk, smaak, gehoor maar ook door emoties en gedachten, gevaar signaleren reageert ons lichaam met maar één doel: overleven. Elke keer gaan je bijnieren aan de slag om verschillende hormonen, zoals cortisol, adrenaline en noradrenaline aan te maken.  Als gevolg daarvan komt glucose (je primaire energiebron bij hoge intensiteit) vrij in de bloedbaan. Dit alles om je de energie te geven die nodig is om te ontsnappen uit een riskante situatie (de vecht- of vluchtreactie). Zodra de dreiging verdwenen is neemt de adrenalinestoot af en daalt je bloedsuikerspiegel. En dan komt cortisol in een hogere versnelling om je energievoorraad snel aan te vullen. Kortdurende stress zorgt er in de regel voor dat je juist minder trek hebt. Logisch; als je lichaam moet vechten of vluchten is het niet handig om tegelijkertijd nog een lunch weg te werken. Langdurige chronische stress kan je hongergevoel juist laten toenemen. Dit komt doordat je lichaam denkt dat je calorieën hebt verbruikt door te vechten of vluchten, ook al heb je dat niet. Als gevolg daarvan voelt het de noodzaak dat calorietekort, wat er niet is, aan te vullen. Ons lichaam heeft dan de behoefte aan suikerachtig, vet voedsel. Dat levert namelijk snel de grootst mogelijke hoeveelheid energie wat je overlevingskansen in vroegere tijden zou vergroten. En zo kan in tijden van spanning te veel en ongezond eten een gewoonte worden.

Klachten door verminderde cortisolproductie

Cortisol staat bekend als ‘stress-hormoon’ omdat het geproduceerd wordt in tijden van gevaar en stress. Dat klinkt misschien negatief maar is het niet. Zoals je hierboven gelezen hebt helpt dit hormoon ons juist te overleven. Alleen is het vooral bedoeld voor acute, kortdurende stress terwijl we tegenwoordig vaak langdurige, chronische stress ervaren. En als je bijnieren een lange, aaneengesloten periode cortisol hebben aangemaakt gaan ze uiteindelijk minder produceren. Een verminderde cortisolproductie kan allerlei klachten tot gevolg hebben zoals concentratiestoornissen, gevoel van uitputting in de ochtend, oedemen, overgewicht en buikvet, verhoogde spierspanning, verhoogde stressgevoeligheid, vertraagde wondgenezing, chronische ontstekingen, een verlaagde pijndrempel en een verslechterd korte termijn geheugen. Wanneer je nu denkt: “He, dat klinkt wel verdomd veel als overgangsklachten!”? Dat klopt! Veel overgangsklachten worden veroorzaakt door overbelaste bijnieren die weer het gevolg zijn van een jarenlange opeenstapeling van stressoren. Interessant is ook dat vrouwen een compleet andere cortisolproductie en -gevoeligheid hebben dan mannen. Vrouwen produceren veel minder lichaamseigen cortisol dan mannen. Een voordeel daarvan is dat het immuunsysteem van vrouwen beter is in het bestrijden van bacteriën en virussen. Nadelige gevolgen kunnen een grotere stressgevoeligheid en toename van buikvet zijn.

Buikvet

Cortisol kan tot toename van lichaamsvet leiden maar heeft ook effect op de plek waar je het opslaat. Uit onderzoek blijkt dat stress en langdurig verhoogde cortisol niveau’s eerder leiden tot vetopslag rondom de buik dan op de heupen. Helaas heeft buikvet nadelige gevolgen voor onze gezondheid en geeft dit een verhoogd risico op onder andere hart-en vaatziekten. Bij wie stressvolle periodes wel of niet leidt tot gewichtstoename en meer buikvet is niet te voorspellen. De hoeveelheid cortisol die geproduceerd worden als reactie op stress maar ook stressgevoeligheid verschilt per persoon. Uit onderzoek onder vrouwen bleek dat degene die meer cortisol produceren wanneer ze stress ervaren ook meer gingen eten dan de vrouwen die minder cortisol produceerden. Een andere studie bevestigt dat vrouwen met meer buikvet hogere cortisolwaarden hadden en aan gaven meer stress in hun leven te ervaren dan de vrouwen die meer vet opgeslagen hadden rondom te heupen.

Stress Management

Niet alle omstandigheden waarin we leven kunnen we veranderen. Stress is dan ook niet altijd te voorkomen. Wat we wel kunnen veranderen is de manier waarop we ermee omgaan. Lichaamsbeweging is een hele goede manier om beter met stress om te kunnen gaan. Het zorgt voor de aanmaak van endorfines die op hun beurt weer zorgen voor een betere stressbestendigheid en verlaging van cortisolwaarden. Lichaamsbeweging op lage intensiteit zoals lopen, fietsen en zwemmen en activiteiten zoals yoga en meditatie helpen cortisolwaarden te verlagen en je stressgevoeligheid te verbeteren. Ook tijd doorbrengen in de natuur heeft een positief effect. Extreem intensieve workouts en langdurige cardiosessies verhogen je stresslevels en hebben juist een tegengesteld effect. Jezelf uitputten en helemaal ‘tot het gaatje gaan’ werkt dus averechts. Trainingen waarbij je gebruik maakt van korte, hoge intensiteit zoals HIT training of een sprintje trekken tijdens je wandeling zijn wel effectief.

Hoe je je cortisolproductie weer kunt stimuleren

Ben je langdurig blootgesteld aan stress en is ten gevolge daarvan je cortisolproductie en –gevoeligheid uit balans? Je kunt deze op meerdere manieren weer naar een normaal niveau brengen door je lichaam bloot te stellen aan natuurlijke, kortdurende stressprikkels. Bijvoorbeeld door middel van koude met behulp van een ijsbad of koude douche of warmte door middel van een saunabezoek of hot yoga. Ook intermittent fasting is zo’n natuurlijke prikkel die helpt bij het herstel van je bijnieren en stress systeem.


Elke dag taart

Ooit vroeg iemand tijdens een consult mijn mening over een bepaald voedingsmiddel waarop ik zowel de voor- als de nadelen opnoemde. Je kunt voeding nou eenmaal niet indelen in ‘goed’ of ‘slecht’. Alles draait om de context. Zelfs van voeding die de naam heeft gezond te zijn kun je te veel eten. Toen ik de nadelen van het voedingsmiddel benoemde, barstte deze dame in huilen uit. Verbaasd vroeg ik waarom ze zo moest huilen waarop ze antwoordde dat ze het allemaal niet meer wist. Elke keer als ze dacht dat iets gezond was, las of hoorde ze weer iets waaruit bleek dat het ook wel eens niet gezond kon zijn.

Genieten zonder schuldgevoel

Als je altijd alles perfect wil doen en bang bent om iets te eten wat ongezond zou zijn heb je geen leven meer. Genieten van die chocoladetaart op je verjaardag, een glas champagne tijdens dat etentje met je geliefde of zomaar een grote puntzak frites bij die hele goede frites zaak tijdens je citytrip. Het maakt niet uit waar je van geniet, maar als je het doet, doe het dan goed. In mijn ogen bestaan er geen guilty pleasures of cheatdays. Genieten hoor je met plezier te doen in plaats van met schuldgevoelens.

Op je gezondheid

Zo kan ik ontzettend blij worden van een goed glas wijn, maar na het lezen van het boek ‘Op je Gezondheid’ van arts en psychiater Rene Kahn las ging ik daar wel met andere ogen naar kijken. De cijfers in dat boek kende ik niet en liegen er niet om. Dat vond ik verontrustend en schokkend. Waarom wist ik dat niet? En als ik daar al niet van op de hoogte was, hoeveel vrouwen met mij nog meer niet? Zo wist ik bijvoorbeeld niet dat elk glas alcohol per dag de kans op borstkanker met 10% vergroot…… Elk extra glas extra vermeerdert dat risico. Het is opmerkelijk dat veel mensen die bewust aan hun gezondheid werken helemaal niet bekend zijn met de gevaren van alcohol. En over die getallen bestaat geen enkele twijfel; ze zijn gebaseerd op studies bij miljoenen vrouwen. Eén op de 10 tot 15 gevallen van borstkanker is toe te schrijven aan het gebruik van alcohol. (Overigens verhoogt alcohol niet alleen de kans op borstkanker maar ook heel veel andere vormen zoals lever-, keel- en darmkanker. En ook daar zie je dat zelfs gering alcoholgebruik van maar één glas per dag bijvoorbeeld de kans op slokdarmkanker al met 30% verhoogt en die van mond-en keelkanker met 17%)

Er wordt ontzettend veel geld uitgegeven aan het screenen van borstkanker. Bijna tweeduizend vrouwen moeten gescreend worden om één sterfgeval als gevolg van borstkanker te voorkomen. Terwijl voorlichting geven aan vrouwen over het nadelige effect van alcohol op het ontstaan van borstkanker misschien wel een veel groter resultaat zou hebben. Dat voor velen een glas alcohol onderdeel is van het dagelijks leven zonder dat ze op de hoogte zijn van de risico’s is verontrustend.

Elke dag taart of liever niet?

Toen ik eenmaal op de hoogte was van alle risico’s ging ik anders kijken naar dat glas wijn. Het hoort voor mij nu echt alleen nog maar bij speciale gelegenheden. En dan kan ik er ook echt van genieten, zonder schuldgevoel en met veel plezier. Net zoals van dat stuk taart op mijn verjaardag. Maar taart eet je tenslotte ook niet elke dag.


Hoe verbrand je meer calorieën in je dagelijks leven

Twee weken geleden schreef ik over de simpelste manier om je verbranding te verhogen; door je NEAT (Non-Exercise Activity Thermogenesis) te vergroten . Door meer beweging in je leven breng je je verbranding omhoog zonder extra te sporten. NEAT is de sleutel tot een hoger calorieverbruik.

Hoe doe ik dat?

Naar aanleiding van mijn blog over NEAT kreeg ik van meerdere mensen de vraag: ‘Maar hoe doe ik dat bij een kantoorbaan?’ Het mag dan de simpelste manier zijn; dat maakt het nog niet makkelijk. Bewustwording van je dagelijkse (in)activiteit is de eerste stap; het in praktijk brengen is een tweede. Dat bracht me op het idee om mijn tips in een blog te delen. Ze lijken misschien voor de hand liggend maar wie weet brengen ze jou ook weer op nieuwe ideeën.

Het grote verschil

Een groot gedeelte van wat je verbrand op een dag heb je zelf in de hand en kun je heel makkelijk beïnvloeden. Voor NEAT telt elke beweging, hoe klein ook. Staan in plaats van zitten, de handgebaren die je maakt, zelfs draaien op een bureaustoel. Bij de meesten van ons is NEAT tussen de 15% en 30% van het totale dagelijkse calorieverbruik. Dit is het verschil tussen iemand die zegt alleen al door het kijken naar een koekje aan te komen en iemand van dezelfde leeftijd en lengte die alles kan eten zonder een grammetje aan te komen. Maar een heel klein percentage van alle mensen kampt met een serieuze afwijking in hun stofwisseling. Bij het grootste gedeelte van de personen die denkt een trage stofwisseling te hebben is NEAT de oorzaak.

De sleutel tot gewichtsverlies

In de afgelopen jaren zijn wetenschappers gestart met het onderzoeken van de 110-115 uur van de week dat we wakker zijn als oplossing voor gewichtsverlies, in plaats van de paar uur per week die we besteden aan workouts en intensieve inspanning. De resultaten van die onderzoeken zijn indrukwekkend. Zonder je leven ingewikkeld te maken of meer tijd in te plannen voor heftige trainingssessies is het veel makkelijker om effectief en aanhoudend gewichtsverlies te bereiken door middel van simpele dagelijkse bezigheden.

Voorbeeld

Een persoon met een lichaamsgewicht van 75 kg verbrandt ongeveer 102 calorieën per uur tijdens het uitvoeren van zijn kantoorbaan in een zittende positie (1,7 kcal/minuut) maar verbrandt 174 calorieën per uur als hij dezelfde taken staand uitvoert.

Een verschil van 72 kcal per uur lijkt misschien weinig maar bij een 40-urige werkweek verbrand die persoon op wekelijkse basis 2880 kcal meer, wat op jaarbasis (bij een werkjaar van 50 weken) 144.000 calorieën is. Om een pond lichaamsvet te verliezen heb je een tekort van 4000 kcal nodig. Door alleen al te staan in plaats van te zitten kun je theoretisch gezien in een jaar tijd dus al 18 kg aan lichaamsvet kwijtraken!!

Waar begin je mee

Maak eens een lijst met je algemene dagelijkse bezigheden. Bijvoorbeeld: 6.30-7.30 thuis klaarmaken om naar je werk te gaan; 7.30-8.00 woon-werkverkeer; 8.00-17.00 werken aan een bureau, voornamelijk zittende activiteiten, etc. Hoeveel uur breng jij zittend door? Kijk wat de momenten zijn die je langere tijd in een zittende houding doorbrengt. Denk creatief na over manieren om diezelfde activiteiten staand uit te voeren (bijvoorbeeld telefoneren, een gesprek voeren) Daag jezelf uit om een aantal zittende activiteiten te veranderen naar staande en begin met de uitdagingen waarvan je zeker weet dat je ze kunt volbrengen.

Nog meer praktische tips

  • Parkeer je auto niet op de dichtstbijzijnde parkeerplaats maar juist op de plek die het verst lopen is
  • Ga fietsen in plaats van met de auto
  • Socials checken op je telefoon? Doe elke keer wat kniebuigingen of stretchoefeningen voordat je je smartphone tevoorschijn haalt
  • Telefoneer lopend
  • Bijkletsen met een vriendin? Doe dit tijdens een wandeling en drink de koffie na afloop.
  • Podcast of muziek luisteren; maak een wandeling
  • Sta je in de keuken in afwachting van een gerecht in de oven; loop een rondje door de keuken.
  • Volg je een presentatie; ga staan in plaats van zitten.
  • Draag je boodschappen in plaats van een kar te duwen
  • Was je auto met de hand
  • Neem de langste weg naar de waterkoeler op je kantoor
  • Neem nooit de lift

Vind manieren om staande en bewegende activiteiten te integreren in je leven. Hier en daar een beetje. Onthoud dat elke beweging, hoe klein ook, het verschil maakt. En dat al die kleine bewegingen samen een wereld van verschil kunnen maken.


Wat je als vrouw kunt doen om hormonale klachten te voorkomen

De periode waarin de menstruatie stopt, de overgang, is een fase die wel 6-13 jaar kan duren. Bij de meeste vrouwen vindt deze plaats tussen de 40-58 jaar. Ongeveer 80-96% van die vrouwen ervaart milde tot ernstige klachten waarvan opvliegers en nachtelijk zweten (ook wel vasomotorische symptomen genoemd) de meest voorkomende zijn. 

Horen klachten erbij?

De typische en veel voorkomende klachten en symptomen tijdens de overgang ,zoals VMS, depressie, prikkelbaarheid, slaapstoornissen en toenemend buikvet, lijken misschien normaal maar zijn dat niet. Al deze verschijnselen zijn vrijwel onbekend in niet-westerse culturen en natuurvolkeren. Een groot gedeelte is dan ook een gevolg van de manier waarop en de omgeving waarin we leven.

Verlaagde belastbaarheid

De klachten ontstaan in de eerste plaats door een verlaagde belastbaarheid. Een voorbeeld daarvan is het verlies van spierweefsel. Na je 35e levensjaar gaat spierafbraak sneller dan opbouw. If you don’t use it, you loose it! Vanaf dat moment wordt het dus steeds belangrijker om actief aan spieropbouw te werken.

De beste natuurlijke behandeling

Weerstands-en krachttraining zijn de beste natuurlijke behandelingen voor het verminderen van klachten en symptomen als gevolg van de menopauze. Het biedt niet alleen op lange termijn bescherming tegen overgewicht en ziektes, het vermindert ook klachten op korte termijn zoals opvliegers.

Het hebben van opvliegers maakt dat veel vrouwen in de overgang stoppen met sporten, alleen maar om te voorkomen dat ze deze krijgen. Er is echter onderzoek waaruit blijkt dat weerstandstraining juist helpt deze te verminderen of voorkomen. De afgifte van bepaalde hormonen door de training heeft een positief effect op je thermoregulerende centrum waardoor deze symptomen minder vaak voorkomen.

Het verband tussen ‘Lean Body Mass’ en menopauzale klachten

Dr. Rosanne Woods deed onderzoek nadat het haar, bij haar regelmatige bezoek aan de sportschool, opviel dat haar vriendinnen die enkel cardiotraining deden dezelfde waren die klaagden over opvliegers en nachtelijk zweten. Ze onderzocht het verband tussen ‘Lean body Mass’ (je lichaamsgewicht minus je vetmassa) en het hebben van menopauzale klachten. De conclusie was dat het onderhouden van een hogere vetvrije massa door middel van kracht-en weerstandstraining de beste manier is om de klachten te verminderen.

In een ander onderzoek werden 58 vrouwen gevolgd die gemiddeld 7,5 opvliegers per dag hadden of last hadden van nachtelijk zweten. Een krachttraining programma van 15 weken, waarbij ze tweemaal per week trainden, bleek de symptomen te halveren of te reduceren naar gemiddeld 4,4 opvliegers per dag.

It’s in the challenge where the magic happens

Wanneer we ouder worden kan het lastiger worden om uit je comfortzone te stappen. Maar ‘it’s in the challenge where the magic happens!’. Je wordt alleen sterker wanneer je jezelf blijft uitdagen, gebruik makend van natuurlijke en gedoseerde stress prikkels. Stap je niet uit je comfortzone en beweeg je niet vooruit, dan is achteruitgang onvermijdelijk.


De simpelste manier om je verbranding te verhogen

Bij gewicht verliezen en calorieën verbranden denken we meestal aan het doen van intensieve trainingen. Uiteraard verbruik je energie met een pittige workout, maar dit is maar het kleinste gedeelte van je totale dagelijkse energieverbruik en wordt zwaar overschat. Terwijl je veel meer invloed kunt uitoefenen op je calorieverbruik door je NEAT (Non-Exercise Activity Thermogenesis).

Je totale dagelijkse energieverbruik

De totale hoeveelheid calorieën die je lichaam dagelijks verbruikt is je TDEE (Total Daily Energy Expenditure). Deze is opgebouwd uit verschillende onderdelen: TDEE= BMR+ TEF+ EAT+NEAT

  • BMR (Basal Metabolic Rate) je rustverbranding is ±60% van het totale aantal calorieën dat je dagelijks verbrand. Dit is wat je lichaam verbruikt om in leven te blijven; om te ademen, het bloed rond te pompen en je hart te laten kloppen. Het is wat je lichaam verbrand, ook al zou je een dag helemaal niks doen en stil in bed liggen.
  • TEF (Thermic Effect of Food) 10-15% wordt verbruikt bij het verteren en verwerken van de voeding die je eet. Ja, je leest het goed; door te eten verbrand je ook calorieën.
  • EAT (Exercise Activity Thermogenesis); je trainingen en workouts
  • NEAT (Non Exercise Activity Thermogenesis) alle dagelijkse bewegingen buiten je trainingen om. Deze kan per persoon variëren van 15% bij weinig activiteit tot wel 50% bij hele actieve personen

Voorbeeld

Een vrouw met een rustverbranding van 1200 kcal (BMR) verbrandt 200 kcal per dag om de voeding te verteren die ze eet (TEF). Stel ze gaat met haar auto naar het werk; zit de hele dag achter de computer, gaat met de auto weer naar huis gaat en zit vervolgens de hele avond op de bank televisie te kijken. Haar NEAT zal niet hoger dan 300 kcal zijn waarmee haar dagelijkse calorieverbruik niet boven de 1700 kcal komt. Wanneer ze echter in de ochtend met haar hond wandelt; op de fiets naar haar werk gaat, tijdens haar werk veel staat of loopt, op de fiets naar huis gaat en thuis nog wat klusjes in huis doet is dat een NEAT van wel 600 kcal waarmee haar dagelijkse verbranding op 2100 kcal zit. Een dagelijks verschil van 400 kcal maakt in 10 dagen een verschil van 4000 kcal, wat precies het tekort wat nodig is om 1 pond lichaamsgewicht te verliezen.

Trainingen gaan nooit compenseren voor een zittend bestaan

Alleen focussen op energie die je verbruikt tijdens sporten is een van de grootste fouten die gemaakt wordt bij het verliezen van vet. Trainingen gaan nooit compenseren voor de energie die je kan verbruiken door dagelijks een actieve levensstijl te leiden. Een paar uur per week naar de sportschool is geen compensatie van alle andere wakkere uren in een week die je zittend doorbrengt. Wil je effectief vet verliezen; ga bewegen en zorg dat je de hele dag actief bent. Dat levert je meer op qua verbranding dan een paar uur in de sportschool.

Verhoog je NEAT

Overigens is dit geen pleidooi om niet meer naar een sportschool te gaan. Integendeel! Maar de dagelijkse activiteit naast je trainingen en workouts zijn net zo belangrijk of misschien nog wel belangrijker. Focus elke dag op je NEAT door zowel binnens-als buitenshuis te bewegen. Het lijkt zo’n open deur maar zet je auto verder weg als je ergens parkeert; neem vaker de trap; loop of fiets naar je bestemming als de afstanden het toelaten; was je auto met de hand in plaats van door de wasstraat te rijden. Er zijn zoveel manieren om meer te bewegen. Wandelen, tuinieren, traplopen, winkelen, boodschappen doen, stofzuigen, allemaal dagelijkse bezigheden die je NEAT omhoog brengen.

Maak van NEAT een serieus aandachtspunt in je levensstijl. Niet alleen om je dagelijkse verbranding te verhogen; maar ook omdat bewegen nou eenmaal goed is voor je lichamelijke en geestelijke gezondheid!


Hoe je ontbijt je hormonen beïnvloedt

Het is misschien moeilijk in te denken dat je ontbijt een belangrijke rol speelt in je hormoonbalans. Toch maakt het een groot verschil wat jouw eerste maaltijd van de dag is. 

De meeste ontbijtproducten zitten vol suiker; daarmee ontbijten is een slechte start die doorwerkt op de rest van de dag. Veel van ons zijn opgegroeid met het idee dat ontbijtgranen, yoghurt met smaakjes, muesli, cruesli, brood, crackers en vruchtensappen gezond zijn. Het probleem is dat deze een overload aan koolhydraten en suikers bevatten. Je kunt je dag net zo goed met een dessert beginnen. Door het eten van een koolhydraat-en suikerrijke ontbijt ontstaan er meerdere hormonale en stofwisselingsproblemen

1. Je wordt een suikerverbrander

Door je dag te starten met het eten van veel koolhydraten (en dus suikers) schiet je bloedsuikerspiegel omhoog. Daarna volgt de onvermijdelijke dip als deze na de piek weer omlaag keldert. Dat maakt dat je lichaam al snel weer om nieuwe suikers gaat vragen waardoor je in een vicieuze cirkel terecht komt. Het gevolg is dat je lichaam alleen nog maar in een suikerverbranding zit en niet meer goed in vetverbranding kan komen. Je wordt steeds afhankelijker van suiker als energiebron en daarmee metabool inflexibel.

Veel mensen eten zonder het te beseffen dagelijks meer dan 20 suikerklontjes wat gelijk staat aan 80 gram suiker (Eén suikerklontje staat gelijk aan 4 gram suiker). Het WHO adviseert om niet meer dan 50 gram vrije suikers (=12,5 suikerklontjes) per dag te eten. Dit advies gaat over de vrije (toegevoegde) suikers in producten; de koolhydraten uit in groente, fruit en zuivel worden daar dus niet in meegerekend.  

Ondanks dat dit hele grote hoeveelheden zijn en minder altijd beter is, eet 60% van de volwassenen en zelfs 90% van de kinderen in Nederland meer dan die maximale hoeveelheid. Gemiddeld eten we 17 suikerklontjes per dag, wat neerkomt op 25 kilo vrije suikers per jaar. Een groot probleem is dat velen niet beseffen dat alle bewerkte producten suikers bevatten. Zelfs vleeswaren en groente in blik of pot. 

Drink je een glas sinaasappelsap bij je ontbijt? Deze bevat rond de 16 gram suiker wat al 4 suikerklontjes oplevert. Eet je diezelfde ochtend cruesli of granola in je yoghurt of melk dan komen er gemiddeld nog eens 4 suikerklontjes bij. En zo zit je bij het ontbijt al ruim over de helft van de door de WHO maximaal aanbevolen hoeveelheid.

2. Stress en uitputting van de bijnieren

Afhankelijkheid van koolhydraten en de daarmee gepaard gaande schommelingen in je bloedsuikerspiegel is pure stress voor je lijf. Om weer uit een suikerdip te komen maakt je lichaam onder andere cortisol aan. Cortisol is één van de belangrijkste fight-flight hormonen die door de bijnieren geproduceerd wordt als reactie op stressoren in onze omgeving. En laat één van die stressoren nou een lage bloedsuikerspiegel zijn. Als reactie daarop geeft je brein een seintje aan de bijnieren om cortisol te produceren zodat je lichaam in paraatheid wordt gebracht om voedsel te zoeken. Eigenlijk is cortisol een overlevingshormoon wat ervoor zorgt dat we in actie komen wanneer dat nodig is. Maar zoals wij eten en leven is er vaak sprake van chronisch verhoogde cortisol aanmaak. Dit veroorzaakt vroegtijdige veroudering, droge huid, stemmingswisselingen, gewichtstoename en vermoeidheidsklachten.

Het overgrote deel van vrouwen boven de 35 jaar heeft overwerkte bijnieren met hormonale klachten zoals PMS en overgangsklachten als gevolg. Vrouwen met een cortisoldeficiëntie, veroorzaakt door uitputting van de bijnieren of een daling van de cortisolspiegel na langdurige stress of slechte voeding, vertonen menstruele stoornissen en kampen met vermoeidheidsklachten. Overgangsklachten worden hoofdzakelijk veroorzaakt door overbelaste bijnieren die het gevolg zijn van een jarenlange opeenstapeling van stressoren. Suikerdips verzwakken de bijnieren verder en verder wat de klachten verergert.

3. Slaapproblemen

Een schommelende bloedsuikerspiegel en de daarmee gepaard gaande cortisolpieken kunnen je wakker houden ’s nachts. Soms lukt inslapen wel maar wordt je later in de nacht weer wakker doordat de cortisolspiegel te hoog blijft. Verandering van je ontbijt is een eerste stap naar het in balans brengen van je hormonen en kan daarmee significant je slaap verbeteren.

Heb je last van hormonale problemen; start dan met het aanpassen van je ontbijt. Schrap de suikers en geraffineerde koolhydraten en begin de dag met een ontbijt dat rijk is aan eiwit, gezonde vetten en vezels. 


Als afvallen niet lukt

Eén van de grootste misverstanden over afvallen is misschien wel dat training de belangrijkste, bepalende factor is. Maar hoe hard en hoe vaak je ook traint , wanneer je je voeding niet aanpast behaal je nooit de gewenste resultaten. ‘Abs are made in the Kitchen’ mag een flauwe quote lijken; er zit wel een kern van waarheid in! Je kunt bewegen en trainen wat je wilt; als jouw spieren verscholen gaan onder een laagje vet, is voeding de enige manier om dat vet te laten verdwijnen.

“Help, ik val niet af!….”

Afgelopen week gebeurde het weer. Een vrouw van in de 40 vertelde, waar ik bij stond, aan een vriendin dat ze al een tijdje fanatiek aan het sporten was maar dat er ‘weinig tot niks gebeurde’. Ik vroeg haar wat er niet gebeurde waarop zij antwoordde “Ik val maar niet af!”.

Afgelopen week verscheen het boek ‘Help, ik val niet af!’, van Vivian Reijs waar ik de recepten voor schreef. Dit boek kwam direct op de bestsellerlijst terecht. Uiteraard omdat het een goed boek is (en met lekkere recepten; dat natuurlijk ook!) maar alleen de titel al spreekt zoveel vrouwen aan.  Hoe vaak iemand mij al niet vertelde dat ondanks gezond eten, niet snoepen en veel sporten afvallen maar niet lukt. Wanneer ik vervolgens vraag naar de dagelijkse caloriebehoefte en -inname krijg ik meestal een verbaasde blik. Maar waar een paar dagen ‘even opletten’ en niet snoepen op jonge leeftijd genoeg kan zijn is er, eenmaal de 30 gepasseerd, meestal meer nodig dan dat om overtollig lichaamsvet kwijt te raken.

Van gezond eten en niet snoepen val je niet af.

Wat en wanneer je eet en hormonen zoals insuline en cortisol zijn van invloed op vetopslag. Maar dit soort factoren spelen pas een rol wanneer er ook sprake is van een energie-overschot; dus als er meer brandstof (calorieën) binnen komt dan dat er verbrand wordt. “Maar ik eet heel gezond!”, of “Ik snoep helemaal niet” hoor ik keer op keer. Fijn als je je daar goed bij voelt, maar dat is helaas niet genoeg om overtollig lichaamsvet kwijt te raken. Wat meteen een pleidooi is om jezelf niet allerlei restricties op te leggen. Dat zorgt er alleen maar voor dat je een voedingspatroon niet lang vol houdt. Heel gezond eten en nooit meer snoepen zorgen niet dat je gaat afvallen als je rond je caloriebehoefte eet.

De voorwaarde voor vetverlies

Stel: jouw dagelijkse calorieverbruik ligt rond de 1800 kcal (vaak wordt 2000 kcal als gemiddelde voor een vrouw genomen; maar bij veel vrouwen ligt het werkelijke energieverbruik lager) Om lichaamsvet te verliezen heb je een langdurig tekort nodig. Voor een verlies van 0,5 kg lichaamsvet heb je een tekort van 4130 kcal nodig!! Laat dit getal even goed tot je doordringen: 500 gram lichaamsvet kost je 4130 kcal. Daar moet je serieus voor aan de slag. Het betekent dat als je in één week tijd een halve kilo lichaamsvet wil verliezen je gedurende 7 dagen een tekort van 590 kcal nodig hebt….Voor de gemiddelde 35+ vrouw betekent dat een week lang een dagelijkse calorie-inname van 1210. Smeer je het over 10 dagen uit betekent het een dagelijks tekort van 413 kcal; een dagelijkse calorie-inname van 1387 kcal dus.

Kijk als eerste naar je calorieverbruik en -inname

Met gezond eten, niet snoepen en/of meer sporten alleen ga je er niet komen. Wanneer je met je voeding rond je energiebehoefte zit gebeurt er qua vetverlies niks.  De werkelijke calorie-inname wordt meestal onderschat, terwijl extra calorieverbruik door activiteit en training vaak zwaar overschat wordt. En nu je bovenstaande rekensom gezien hebt zie je ook meteen dat, zelfs als je in een calorietekort zit, je niet ‘even’ in een paar dagen wat lichaamsvet kwijtraakt. Consistentie en geduld zijn essentieel. Wil je vet verliezen; ga dan als eerste serieus aan de slag met je caloriebehoefte en het bijhouden van wat en hoeveel je eet. Pas als je dat weet kun je daadwerkelijk in de keuken gaan werken aan die abs. 

Hulp nodig bij het succesvol veranderen van je lichaamssamenstelling? Vanaf 17 mei zijn er weer 5 plekken beschikbaar bij het 10 weken Optimal Health traject waarbij ik je persoonlijk begeleid met voeding, training en leefstijl. Meer info vind je op https://optimalhealth.nl/voeding-en-gezondheid/


De sleutel tot ontspanning

Oude natuurgeneeswijzen en filosofieën zoals de Ayurveda, Chinese Geneeskunde of Yoga hebben eeuwenlange tradities en gewoontes die van generatie op generatie worden doorgegeven. In de Westerse maatschappij zijn we vaak pas overtuigd van de positieve effecten als ze ook wetenschappelijk bewezen worden. Een positieve gevolg daarvan is wel dat er vaak hele interessante mechanismes ontdekt worden. Eén daarvan is het bestaan en de werking van de Nervus Vagus; een hersenzenuw die verwant is aan onze emoties en gevoelens. Het is de langste zenuw die vanuit de hersenen verbinding maakt met  darmen, maag, hart en longen.

Samenspel tussen gas geven en remmen

In ons lichaam is er een samenspel tussen het sympathische en parasympatische zenuwstelsel. De eerste kun je zien als ons gaspedaal; de tweede als de rem. Bij de meesten van ons wordt er te vaak en te veel op het gaspedaal en te weinig op de rem gedrukt wat zorgt voor stress, vermoeidheid en gezondheidsklachten. De Nervus Vagus is de koningin van het parasympatische zenuwstelsel en bepaalt voor een groot deel onze psychologische en emotionele gezondheid. Wanneer de Nervus Vagus goed werkt is er veel activiteit: een teken van goede gezondheid, focus, mentaal welzijn en stressbestendigheid. Wanneer de Nervus Vagus niet goed functioneert is er weinig activiteit. Dit is het geval bij ziekte en bij mensen die makkelijk gestrest raken en moeite hebben zichzelf te kalmeren na een stressvolle situatie.

Meten is weten

Een manier om te weten hoe het gesteld is met jouw Nervus Vagus is het meten van je HRV, je hartslag variabiliteit. Dit is de variatie in tijdsintervallen tussen je hartslagen; de mate waarin je hartslag fluctueert tussen een inademing (wanneer deze van nature versnelt) en een uitademing (wanneer deze van nature langzamer gaat). Deze wordt uitgedrukt in milliseconden en geeft veel inzicht in je herstel, stressniveau, emotionele bevinden en vermoeidheid. Ik meet mijn HRV met een Ouraring. Er zijn ook andere manieren zoals de app HRV4training, maar daar heb ik zelf geen ervaring mee.

Je Nervus Vagus trainen

Net zoals spieren kun je ook je Nervus Vagus trainen en sterker maken. Op die manier verbeter je je gezondheid en stressbestendigheid. Hoe meer je deze ‘Chill Out’ zenuw stimuleert; hoe beter. Er zijn verschillende manieren waarop je dat kunt doen:

  • Zingen Volgens onderzoek stimuleer je de Nervus Vagus door zowel in je eentje als samen met anderen te zingen. Door samen te zingen synchroniseren de ademhalingspatronen en zo mogelijk ook je hartritme wat een positief effect heeft.
  • Meditatie Het activiteitsniveau van de Nervus Vagus verhoogt automatisch tijdens meditatie. Bovendien ontdekten onderzoekers dat de Om-mantra het activiteitsniveau van de zenuw verhoogt en tegelijkertijd de activiteit van de amygdala vermindert. De amygdala is het emotionele centrum van onze hersenen en speelt een grote rol in de ervaring van angstgevoelens. 
  • Yoga Lichaamsbeweging in welke vorm dan ook kan deze zenuw stimuleren maar Yoga verdient extra aandacht doordat het de activiteit van de Nervus Vagus verbetert door stimulatie van het parasympathische zenuwstelsel. Zo vond één studie dat yoga naast dat effect, het ook de productie van GABA (een neurotransmitter die een grote rol speelt bij ontspanning) verbetert.
  • Acupunctuur , met name rond het oor, verbetert de activiteit van de zenuw.
  • Voetreflexologie heeft volgens onderzoek een stimulerende werking op de Nervus Vagus. 
  • Sociale interactie Studies laten zien dat er een duidelijk verband is tussen opbeurende sociale verbintenissen, positieve emoties en fysieke gezondheid. Deze zou veroorzaakt worden door de Nervus Vagus.  Daarom is samenkomen met vrienden een goede manier om deze zenuw te stimuleren. Zoek de mensen op waarmee je kunt lachen en een leuke tijd kunt beleven. Lachen versterkt relaties en zorgt voor afwisseling in de snelheden van je hartritme (een goede HRV dus). 

Een eerste stap in de goede richting na de lockdown

In het bovenstaande rijtje staan verschillende dingen die al geruime tijd minder goed of bijna niet mogelijk zijn. Sociale interactie, samen zingen, ademen en bewegen; allemaal essentieel voor onze gezondheid. In een tijd waarin gezondheid centraal zou moeten staan is het tegelijkertijd nog nog nooit zo’n uitdaging geweest om aan die gezondheid te werken. Dat de terrassen deze week weer gedeeltelijk open mogen is een eerste stap in de goede richting. Wij mensen kunnen niet zonder menselijk contact; samenzijn en verbinding is noodzakelijk voor onze geestelijke en lichamelijke gezondheid. Laten we hopen dat ook de yoga-studio’s en sportscholen snel weer open mogen om zo weer met elkaar in verbinding te kunnen bewegen en ademen.

 


Collageen; hype of noodzaak?

Als je wat langer op aarde rondloopt en de jaren zich opstapelen lijkt het wel of broze botten, uitdijende tailles, minder spiermassa en rimpels onvermijdelijk zijn. Het is makkelijk te denken dat bepaalde dingen ‘erbij horen’ als je ouder wordt. Hoe vaker je dat om je heen ziet gebeuren, hoe normaler het immers lijkt. Toch kunnen we veel verouderingsprocessen vertragen, omkeren of zelfs stoppen.

Wat is collageen

Het is je misschien niet ontgaan dat collageen op dit moment trending topic is. En met een goede reden. Ons lichaam is voor 15 tot 20% opgebouwd uit verschillende soorten eiwitten waarvan collageen met 30-40% daarvan het meest voorkomende eiwit in ons lichaam is. Het eiwit collageen bestaat uit de 4 aminozuren glycine, proline, hydroxyproline en arginine en is verantwoordelijk voor de vorming van botten, spieren, pezen, gewrichten en huid. Essentieel voor een sterk lichaam, soepele spieren en het zorgt ervoor dat onze huid niet verslapt.

Als je ouder wordt

Je lichaam maakt tot je 25e levensjaar collageen aan, daarna neemt de productie langzaam af. Bij vrouwen kan dit oplopen tot wel 30% verlies van de collageen productie in de eerste 5 jaar van de menopauze.  Wanneer het lichaam steeds minder collageen produceert breekt je inwendige ‘raamwerk’ af. Alles wordt aangetast door de tand des tijds: van onze huid tot onze spieren, gewrichten, botten en inwendige organen. En dat is waar rimpels en pijnlijke gewrichten om de hoek komen kijken. Los van deze uiterlijke redenen en lichamelijke ongemakken is er nog een andere ‘diepere’ reden om voldoende collageen te willen produceren en dat is het positieve effect ervan op gezondheid en levensduur.

Hoe je collageen via je voeding binnen kunt krijgen

Bottenbouillonpoeder kun je aanlengen met warm water maar is ook te gebruiken in zelfgemaakte groentesoep, een stoofschotel of zelfs door een smoothie

Collageen kan uit verschillende bronnen komen maar komt alleen uit dierlijke bronnen zoals rund, kip of vis. Als onze voorouders dieren aten dan werd alles, vak kop tot staart gebruikt. Ook natuurvolkeren eten alles van een dier. Huid, botten, ingewanden, vissenkoppen; niks wordt weg gegooid.  Allemaal onderdelen van het dier die rijk aan collageen zijn en dus de manier om het via je voeding binnen te krijgen. Zelfs onze grootmoeders gebruikten nog elk laatste collageen achtig stukje dier van een dier om soepen, bouillon en stoofschotel van te maken. Zo herinner ik me nog de smaak en geur van mijn oma’s soep die zondags getrokken werd van schenkel, mergpijpjes of ossenstaart. Tegenwoordig eet bijna niemand meer zo en worden al die onderdelen weggegooid. Maar hoe doe je dat dan als je niet zelf bouillon wil trekken van botten of vissenkarkassen? Door de toenemende populariteit en interesse in collageen zijn er momenteel veel mooie producten verkrijgbaar zoals de biologische bottenbouillon poeder (Bone Broth) van Mattisson.

Wat als je geen dierlijke producten wil gebruiken

Goed nieuws voor vegetariërs en veganisten; er zijn ook plantaardige opties. Dit werkt wel iets anders aangezien planten geen collageen aanmaken. Alleen dieren en mensen kunnen dat. Daarom leek het bindweefsel en de botten van vis, rund en kip lange tijd de enige manier om collageen via voeding of supplementen binnen te krijgen. Maar er zijn ook manieren om je lichaam te stimuleren natuurlijk collageen te produceren. Zoals ik al schreef is het eiwit collageen opgebouwd uit verschillende aminozuren waaronder glycine, proline en hydroxyproline. Deze laatste wordt weer gemaakt door proline en lysine te combineren in combinatie met vitamine C. Zo heeft het merk Sunwarrior een hele biologische , vegan ‘Collagen Building’ lijn waarin een combinatie van die aminozuren met vitamine C en onder andere hyaluronzuur, biotine (vitamine B8) en andere mineralen zitten om zo de productie van (meer) collageen op een natuurlijke manier stimuleren. Er is helaas nog geen onderzoek dat bevestigt of dit net zo goed werkt als de dierlijke alternatieven. De enige manier om daar achter te komen voor jezelf is het uit te proberen.

Hoe snel kun je resultaat verwachten

Bij cosmetische doelen zoals huidverbetering zijn de voordelen van collageen in ongeveer 8 weken zichtbaar. Bij andere doelen zoals verbetering van slaap of genezing van een blessure kunnen de effecten al veel eerder en soms zelfs direct voel-en merkbaar zijn.


De invloed van licht op je hormoonbalans

Toen ik begin 20 was vloog ik als stewardess bij de KLM een aantal jaren de wereld over. Geweldig om op die manier nieuwe landen en steden te mogen ontdekken. Maar na het eerste jaar kreeg ik slaapproblemen. Nooit eerder had ik moeite met slapen, maar het elke keer wisselen van tijdszone en daardoor een continue jetlag, maakte dat ik plotseling nachtenlang wakker lag. 

Wandelen als medicijn

Je denkt dat als je maar moe genoeg bent je op een bepaald moment wel kan slapen, maar dat gebeurde niet. Om wanhopig van te worden, en dat werd ik ook. De bedrijfsarts waar ik op gesprek ging adviseerde me om veel buiten te gaan wandelen. Ik kreeg een paar weken verlof en werd daarna een tijdje alleen ingeroosterd om binnen Europa te vliegen in plaats van naar andere continenten. Na een aantal weken kon ik weer ‘normaal’ slapen en begon ik me weer mezelf te voelen. Nog vaak denk ik terug aan dat advies om buiten te gaan wandelen. Het advies wat ik trouw opvolgde en wat me zo geholpen heeft. Slaapgebrek, en zeker voor langere tijd, heeft een grote negatieve impact op je welzijn en gezondheid en dat voelde ik aan alles.

Onze interne klok

Al onze weefsels en organen hebben een eigen klok die allemaal staan afgesteld op onze interne klok die gelijk loopt met het circadiaans ritme, een biologische ritme waarvan de cyclus één dag duurt. Alle biologische processen in ons lichaam verlopen volgens dat ritme en verstoring daarvan verstoort alle andere processen in je lichaam. Daglicht, voeding, beweging en sociale interactie zijn de belangrijkste externe factoren die jouw ritme synchroniseren met het 24-uurs dag-en nachtritme. Door het sterke effect van deze ‘zeitgebers’ op onze biologische klok zijn ze van grote invloed op onze gezondheid.

Onze biologische klok is onveranderd gebleven de afgelopen 10.000 jaar, maar onze omgeving is onherkenbaar veranderd. De zon komt op en gaat onder, maar hoeveel krijgen we daar nog van mee? De mate waarin we blootgesteld worden aan licht is vaak precies tegengesteld aan ons natuurlijke ritme en zet daarmee alles op zijn kop. Overdag zitten we het grootste gedeelte van de dag binnen en krijgen we te weinig licht. In de avond en nacht, als ons lichaam weer in een ruststand hoort te gaan, stellen we ons lichaam bloot aan blauw kunstlicht. Via beeldschermen van t.v, laptop, tablet of telefoon vertellen we ons lichaam dat het dag is waardoor er hele andere processen in gang worden gezet dan in de avond goed voor ons is. Dit veroorzaakt een sneeuwbaleffect van disbalans in je hormonen, slaap, herstel, spijsvertering, stofwisseling en energie.

Dosering van licht

Door te weinig natuurlijk daglicht overdag maar te veel kunstmatig licht in de avond en nacht verstoren we continue ons natuurlijke ritme waardoor je hormonen uit balans raken. Belangrijk is het verschil tussen je maximale blootstelling aan licht en het minimum. Hoe groter het verschil hoe beter. Een donkere kamer staat gelijk aan 0 Lux (eenheden licht); 20 minuten buiten op een zonnige dag bent geeft je ongeveer 30.000 lux. Een groot verschil dus tussen het licht en donker. Kom je buiten op een bewolkte dag dan is dat ± 5000-10.000 Lux, nog steeds een groot verschil met 0 lux in een compleet donkere slaapkamer. Ter vergelijking: een fel verlicht kantoor is maximaal 500-1000 Lux. Kom je die dag niet buiten en kijk je in de avond weer naar een beeldscherm dan draai je je ritme om en breng je alles uit balans. Hoe meer je overdag buiten doorbrengt hoe minder het negatieve effect van felle verlichting binnen in de avond.

Kijk eens naar jouw dosis natuurlijk licht gedurende de dag. Is de enige keer dat je de lucht ziet is als je van je werk naar huis rijdt, dan is de kans groot dat je te weinig natuurlijk daglicht krijgt. Probeer elke dag buiten tijd door te brengen, al is het maar een korte wandeling tijdens je pauze. En vermijd blauw licht in de avond en nacht. De app F.lux kan op elke pc, smartphone en tablet gratis gedownload worden en filtert in de avond het blauwe licht uit je beeldscherm. Nog beter is het die beeldschermen minimaal 2 uur voor het slapen gaan helemaal uit te zetten. De mogelijkheid om 24/7 online, bereikbaar te zijn en vermaakt te worden zorgt bij velen, zonder dat ze het weten, voor een digitale jetlag. 


No Carb of (S)low Carb?

Jarenlang zijn vetten gedemoniseerd en werden we bang gemaakt voor deze voedingsgroep. Hopelijk is er één ding wat we daarvan kunnen leren en dat is dat we niet één macronutriënt in zijn geheel moeten vermijden.

Stoppen met het eten van koolhydraten

“Ik eet geen koolhydraten meer”, hoor ik vaak zeggen. Maar koolhydraten zitten in groente, fruit, knollen, sla, peulvruchten, noten, zaden, pitten, granen, zeewier en nog veel meer. Geen koolhydraten eten betekent dat je alleen nog maar dierlijke producten in de vorm van vis, vlees, gevogelte en eieren zou eten, aangevuld met pure vetten zoals olijfolie en boter. Meestal niet wat er bedoeld wordt met koolhydraatarm eten.

Angst voor bepaalde voeding

Door een enkele groep macronutriënten te stigmatiseren ontstaat er ten onrechte angst voor bepaalde voeding. Je wordt niet ‘dikker’ van te veel koolhydraten, vetten of eiwit; dat wordt je van te veel voeding. Andere factoren spelen ook een rol (waarover ik in mijn andere blogs uitgebreid heb geschreven) maar in eerste instantie kom je aan door een calorie-overschot en val je af door een calorie-tekort. Voor zowel je gezondheid als de shape van je lichaam is het zeker goed om geraffineerde koolhydraten en suikers te minderen. Ik ben dan ook absoluut een groot voorstander van een low carb voedingspatroon. Low carb wordt alleen vaak geïnterpreteerd als no carb. Daarom is slow carb een betere beschrijving. Het gaat niet om zo min mogelijk of helemaal geen koolhydraten meer maar om welke soort.

Wil je profiteren van de gezondheidsvoordelen van een slow carb voedingspatroon ? Schrap of minder dan alle bewerkte producten uit je voeding. Eet zo min mogelijk bewerkte graanproducten zoals brood, pasta, koekjes, repen, ontbijtgranen en andere fabrieksvoeding. Beperk suikers zoals in frisdrank en snoep en vergis je niet in alle verborgen suikers. Bijna alles wat in een blikje, pot of doos zit bevat toegevoegde suikers. Check etiketten, eet zo veel mogelijk producten die je rechtstreeks uit de natuur kunt halen en kies voor voeding met een lage MB-index.

MB-index

MB staat voor menselijke bewerking. Hoeveel menselijke bewerking is er aan te pas gekomen voordat het bij jou in de keuken en op je bord ligt? Op een schaal van 1-10 is 1 een product waar weinig bewerking aan te pas is gekomen zoals fruit en groente en 10 producten die sterk bewerkt zijn zoals pasta en crackers. Dit is een hele andere benadering van voeding en helpt je keuzes te maken die jou helpen de fitste versie van jezelf te worden en te blijven. Zie je door de bomen het bos niet meer qua voeding en weet je niet meer welke producten je beter wel of niet kan eten? Beoordeel voeding op de mate van bewerking en bedenk wat de MB-factor is. Kies zo veel en vaak mogelijk voor producten die laag zijn in MB; onbewerkte, natuurlijke Whole Foods.

Slow carbs in plaats van no carbs

Het is goed om bepaalde koolhydraten te minderen of te vermijden maar onthoudt dat het niet gaat om koolhydraten schrappen of ze zo min mogelijk te eten. Een gezond voedingspatroon draait om slow carbsniet om NO carbs. Juist de plantaardige voeding die aan de basis zouden moeten staan van een gezond voedingspatroon bevat waardevolle en onvervangbare nutriënten en vezels. 

Meer weten of ervaren over wat een (s)low carb healthy fat voedingspatroon voor je gezondheid kan betekenen? Maandag 12 april start er een 10 daags sLCHF programma met tips, info en recepten. Inschrijven kan nog tot 9 april door te mailen naar nanneke@optimalhealth.nl (Deelname is 10 euro)


Timing van voeding bepaalt het succes van je dieet

Tijdsgebonden eten, time-restricted eating (TRE), is een van de vormen van periodiek vasten waarover ik uitgebreid vertel in mijn boek Intermittent Fasting. Dagelijks een periode van aaneengesloten uren waarin we niet eten is normaal, hoe we altijd geleefd en gegeten hebben en waar ons lichaam het beste op reageert.

’s avonds laat eten verstoort je systeem

’s avonds laat eten doet ons lichaam geen goed. Eén van de nadelige effecten van eten is verstoring van je circadiaanse ritme. Je lichaam volgt een dagritme; elke cel, elk weefsel heeft een eigen klok die bepaalt wanneer er genen aan en uitgeschakeld worden en wanneer en welke hormonen er aangemaakt moeten worden. Dit ritme regelt je spijsvertering, immuunsysteem en hormoonhuishouding en is de basis voor een goede gezondheid. Leven volgens je bioritme is een eerste voorwaarde om je goed te voelen en optimaal te functioneren. In de uren voordat je gaat slapen nog eten, ook al is het maar iets kleins, verstoort je circadiane systeem en hormoonhuishouding met uiteindelijk heftige gevolgen voor de gezondheid. Zorg dat je minimaal 3 uur voordat je je bed in stapt niks meer eet of drinkt wat calorieën bevat; dus ook geen glas melk, sap, frisdrank of wijn.

Wanneer je eet beïnvloedt je vetverbranding

Nog steeds denken veel mensen dat calorieën tellen de enige manier is om gewicht te verliezen. Programma’s voor gewichtsverlies zijn bijna altijd gericht op de onbalans tussen energieverbruik en calorie-inname. Maar ‘calories in vs calories out’ is niet het enige dat telt. Wat we eten is belangrijk, maar wanneer we eten telt misschien nog wel veel meer. Recente studies koppelen energieregulatie aan onze circadiane klok waaruit blijkt dat de timing van voedselinname een belangrijke rol speelt bij gewichtsregulatie. Laat eten vermindert je vermogen om effectief vet te verbranden.

Onderzoekers ontdekten dat als muizen een laag calorisch dieet volgden maar deze rond bedtijd consumeerden er geen gewichtsverlies was, terwijl als ze dezelfde hoeveelheid voeding gaven wanneer ze ontwaakten de muizen in harmonie met hun circadiaanse ritme aten en wel gewicht verloren.  Dezelfde resultaten worden gezien in onderzoeken bij mensen. Een groep van Harvard wetenschappers en Spaanse diëtistes toonden aan dat personen die hun dagelijkse calorie-inname verspreiden over een langere tijd en later aten bijna geen gewicht verloren. De personen die grotere maaltijden aten gedurende de dag maar niet meer in de avond aten verloren veel meer gewicht. Welk dieet je ook volgt, als je af wilt vallen speelt de timing van je voeding speelt een cruciale rol. Wanneer je eet is nog belangrijker dan wat je eet. Eet binnen een periode van 8-12 uur je voeding en eet minimaal 3 uur voordat je gaat slapen niks meer.

Mice Under Caloric Restriction Self-Impose a Temporal Restriction of Food Intake as Revealed by an Automated Feeder System Victoria A. Acosta-RodríguezMarleen H.M. de GrootFilipa Rijo-FerreiraCarla B. Green, and Joseph S. Takahashi

Timing of food intake predicts weight loss effectiveness M Garaulet P Gómez-AbellánJ J Alburquerque-BéjarY-C LeeJ M OrdovásF A J L Scheer

Meer weten over dit onderwerp? In mijn boek Intermittent Fasting beschrijf ik uitgebreid alle voordelen van deze manier van eten en leven. https://www.bol.com/nl/f/intermittent-fasting/9200000115140335/


Wanneer je eet is belangrijker dan wat je eet

Als het over gezondheid of afvallen gaat hebben we het altijd over wat en hoeveel we eten. Maar nog belangrijker dan wat er op je bord ligt is wanneer je dat in je mond stopt. Hoe gezond je voeding ook is, deze blijkt niet meer zo gezond te zijn wanneer ze op de verkeerde tijdstippen genuttigd worden.

De hele dag door eten

Uit een Amerikaans onderzoek door Dr. Satchin Panda (een vooraanstaand onderzoeker aan het Salk Institute for Biological Studies in San Diego) bleek dat slechts 10% van de Amerikanen binnen een tijdsbestek van 12 uur al hun voedsel eten. Dit betekent dus dat de meeste mensen wanneer ze wakker zijn bijna voortdurend eten. Ook bleek dat de meerderheid van de Amerikanen bijna 15 van de 24 uur op een dag eten en dat ze meer dan 35% van hun calorieën na 18.00 ’s avonds consumeren wanneer energiebehoeftes het laagst zijn. Van wat ik om me heen zie en hoor vermoed ik dat dit bij Nederlanders ongeveer hetzelfde is. Nog steeds wordt er verkondigd dat het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag is met als gevolg dat veel mensen direct na het ontwaken al beginnen met eten. Ook tussendoortjes worden nog altijd aangeraden (want dat was toch goed om de verbranding op gang te houden??…..) Na de avondmaaltijd nog een late night snack bij een glas wijn en zo wordt er van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat iets in de mond gestopt.

Geen tijd voor herstel

Dit non-stop eten heeft ernstige gevolgen voor onze gezondheid; ons lichaam is niet gemaakt om de hele dag door voeding te verwerken. Alle organen, weefsels en cellen hebben een eigen interne klok. Zo ook je spijsverteringsorganen. Deze, maar ook andere organen, hebben elke dag een aaneengesloten periode van minimaal 8 uur rust nodig om te kunnen herstellen.En zolang er voeding verwerkt moet worden is er geen tijd en energie om die herstelwerkzaamheden uit te voeren.

Wanneer ongezonde voeding beter is dan gezonde

Dr. Panda heeft onderzoek gedaan op zowel mensen als muizen. Hij kwam tot de ontdekking dat er veel gezondheidsvoordelen starten wanneer je dagelijks tijdens een periode van 12 uur of minder je voeding tot je neemt. En die voordelen staan los van de soort voeding die genuttigd werd. Zelfs een ongezond dieet genuttigd op de goede tijden (binnen een eating window van 12 uur of minder) heeft meer voordelen dan een gezond dieet wat gegeten wordt op de verkeerde tijdstippen. Uiteraard is het van belang dat je de gezonde dingen eet, maar dit om aan te geven dat dit net zo schadelijk kan zijn als een dieet van junkfood als je de hele dag door eet. In deze TedX Talk legt hij meer uit over zijn onderzoeken en onder andere de invloed van nutriënt timing op je lichaamssamenstelling: http://TEDX Talk: https://www.youtube.com/watch?v=wrP78K1objc

Eten in een Eating Window

Je eetperiode inkorten tot 12 uur heeft waanzinnig veel voordelen voor je gezondheid en stofwisseling. Een fijne app om bij te houden wanneer je gestart bent met vasten is ZERO. Dit helpt je om ook echt niks meer in je mond te stoppen als je vastenperiode in gaat. Tijdens de vastenperiode drink je alleen nog water, thee of zwarte koffie (deze uiteraard alleen in de ochtend en niet in de avond) en niks waar calorieën in zit. Dus ook geen frisdrank, sap of wijn meer in de avond. Ook een cappuccino of suiker in je koffie doorbreekt het vasten; je lichaam moet als reactie daarop weer insuline aanmaken wat allerlei processen op gang brengt.

Wanneer een eating window van 12 uur je makkelijk afgaat kun je geleidelijk afbouwen naar een kleinere periode van bijvoorbeeld 10 of 8 uur. Onthoud dat minder niet altijd beter is. Er zijn mensen die binnen 4 uur eten of maar één maaltijd per dag nuttigen. Dat kan allemaal als je je er goed bij voelt, maar dat verschilt per persoon en is geen ‘must’ voor je gezondheid. De voordelen starten al als je binnen een periode van 12 uur je voeding eet en de overige 12 uur je lijf de tijd en rust geeft om te herstellen en te repareren. Doe dus waar jij je goed bij voelt.

Doctor in the House

Gisteren keek ik op Youtube een aflevering van de BBC serie ‘Doctor in the House’ waarin Dr.Rangan Chatterjee een maand bij een gezin in huis gaat om ze te helpen nieuwe, gezonde leefstijl gewoontes aan te leren. Mooi om te zien hoe hij ze helpt door middel van voeding (het verwijderen van bewerkte koolhydraten), time restricted meeding (het gezin gaat binnen een eating window van 10 uur eten), Intermittent Fasting, beweging, slaapadvies en mindfulness. https://www.youtube.com/watch?v=j9HPSP7QwPU Aanrader om te kijken!

De belangrijkste eerste stap

De allerbelangrijkste stap binnen de timing van je voeding is om te beginnen met 3 uur voordat je naar bed gaat niks meer te eten. Volgend week vertel ik waarom dat zo belangrijk is. 


Wordt je vet door vetten te eten?

50%, de helft (!!), van de Nederlanders van 18 jaar heeft matig of ernstig overgewicht; van de jeugd tot en met 17 jaar is dat al 14,7 %. Jarenlang kreeg iedereen het advies om weinig vet te eten en ‘minder te eten en meer te bewegen’. Desondanks zitten we midden in een obesitas- epidemie die niet te stoppen lijkt. Volgen al deze mensen de adviezen niet op of is er iets anders aan de hand?

Fobie voor vet

Nog steeds denken veel mensen dat de vetten in hun voeding ongezond zijn en ze dikker maken . ‘Fat makes you fat’ is een hardnekkige fabel die zijn oorsprong heeft in de jaren 50. Een wetenschapper, Ancel Keys, was ervan overtuigd dat verzadigde vet hart- en vaatziekten veroorzaakten. Ancel Keys sjoemelde niet alleen met onderzoeksgegevens; de methodes die hij hanteerde waren waardeloos. Steeds meer mensen kampten met overgewicht en omdat 1 gram vet in meer kcal bevat dan 1 gram eiwit of koolhydraten adviseerde de Amerikaanse overheid iedereen om vetarm te gaan eten. Niet alleen de kans op hart-en vaatziekten zou zo verminderen, men zou ook makkelijker afvallen. Al snel namen media en voedingsinstanties van over de hele wereld deze adviezen over. En als je maar vaak genoeg iets hoort of leest wordt het ook waarheid.  Het volledige, uitgebreide verhaal over al deze misstanden en de verregaande gevolgen is onder andere te lezen in de boeken ‘ The Big Fat Surprise ‘ van Nina Teicholz en ‘Good Calories, Bad Calories‘ van Gary Taubes.

Vetopslag

De voedingsindustrie bracht lowfat producten op de markt; volvet maakte plaats voor mager. Maar als je iets weghaalt uit voeding komt er iets anders voor in de plaats en dat waren de koolhydraten (suikers). Worden we dan te dik van koolhydraten? Nee; dat niet. Wel van te vaak, te veel en geraffineerde koolhydraten. Kort uitgelegd: wanneer we koolhydraten eten worden die afgebroken tot glucose moleculen. Glucose kan gebruikt worden als energiebron, maar wat niet direct gebruikt wordt slaan we als glycogeen voorraad op in onze lever (± 100 gram) en onze spieren (±400 gram) De meeste mensen eten veel meer koolhydraten dan ze op kunnen slaan. En wanneer alle voorraden vol zijn (wat al vrij snel het geval is) wordt overtollige glucose opgeslagen als vet. Het lichaam moet ergens naar toe met die overload aan suikers.

Koolhydraten= glucose=suiker

Of koolhydraten nou uit bananen, dadels, vruchtensap, druiven, rijst, pasta, brood of koek komen; uiteindelijk wordt alles afgebroken tot glucosemoleculen. Wanneer het gaat over het eten van suikers denken veel mensen aan frisdrank, paaseitjes of kristalsuiker. Maar een gemiddeld Nederlands voedingspatroon zit bomvol suikers. Kant-en klare sauzen, vleeswaren, brood, broodbeleg, pakjes en zakjes; bijna overal worden suikers aan toegevoegd. Niet alleen als smaakversterker maar ook voor het verlengen van houdbaarheid. Daarbovenop komen dan nog eens alle natuurlijke suikers zoals in groente, fruit, peulvruchten, rijst, zuivel, etc. Alles bij elkaar een waanzinnige overload waar het lichaam meestal geen functie of plek meer voor heeft. De voorraden worden overladen met suikers terwijl ze nooit geleegd worden. Het gevolg: het teveel aan suiker wordt opgeslagen als vet.

Meer lichaamsvet door minder vetten in de voeding

Jeff Volek en Stephen Finney deden een onderzoek waarin ze 4 maanden lang een groep vrouwen van voeding voorzagen. Elke deelneemster kreeg precies voldoende calorieën om haar gewicht stabiel te houden. Wat de onderzoekers veranderden tijdens de 4 maanden was de vetinname. Deze werd geleidelijk verlaagd van 31% naar 25% en toen naar 15%. Elke keer als er calorieën in de vorm van vetten weggehaald werden, werd er een gelijke hoeveelheid aan koolhydraten toegevoegd. De proteïne inname bleef hierbij constant.

Om het dieet zo gezond mogelijk te houden werden er alleen complexe koolhydraten toegevoegd. Ondanks de gezonde voeding steeg de hoeveelheid triglyceriden (vetten in de bloedbaan) evenredig met het verwijderen van het vet uit de voeding. Omdat de deelneemsters op een dieet waren waarbij de calorie-inname gelijk was aan hun verbruik was niet te verwachten dat de koolhydraten uit voeding omgezet zouden worden in lichaamsvet. Toch was dat wat er gebeurde. Terwijl het gewicht stabiel bleef, was er een toename van lichaamsvet en triglyceriden in het bloed.

Is een calorie een calorie?

Ook al is je calorie-inname bepalend voor het wel of niet succesvol gewicht verliezen, er spelen nog zoveel andere factoren mee. Het idee van ‘calories in vs calories out’ is achterhaald en het advies bij overgewicht om minder te eten en meer te bewegen is te kort door de bocht. Het maakt wel degelijk uit hoe en wat je eet. Een standaard Nederlands voedingspatroon, ook al is er sprake van calorie-restrictie, wat rijk is aan koolhydraten en laag in vetten zorgt voor stijging van insuline. Insuline is niet alleen een vetopslaghormoon; het zorgt ook voor meer hongergevoelens. Een lowcarb dieet, rijk aan gezonde vetten zorgt voor lage insulinespiegels, betere verzadiging, een goede hormoonbalans en een betere vetverbranding.

Bronnen:
  • Gezondheidsenquete/Leefstijlmonitor CBS i.s.m. RIVM
  • Volek, J.S., et al., Carbohydrate restriction has a more favorable impact on the metabolic syndrome than a low fat diet. Lipids, 2009, 44(4): p.297-309
  • Phinney, S.D., et al., Palmitolea: A biomarker of Obesity and Potential Target for Treatment Am J Clin Nutr, 2002, 75: p. 373S
  • Krieger, J.W., et al., Effects of variation in protein and carbohydrate intake on body mass and composition during energy restriction: a meta-regression American Journal of Clinical Nutrition, 2006. 83(2): p.260-274
  • Volek, J.S., et al., Body composition and hormonal responses to a carbohydrate-restricted diet., Metabolism, 2002.51(7): p 864-70
  • Volek, J.S., et al., Comparison of energy-restricted very low carbohydrate and low-fat diets on weight loss and body composition in overweight men and women. Nutr. Metab (Lond), 2004. 1(1): p 13
  • Volek, J.S., E.E Quann, and C.E. Forsythe, Low Carbohydrate diets promote a more favorable body composition than low fat diets. Strength and Conditioning Journal, 2010. 32(1): p.42-47


Hoe ik van een suiker- een vetverbrander werd

Net als iedereen die in de jaren ‘70, ’80 en ‘90 opgroeide en veel sportte en at ik vaak en veel koolhydraten. Want die zijn nodig als je veel traint en in beweging bent? Toch?? Helaas staat het voedingspatroon waarvan ik dacht, en waarvan velen nog steeds denken, dat het gezond was lijnrecht tegenover wat ik inmiddels weet en is het de oorzaak van veel degeneratieve ziektes en versnelde veroudering.

Van de drie macronutriënten vetten, eiwitten en koolhydraten is die laatste groep de enige die niet nodig is om te overleven. Toch zijn bijna alle reguliere voedingsschijven en/of –piramides voor het grootste gedeelte gevuld met zetmeelrijke voeding zoals brood, pasta en aardappelen. Tel daar het advies bij op om vooral je ontbijt niet over te slaan en elke paar uur iets te eten en je hebt het ideale recept om een suikerverbrander te worden.

Hoe ik een suikerverbrander werd

Wanneer je actief bent en veel sport is het belangrijk om veel koolhydraten te eten. Tenminste: zo werd en wordt dit in boeken, op opleidingen en in de media verteld. Dus ook ik werkte braaf dagelijks vele boterhammen weg. Volkoren uiteraard; want dat was gezond. Bij mijn ontbijt muesli of cruesli in de yoghurt; tussendoor ‘gezonde’ koeken of repen en standaard pasta, rijst of aardappelen als onderdeel van de avondmaaltijd. Vanaf mijn 20ehad ik steeds vaker een ‘hongerklop’ als ik niet op tijd mijn tussendoortje at. Een maaltijd overslaan?? Ondenkbaar!! Heel veel jaren dacht ik dat dat normaal was. Ik sportte zo veel dat ik gewoon veel voeding nodig had. Toch?? Die energiedips; het trillerige gevoel als ik weer iets ‘moest’ eten; ze hoorden gewoon bij mij. Dat dat allemaal niet zo gewoon en mijn voedingspatroon helemaal niet gezond was leerde ik toen ik me meer en meer in voeding ging verdiepen en orthomoleculaire opleidingen ging volgen. Ik kwam tot de ontdekking dat het typisch Nederlandse voedingspatroon een suikerverbrander van me had gemaakt.

Waarom een suikertank snel leeg is

Als je lichaam elke dag continue glucose (suikers in de vorm van koolhydraten) binnen krijgt verleert het om vetten als brandstof te gebruiken. En wanneer je lichaam alleen nog maar suikers als brandstof gebruikt is je energie snel op. Van koolhydraten hebben we een beperkte voorraad; we kunnen maar zo’n 400-600 gram opslaan in onze lever en spieren (de glycogeenvoorraad) terwijl we kilo’s aan energievoorraad met ons meedragen in de vorm van lichaamsvet. Zelfs een hele slanke persoon kan minimaal een maand zonder voeding vooruit op zijn vetvoorraad

Terug naar metabole flexibiliteit

Toen ik wist dat ik een suikerverbrander was geworden, heb ik dat door voeding en leefstijl weer omgedraaid. Anders, minder vaak eten, intermittent fasting en nuchter bewegen maakten me weer metabool flexibel en zorgden dat ik weer kon schakelen tussen suiker-en vetverbranding, zoals het hoort. Mijn tank is nu nooit meer leeg. Van nooit de deur uit kunnen zonder een snack in mijn tas werd ik iemand die twee keer een marathon liep op niets meer dan water en een espresso met wat kokosolie.

Mijn Keto Reset

Morgen begin ik aan de laatste week van mijn 4 weekse ‘Keto reset’.  Dit geeft mijn metabolische flexibiliteit weer een boost. Tijdens deze 4 weken eet ik heel laag in koolhydraten waardoor ik in voedingsketose ben. Bij gebrek aan glucose maakt mijn lever ketonen aan, welke als energiebron worden gebruikt voor mijn brein, hart en spieren. Voor iedereen is de ‘drempel’ waarbij je in ketose komt anders; bij mij ligt deze tussen de 20-30 koolhydraten per dag. Daarnaast zit ik redelijk hoog in mijn eiwitten vanwege mijn krachttraining en is mijn vetinname het hoogste.  De verhouding tussen die drie macronutriënten luistert nauw. Een ketogeen dieet is dan ook niet iets wat je ‘even’ tussendoor doet. Je moet alles nauwkeurig meten en wegen en om te weten of je daadwerkelijk in ketose bent is testen noodzakelijk. Dit kan via je adem, urine of bloed.  Aangezien metingen via je bloed het meest betrouwbaar is prik ik 2-3 keer per dag bloed met een Keto-Mojo meter om zowel mijn bloedglucose als ketonen te meten.

De vele voordelen van ketonen

Als je voorraad koolhydraten extreem laag is, zoals bij een ketogeen dieet of gedurende een vastenperiode, dan is je lichaam in staat om vet in ketonen om te zetten. Naast het feit dat ketonen zorgen dat je kunt overleven in tijden waarin er geen voeding is hebben ze nog andere indrukwekkende eigenschappen:

  • Ketonen zijn een ‘schonere’ energiebron dan glucose wat betekent dat ze tot minder oxidatieve schade in je lichaam leiden. Wanneer je altijd glucose als brandstof gebruikt versnelt dat de veroudering in je lichaam
  • Als je overstapt op vetverbranding of de aanmaak van ketonen verminder je de hoeveelheid suiker die voor kankercellen beschikbaar is waardoor de kans kleiner is dat je kanker krijgt.
  • De meest voorkomende keton, beta-hydroxybutyraat (BHB) heeft een positieve invloed op je gen expressie
  • Ketonen spelen een belangrijke rol bij het terugdringen van ontstekingen
  • Ketonen hebben een belangrijk beschermend effect op hersencellen

De lijst met voordelen is nog vele malen langer dan hierboven. Een ketogeen dieet kan therapeutisch ingezet worden bij diverse ziektes zoals Parkinson, Diabetes en Epilepsie maar ook wanneer je moeite hebt om af te vallen, weinig energie hebt, last hebt van hormonale klachten, altijd ‘hongergevoelens’ hebt of last hebt van gewrichtsklachten of ontstekingen zoals in de darmen. Voor de meesten van ons is een keto-eetwijze iets wat je niet ononderbroken wil doen, maar met tussenpozen. Als je eenmaal metabool flexibel bent en langere tijd ketonen hebt geproduceerd is het ideaal om enkele keren per week ketogeen te eten, zodat je die metabole flexibiliteit behoudt. 

Meer weten over een LCHF of Ketogeen programma? Mail voor meer informatie of begeleiding naar info@optimalhealth.nl


Koolhydraten; zijn dat niet ook van die beestjes…..?

Kennen jullie de uitspraak: “Calorieën zijn toch die beestjes die ‘s nachts je kleding kleiner maken?”

Hetzelfde wordt weleens gedacht van koolhydraten. En inderdaad; na een ‘carb feestje’ (etentje met veel pasta, pizza, frites, dessert , etc) geeft de weegschaal de ochtend erna meestal een hoger getal aan. En nee, dat is geen lichaamsvet; je lichaam houdt simpelweg meer vocht vast. Koolhydraten binden zich namelijk met water in je lichaam. Hoe meer je daarvan eet; hoe meer vocht je vasthoudt. Wanneer je overstapt op het eten van minder koolhydraten verlies je meestal snel gewicht wat in het begin voornamelijk water is. 

Twee soorten mensen

Het lijkt wel of er tegenwoordig twee soorten mensen zijn; diegenen die denken dat ze van koolhydraten dik worden en personen die geloven dat we veel koolhydraten (suikers dus) nodig hebben. Laatst stond ik op de markt naast een man die koolhydraatarm brood bestelde. “Ja, niet voor mij hoor……” zei hij bijna verontschuldigend “voor mijn vrouw. Ik doe niet aan die onzin” Waarop de marktbakker zei: “Jaaaaaaaa…… Ik zeg altijd maar zo: zonder calorieën zak je door je……knieën!!!” Ondanks dat hij calorieën en koolhydraten daarmee over één kam scheert en dit gesprek meteen een aantal vooroordelen bevestigde moest ik ontzettend lachen. Ik houd wel van dit soort humor en al helemaal op de markt.

Vooroordelen en onwetendheid

Naar aanleiding van mijn eigen ‘Keto avontuur’ krijg ik veel vragen over koolhydraat arm eten. Leuke en interessante vragen, maar ook merk ik dat er nog veel vooroordelen en onwetendheid is over dit onderwerp. Eén van mijn vriendinnen appte me met de vraag of ik echt veel meer energie had gekregen en of het wat voor haar zou kunnen zijn; zo’n ketogeen voedingspatroon. Daar voegde ze wel meteen aan toe dat ze dacht dat het één van de smerigste diëten was die er bestond met al dat vlees en vet. Zo’n raar dieet!!

O.k, dat was dus:

Misverstand nummer 1 : Bij een ketogeen dieet eet je alleen meer vlees, spek en boter.

Voor mij persoonlijk zou het sowieso een extreme en ondenkbare overgang zijn: van een paar maanden geleden nog veganistisch naar een carnivoren dieet (want dat is wat ze hier eigenlijk mee bedoelde) Maar het is ook zeker niet de bedoeling van een ketogeen dieet waarbij je de hoeveelheid koolhydraten in je voeding beperkt en de hoeveelheid gezonde vetten verhoogt. Een ketogeen dieet staat niet gelijk aan alle koolhydraten schrappen. Wanneer je Keto gaat eten doe je dat, als het goed is, vanwege gezondheidsoverwegingen. Geen groenten of andere plantaardige voeding (die koolhydraten bevatten) meer eten staat daar haaks op. Het gaat niet om GEEN koolhydraten meer eten maar om MINDER. Het is geen NO carb, maar LOW carb.

Misverstand 2: laag in koolhydraten is hetzelfde als ketogeen

Ik deed boodschappen bij mijn favoriete natuurvoedingswinkel en sprak iemand die al jarenlang raw vegan eet. ‘Wat is dat dan, dat Keto?’ vroeg ze mij. Terwijl ik begon met een uitleg over de beperking van koolhydraten in mijn voeding, onderbrak ze mij en zei: “O, dat is eigenlijk hoe ik altijd al eet!!”. Ik heb nog kort iets verteld over de ketonen die je lichaam aanmaakt maar de interesse was weer weg (ook goed uiteraard) en ik heb het maar zo gelaten. Een ketogeen voedingsprogramma is niet hetzelfde als ‘low carb’ eten. Het vraagt een andere aanpak om in voedingsketose te komen. Wel kan het een eerste stap zijn.

Misverstand 3: wanneer je traint heb je veel koolhydraten nodig

Een cliënt had een van mijn posts over ‘keto’ gelezen en vroeg tijdens het trainen in onze Outdoor studio: “Maar als je veel traint kun je toch niet zonder koolhydraten?? Die hebben we toch nodig?!” 

En dat was het derde misverstand in een paar dagen tijd. Tijd dus voor wat meer uitleg!!! De komende weken zal ik een aantal blogs schrijven over LCHF (low carb high fat) en het Ketogeen dieet. Ik bespreek daarin onder andere de bovengenoemde vooroordelen, wat de voordelen zijn van deze manier van eten, mijn eigen ervaringen en nog veel meer.

‘Low Carb Healthy Fat’ workshops

Omdat er zoveel over dit onderwerp te vertellen is en ik er zoveel vragen over krijg organiseer ik in maart een aantal personal coaching workshops ‘Low Carb Healthy Fat’. Deze vinden plaats in onze Outdoor Studio (in de buitenlucht). Per tijdsslot kunnen er maximaal 3 duo’s inschrijven voor een workshop. Deelname is 25 euro voor de workshop van 45 minuten waarin ik alles vertel over de werking van koolhydraten op je lichaam, vetverbranding, een LCHF eetpatroon en over ‘good fats/ bad fats’.  Je krijgt een voedingsprogramma met recepten voor 2 weken zodat je na de workshop aan de slag kunt met een LCHF voedingspatroon.  Wil je daarna een stap verder en heb je interesse in het Ketoprogramma dan kun je meedoen aan het vervolg en je inschrijven voor de ‘Intro to Keto’ workshop die eind Maart en begin April zullen plaatsvinden. Tijdens die tweede workshop (deelname 17,50) vertel ik alles over het Ketogeen dieet en heb je de mogelijkheid om je in te schrijven voor een persoonlijk begeleidingstraject.

De eerste Low Carb Healthy Fat workshops staan ingepland op:

  • Woensdag 10 maart: 16.00
  • Vrijdag 12 maart: 14.00
  • Zaterdag 13 maart: 13.00

Inschrijven kan via nanneke@optimalhealth.nl


Waarom vrouwen meer vetten moeten eten

Het vermogen om lichaamsvet als energiebron te gebruiken zit diep in onze genen en is een essentiële eigenschap om te kunnen overleven. Als onze verre voorouders niet de continue beschikking hadden over voedsel (wat vrij vaak het geval was) was opgeslagen lichaamsvet de belangrijkste brandstof. Hun hersenen werden gevoed met ketonen in plaats van suikers. Tegenwoordig zijn de meeste mensen suikerverbranders. Compleet koolhydraatafhankelijk door de overvloedige en continue aanvoer van suikerrijke en geraffineerde voeding. Gevoed door het idee dat we suikers nodig hebben om te kunnen presteren.

De gevolgen van te veel koolhydraten in onze voeding

Het is een wetenschappelijk feit dat we geen koolhydraten nodig hebben om te overleven; in tegenstelling tot vetten en eiwitten. Uiteraard hebben we voedzame en natuurlijke koolhydraatbronnen wel nodig voor onze gezondheid en om ons goed te voelen. Kleurrijke groenten en vruchten, vezelrijke knollen, noten, zaden en cacao zijn belangrijk en een weldaad voor ons lichaam. Echter niet in de hoeveelheden en in de bewerkte versies waarin ze nu ons voedingspatroon overheersen. Het is de voedingsindustrie, media en overheden gelukt ons te overtuigen dat een optimaal voedingspatroon koolhydraatrijk is en voor het grootste gedeelte uit bewerkte graanproducten bestaat.  Ontbijtgranen; een ‘gezonde’ koek of reep tussendoor; boterhammen als lunch en bij de avondmaaltijd een grote portie pasta, aardappelen of rijst. Ons lichaam heeft een voorkeur voor vetten en ketonen als brandstof maar het huidige voedingspatroon heeft van de meesten van ons suikerverbranders gemaakt. Het gevolg: minder energie, opslaan van lichaamsvet, hormonale klachten, laaggradige ontstekingen, versnelde veroudering.

Hoe je weer een vetverbrander kunt worden

Het goede nieuws is dat je weer een vetverbrander kunt worden als je je eetpatroon en leefstijl aanpast. De eerste stap is de hoeveelheid graanproducten in je voeding minderen. Begin met nog maar bij één maaltijd een graanproduct te eten. Stap 2 is het toevoegen van meer gezonde vetten in je maaltijden. Door (te) veel koolhydraten te eten krijgen we automatisch minder vetten binnen, terwijl die zo belangrijk zijn voor onze gezondheid. Zeker voor vrouwen!

Waarom vrouwen het beter doen op vetten

Bij vrouwen werkt de stofwisseling anders dan bij mannen; wij zijn betere vetverbranders dan mannen en hebben meer vetten nodig. Dit heeft meerdere redenen. Zo hebben wij meer vetten in onze spieren opgeslagen dan mannen; hebben we gemiddeld ±12% meer lichaamsvet dan mannen en hebben wij meer type-1 spiervezels (de spiervezels die gericht zijn op duurvermogen) die beter zijn in het gebruiken van vetten als brandstof dan suikers. Vetten zijn al verzadigend omdat ze het legen van je maag vertragen en voor vrouwen zijn vetten nog 15% verzadigender dan voor mannen. Wij vrouwen presteren en voelen ons gewoon beter met voeding die relatief hoger in vetten is. Zeker als je wens spieropbouw en/of verlies van lichaamsvet is, maar ook als je hormonale klachten ervaart, is een goede hoeveelheid gezonde vetten in je voeding essentieel. Vetten zijn namelijk een onmisbare bouwstof voor onze hormonen. Zorg dat je dagelijkse calorie-inname voor minimaal 30% uit vetten bestaat. Of ga uit van minimaal 1 gram vet per kg lichaamsgewicht. Eet gezonde vetten zoals in olijven, olijfolie, avocado, vette vis, (ongebrande) noten, zaden, pitten, koksolie, kokosmelk, cacao, eieren, notenpasta’s, etc. Vermijd transvetten die aanwezig zijn in geharde en gehydrogeneerde olie in fabrieksvoeding zoals margarine en in gefrituurd voedsel. Plantaardige olie zoals zonnebloemolie, soja-olie, arachide olie bevorderen ontstekingen en zijn geen gezonde vetten. Ook deze eet je beter niet. 

Mijn overstap naar ‘Keto’.

Mijn koolhydraatinname was al niet hoog, maar pasgeleden stapte ik over naar een LCHF (Low carb High Fat) voedingspatroon. Afgelopen week werd dat volledig ketogeen : heel hoog in vetten; voldoende eiwit en heel laag in koolhydraten. De resultaten die dat nu, al na één week geeft zijn waanzinnig. Mijn slaapkwaliteit, rusthartslag en HRV (hartslag variabiliteit) zijn enorm verbeterd. Ik voel me super energiek; lift met gemak veel zwaardere gewichten en voel me mentaal scherper.  Dit voelt als de missing link. Uiteraard binnenkort meer over deze manier van eten!


Fitter door meer vetten te eten

Iedereen die in de jaren 70 en 80 dacht goed bezig te zijn met zijn voeding deed vetten in de ban. En nog steeds denken veel mensen dat het gezond is om vet eten te vermijden of dat je van vet eten ook vet wordt. 

Hoe de angst voor vetten is ontstaan

De onterechte angst voor vetten is ontstaan door toedoen van de Amerikaanse professor Ancel Keys. In 1970 publiceerde hij zijn 7 landen studie waarmee hij het (niet-bestaande) verband tussen verzadigde vetten en hartaandoeningen wilde aantonen. Ancel Keys wilde zo graag zijn gelijk halen dat hij uitkomsten heeft verdraaid. Zijn onderzoek, waarvan later bleek dat het niet klopte, kreeg wereldwijd bekendheid en wordt nog steeds door miljoenen andere studies geciteerd. De media pakte het op als waarheid en voedingsrichtlijnen werden wereldwijd hierop aangepast. Het advies van Ancel Keys was om geen verzadigde vetten meer te eten. Dit werden uiteindelijk aanbevelingen om alle vetten in voeding te minderen of te vermijden. Aanbevelingen waar we nu nog steeds de prijs voor betalen.

Wat er niet klopt aan het doorsnee Nederlands voedingspatroon

Minder vetten eten betekent meer koolhydraten en dus suikers. Dit is goed te zien aan het doorsnee Nederlands voedingspatroon wat veel geraffineerde koolhydraten bevat zoals ontbijtgranen, ‘gezonde’ tussendoortjes, koeken, repen, crackers, brood en pasta. Ook organisaties zoals het Voedingscentrum, die aangestuurd worden vanuit de voedingsindustrie, promoten dit. Volgens de schijf van 5 zou een gezond voedingspatroon wel voor een kwart uit granen moeten bestaan!! Dit is verre van gezond; heeft negatieve effecten op de darmgezondheid, laat onze bloedsuikerspiegel de hele dag door stijgen en maakt suikerverbranders van ons. 

Het effect van koolhydraatrijk eten

Ons lichaam kan suiker en vetten gebruiken als brandstof. Je lichaam is echter ontworpen om veel efficiënter op vetten dan op suikers te functioneren. Door een voedingspatroon dat veel geraffineerde koolhydraten bevat:

  • Produceer je meer vrije radicalen die weefsel beschadigen, wat veroudering van ons lichaam versnelt
  • Maak je van je lichaam een suikerverbrander wat zorgt voor energiedips en vermoeidheid
  • Sla je meer lichaamsvet op door het hormoon insuline

Voor de vezels hoeven we het ook niet te doen. Granen bevatten alleen onoplosbare vezels, terwijl onze darmen juist de oplosbare vezels uit groenten, rauwkost, paddenstoelen, noten en vruchten zo nodig hebben. Meer groenten, en veel meer dan de schamele hoeveelheid van 250 gram, eten is dan ook het advies wat iedereen zou moeten krijgen. Zelfs de, vaak zo gevreesde, verzadigde vetten (roomboter, ghee, kokosolie) blijken heilzaam te zijn voor onze gezondheid en hoeven niet vermeden te worden. 

Eet meer vet!

De meeste mensen, en vooral vrouwen, doen er goed aan de hoeveelheid gezonde vetten in hun voeding drastisch te verhogen. Vooral de enkelvoudig, onverzadigde vetten (avocado, noten, olijfolie) en omega 3- vetzuren (vette vis, schaal-en schelpdieren, walnoten, hennepzaad, zeewier en algen) wil je veel en vaak eten. Door vetrijker te eten activeer je het natuurlijke vermogen van het lichaam om in plaats van glucose (suiker) vetten als voornaamste brandstof te gebruiken.

In het blog van volgende week vertel ik waarom je als vrouw meer vetten wil eten en hoe je weer een vetverbrander kunt worden. 


De hele dag door slokjes water drinken is aangeleerd gedrag

Fotografie: Feriet Tune, voor Vrouw Magazine

In een van mijn blogs schreef ik hoe ik in de ochtend, vlak na het ontwaken, als eerste een grote hoeveelheid water drink. Voor mij heel logisch om dit te doen. Voor anderen, bleek uit de vele vragen die daarover kreeg, minder normaal. Daarom deze keer een blog over het hoe en waarom van   ‘bulkdrinken’

Water drinken in de ochtend

In de nacht gaat je lichaam ontgiften en produceert het afvalstoffen. Die afvalstoffen kan ons lichaam kwijt via zweet, urine en ontlasting en daar heb je water voor nodig. Net zoals dat ik in de ochtend een tongschraper gebruik om de opgehoopte afvalstoffen van mijn tong te verwijderen en mijn tanden poets hoort water drinken in de ochtend voor mij bij datzelfde ritueel. Het zorgt ervoor dat alles even goed wordt ‘doorgespoeld’. Na die eerste grote bulk water laat ik mijn waterfles vervolgens langere tijd met rust.

De hele dag door slokjes nemen is aangeleerd gedrag

We hebben onszelf aangeleerd om de hele dag door te drinken. Vocht is heel belangrijk; voor het hydrateren van de huid, het afvoeren van afvalstoffen en om de lichaamstemperatuur te regelen. Maar net zoals het niet fijn is voor je lichaam om de gehele dag voedsel te verwerken wordt het ook niet blij wanneer je continue iets drinkt. Dit deed de mens in zijn geschiedenis, tot voor kort, nooit eerder. Eigenlijk begrijpt ons lichaam (en zeker onze maag) niks van drinken zonder dorst. Dorstgevoel geeft je lichaam een signaal dat er mogelijk vocht aan komt waardoor je maag zich kan voorbereiden en je immuunsysteem geactiveerd wordt. Water uit een bron of rivier kan immers ziektewekkers bevatten waar je lichaam op moet reageren.  Continu slokjes water, thee of andere dranken tot je nemen is continue je immuunsysteem activeren. Daarnaast verstoor je door steeds een beetje te drinken de natuurlijke vocht- en mineralenbalans

Drink wanneer je dorst hebt

Ook in de wetenschappelijke literatuur worden hierover steeds meer vragen gesteld. De wereldbekende professor emeritus inspanningsfysiologie en sportgeneeskunde Tim Noakes publiceerde in het medisch vakblad British Journal of Sports Medicine het stuk ‘Challenging Beliefs in Sports Nutrition: are 2 ‘core principles’ proving to be myths ripe for busting?‘. Daarin gaat hij dieper in op het onderwerp hydratatie. Hij stelt dat watervergiftiging een groter gevaar is dan uitdroging en dat de oude spreuk ‘drink wanneer je dorst hebt’ het enige correcte advies is. Hij roept lezers zelfs op om hem de wetenschappelijke onderbouwing van ‘drink at least 8 glasses of water a day’ te sturen’.

De mens is het zoogdier met de grootste capaciteit om inspanningen te leveren in extreme hitte

Een onderzoek, waarbij 18 personen een tocht van 25 kilometer ondernamen in 44,3 graden Celsius, vat het mooi samen: ‘Humans are the mammals with the greatest capacity for exercising in extreme heat.‘ De mens is het zoogdier met de grootste capaciteit om inspanningen te leveren in extreme hitte’. De onderzoekers toonden aan dat ondanks een verlies van 2 kilo lichaamsgewicht (!) de natriumconcentratie in het bloed behouden bleef. Het water en de deeltjes bleven perfect in evenwicht. Ons lichaam beschikt dus over een ingebouwd regulatiemechanisme om zelfs in extreme omstandigheden homeostase te behouden.  Het evolutionair sterke dorstregulatiecentrum van de gemiddelde mens is volledig verstoord. Door ons hedendaags drinkgedrag zijn we ons dorstgevoel kwijtgeraakt en weten we niet meer wanneer we echt dorst hebben. Dorst is een hersengevoel (gestuurd in de hypothalamus) en bij de meesten onder ons is dat regulatiecentrum volledig ontregeld. Evolutionair dronken we nooit heel de dag door kleine hoeveelheden en als we dronken alleen als reactie op dorst! Dat maakte dat we op zoek gingen naar water om vervolgens (in bulk) te drinken tot we volledig verzadigd waren. Dat deden we nul, één, of meerdere keren per dag, afhankelijk van de omstandigheden.

Intermittent Drinking

Mijn docent, biochemicus en antropoloog Dr. Prof. Leo Pruimboom vertelt het volgende: “Wanneer je naar een drinkplaats in de wildernis kijkt zie je dat heel veel verschillende soorten dieren daar samen komen zonder tekenen van angst of agressie. Alle soorten herbivoren, inclusief olifanten delen de waterpoelen in harmonie met elkaar. Recent onderzoek toont aan dat “dorstgevoel” niet alleen de water- en mineralenhuishouding reguleert, maar ook het “vertrouwen en liefde” hormoon oxytocine, terwijl de productie van het typische stresshormoon cortisol afneemt.. Een hete omgeving, droogte en meer zweten activeren het produceren van oxytocine, net zoals borstvoeding dat doet bij moeder en kind. Waarschijnlijk komt dit door het feit dat alle dieren afhankelijk zijn van water, terwijl het soort voeding per soort verschilt. Het reguleren van drinkgedrag door middel van intermitterend drinken in grote hoeveelheden zou de oxytocinesignalering kunnen verhogen, het vertrouwen van de mens kunnen herstellen en de gezondheid kunnen verbeteren door de activiteit van de stress-as en de ontstekingsactiviteit van het immuunsysteem te verlagen. Onderbroken bulk drinken moet worden gedefinieerd als water (inclusief thee en koffie) drinken tot een gevoel van verzadiging en gereguleerd door een mild gevoel van dorst. Dit zou betekenen dat mensen niet minder zouden drinken, maar minder vaak, en zo gedragen alle dieren, maar ook pasgeborenen zich. Het is de laatste groep, die waarschijnlijk de enige groep mensen is met een normale vochthuishoudinghttps://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27241263/

Intermittent fasting en intermittent drinking maakt van ons weer metabool flexibele mensen. Mensen die niet alleen kunnen functioneren in een situatie waarin er water beschikbaar is, maar ook in een situatie waarin er géén water beschikbaar is. We hadden immers nooit onbeperkt toegang tot water. We verplaatsten ons als we dorst hadden en vervolgens brachten we uren door zonder water, net zoals andere zoogdieren: ze drinken tot ze verzadigd zijn om zich nadien weer te verplaatsen, en dit herhaalt zich keer op keer.

Bulkdrinken; wat is het en hoe doe je dat?

Bij Bulkdrinken neem je een grotere hoeveelheid vocht, bij voorkeur water, in één keer tot je. Wanneer je daar meteen in de ochtend mee begint start je je dag meteen goed en kun je daarna die drinkfles voorlopig met rust laten. Vlak voor, na of tijdens een maaltijd drinken zorgt dat je lichaam niet goed alle voedingsstoffen op kan nemen; je ‘spoelt’ als het ware alles door waardoor het een goede spijsvertering remt. Zelf drink ik dan ook tijdens de momenten tussen de maaltijden door: één keer een bulk water na het opstaan; vervolgens een bulk water en/of thee tussen mijn ontbijt en lunch; nog eens in de middag ergens tussen lunch en avondeten. Na het avondeten drink ik geen grote hoeveelheden meer; hooguit nog wat kruidenthee of een glas waterkefir. Dit is hoe ik het doe en wat voor mij fijn voelt en werkt. Maar belangrijk is dat je zelf leert naar je lichaam te luisteren. Vermijd in ieder geval om de hele dag door kleine hoeveelheden te drinken. Drink vooral wanneer je dorst hebt en dan tot je helemaal verzadigd bent. Dat kan dus ook betekenen dat je de ene dag meer drinkt dan de andere; afhankelijk van de weersomstandigheden; hoeveel je traint en wat je eet. We zijn het verleerd om goed naar ons lichaam te luisteren. Iemand die veel zweet, heeft meer vocht nodig dan iemand die nauwelijks transpireert. Mensen die veel groente en fruit eten, krijgen op die manier al veel vocht binnen. Die hoeven niet net zoveel water te drinken als iemand die vooral op brood en crackers leeft. Buiten wandelen bij 45 graden Celsius of de hele dag binnen zitten betekent een hele andere behoefte. Door te drinken uit gewoonte in plaats van als reactie op dorst verstoor je allerlei natuurlijke processen in je lichaam. Leer je eigen dorst kennen en geef je lichaam zijn dorstgevoel weer terug


Melk drinken voor sterke botten: feit of fabel?

De zuivelindustrie houdt nog steeds, met succes, de mythe in stand dat koemelk veel calcium bevat en daardoor belangrijk is voor gezonde en sterke botten. Calcium is inderdaad een mineraal die stevigheid geeft aan ons skelet en gebit. Ook is calcium nodig voor het goed functioneren van je spieren (waaronder je hart) en speelt het een rol bij onze hormoonhuishouding. Dat calcium een belangrijke rol heeft staat vast; het verhaal wat de zuivelindustrie ons wil laten geloven ligt iets anders.

Het gevolg van jarenlange zuivelcampagnes

Veel mensen denken nog steeds dat melk de enige, of in ieder geval belangrijkste, bron van calcium is. Een gevolg van jarenlange zuivelcampagnes. Vergeleken met andere voedingsmiddelen bevat melk nog geen eens grote hoeveelheden calcium. Dat zou nog niet zo erg zijn als melk geen nadelen heeft die andere calciumrijke voedingsmiddelen niet hebben. Maar laten we eerst eens kijken naar de hoeveelheid calcium in voeding en hoeveel we nodig hebben. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid calcium voor volwassen mannen en vrouwen (19-50 jaar) is 950 mg calcium per dag. Bij een gezond voedingspatroon is het niet moeilijk deze via je voeding binnen te krijgen. Om een idee te krijgen:

  • 50 gram amandelen bevat 411 mg calcium
  • 100 gram spinazie bevat 100 mg calcium
  • 100 gram sojabonen bevat 137 mg calcium
  • 100 gram sperziebonen bevat 70 mg calcium
  • 100 gram sardines bevat 46 mg calcium
  • 10 gram chiazaad bevat 34 mg calcium

(Ter vergelijking: 100 ml melk bevat 123 mg calcium)

Waar komt calcium vandaan?

Calcium komt uit de aardbodem en de zee. De reden dat koemelk calcium bevat is omdat koeien gras eten. Maar voor een goede opname van calcium is onder andere ook het mineraal magnesium nodig; iets waar melk maar heel weinig van bevat. Planten die naast calcium ook andere mineralen, vitamines en sporenelementen zoals magnesium bevatten zijn daardoor een veel betere bron. Nog steeds geloven veel mensen in Nederland dat ze melk moeten drinken om hun calcium binnen te krijgen. Wat ze niet weten is dat 70% van de wereldbevolking rondom de evenaar leeft waar nauwelijks koemelk wordt gedronken en waar de mensen gezondere botten hebben dan hier in het Westen.

Het verband tussen zuivelconsumptie en botgezondheid

In een studie over botgezondheid, gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition in februari 2003, meldden onderzoekers van Harvard dat ze geen verband vonden tussen hoge calciumconsumptie of melkconsumptie en botsterkte. Na het volgen van heupfracturen en eetgewoonten bij 72.337 vrouwen gedurende 20 jaar, konden ze geen verband vinden tussen het consumeren van meer dan 700 mg calcium per dag en sterkere botten. Wel vonden ze een verband tussen een hogere inname van vitamine D en een lager risico op fracturen. De landen met de hoogste percentages osteoporose zijn de landen waar mensen de meeste melk drinken en het meeste calcium in hun dieet hebben. Het verband tussen calciumconsumptie en gezondheid van de botten is heel zwak; het verband tussen zuivelconsumptie en gezondheid van de botten bestaat niet.  

Hoe houd je je botten dan wel sterk?

Plantaardige voeding zorgt voor hoogwaardig calcium met daarbij de belangrijke co-factoren magnesium en B6. Bij een tekort aan die laatste twee wordt calcium minder makkelijk in het bot opgenomen. Magnesiumtekort is dan ook een veel groter probleem dan een tekort aan calcium. Onze voeding bevat minder magnesium dan ooit. Het gebruik van suiker en alcohol onttrekt magnesium aan het lichaam en ook stress zorgt voor een hoger verbruik van dit mineraal. Naast magnesium is vitamine d essentieel voor botopbouw. Deze wordt aangemaakt in de huid als we blootgesteld worden aan de zon. Helaas is de zon tijdens de winter in ons land niet sterk genoeg om voldoende vitamine d te kunnen produceren. Om een tekort te voorkomen is het dan ook belangrijk een supplement te gebruiken in de wintermaanden; ook als je wel vaak buiten komt. Verder is actief je botten belasten het belangrijkste signaal voor je botten om sterk te blijven. Hardlopen; traplopen; touwtje springen; krachttraining; allemaal activiteiten waarmee je druk uitoefent op de botten en daarmee botaanmaak stimuleert.


Wat ik in mijn koffie drink? kokosolie!

Mijn ochtendritueel? Na het ontwaken start ik meestal met een ochtendmeditatie of ademoefeningen. Daarna drink ik een hele grote hoeveelheid water (500-750 ml) in één keer; het zogenaamde ‘bulkdrinken’. Vervolgens is het tijd voor een kop sterke zwarte koffie met een scheutje MCT-olie. Voor sommigen gesneden koek; anderen kijken of ze water zien branden als ik dat vertel. Waarom zou je olie in je koffie doen???!!! Omdat veel mensen niet weten wat MCT-olie is en waarom je dat in je koffie zou willen drinken besloot ik er eens een blog aan te wijden.

Hoe ik op het idee kwam

Ooit, inmiddels alweer heel wat jaren geleden, las ik het verhaal van Dave Asprey en zijn Bulletproof koffie. Tijdens zijn trektocht door Tibet op 18.000 voet hoogte wankelde hij van vermoeidheid een pension binnen. Terwijl het buiten -10 graden was kreeg hij, om aan te sterken, een kopje Yakboter thee aangeboden. Naar eigen zeggen voelde hij op dat moment zijn geest en lichaam verjongen (en wie wil dat nou niet?) Eenmaal thuis ontwikkelde hij het recept voor Bulletproof coffee; een koffie gemixt met boter en kokosolie. Deze koffie werd in de Verenigde Staten een grote hype, die ook tot Europa doordrong. Vooral in de Crossfit community werd dit veel gebruikt vanwege de snelle levering van energie. Ook ik dronk het , in de periode dat ik voor marathons trainde, voorafgaand aan mijn hardlooptrainingen vanwege de enorme energyboost.

Maar toen…….

werd ik vegan. Ik stapte over (aanvankelijk voor 20 dagen maar uiteindelijk werd dat 3 jaar) op een volledig plantaardige eet-en leefpatroon. Het grappige is dat ik van heel jongs af aan nooit boter en melk lustte. Totdat ik de Bulletproof koffie proefde en plotseling boter en olie in mijn koffie dronk. Want dan smaakt het dus, raar maar echt waar, totaal niet naar boter. Inmiddels eet ik sinds een half jaar wel weer vis en eieren en ben ik niet meer volledig vegan maar zuivelproducten gebruik ik nog steeds niet. Boter in mijn koffie is voor mij geen optie meer. Het gevoel dat de Bulletproof coffee mij gaf op een nuchtere maag miste ik echter wel. Dus ging ik kijken naar wat mij net zo’n energyboost zou kunnen geven. Caffeïne geeft van zichzelf al een kick, maar ik had ervaren hoe een toevoeging dit kon versterken. Zo startte ik met het drinken van alleen MCT-olie in mijn koffie en ontdekte dat dit, ook zonder de boter, een ontzettende boost geeft.

Wat is MCT-olie

Maar waarom bijvoorbeeld geen olijfolie of lijnzaadolie in je koffie? Afgezien van het feit dat dat niet te hachelen is, heeft MCT-olie uiteraard andere voordelen. Vetten zijn onder te verdelen in verzadigd en onverzadigd maar ook in:

  • Korte keten vetzuren
  • Middellange keten vetzuren 
  • Lange keten vetzuren

Dat heeft te maken met de scheikundige formule en de lengte van de ketens atomen in het vet. Korte keten vetzuren kun je niet via je voeding binnen krijgen; deze maakt je lichaam zelf aan, in de darmen. Lange keten vetzuren zitten in bijna alle vetten in voeding zoals noten, olijven, vis en vlees. MCT’s, de middellange ketenvetzuren, vind je voornamelijk in kokosolie.  MCT olie is dan ook een extract van de middellange keten vetzuren uit kokosolie.

De voordelen

  • Het voordeel van deze vetzuren ten opzichte van de andere vetzuren is dat ze makkelijk te verteren zijn en snel opgenomen worden door ons lichaam. Ze kunnen direct via de darmwand worden opgenomen in het bloed waarvandaan ze rechtstreeks naar de mitochondriën (de energiefabriekjes) in onze cellen worden gebracht. Dat maakt dat het een snelle en schone energie leveraar is die niet gebruikt wordt voor vetopslag.
  • Daarnaast heeft deze olie een positieve invloed op de hersenen. Onze hersenen gebruiken glucose als brandstof maar kunnen ook ketonen gebruiken. Ketonen worden door de lever aangemaakt als je lichaam lichaamseigen vetten gebruikt als energiebron. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je gaat vasten of wanneer je een keto-dieet volgt. Ketonen is direct beschikbare brandstof voor de hersenen. En dat is MCT olie ook! Er zijn al meerdere onderzoeken waarbij men positieve resultaten ziet bij mensen met Alzheimer na gebruik van MCT olie.
  • Wanneer je de koffie met MCT-olie op een nuchtere maag drinkt doorbreekt het je vasten niet aangezien MCT alleen maar vetten zijn (het bevat geen koolhydraten en eiwitten) Je lichaam hoeft geen insuline of protease aan te maken en je blijft in je vetverbranding. Je profiteert nog steeds van de gezondheidsvoordelen die het vasten met zich mee brengt terwijl de koffie met olie zorgt dat je geen hongergevoelens krijgt terwijl je wel je energielevel een boost geeft.

Energiek en alert start ik zo mijn ochtenden en begin ik vaak met het schrijven aan mijn nieuwste boek (dat in augustus zal verschijnen) of, zoals vandaag, een blog. Daarna is het tijd om buiten te wandelen met mijn honden en pas dan maak ik mijn ontbijt klaar waarmee ik mijn vasten doorbreek.


Het geheim van slanke mensen

Fotograaf: Feriet Tunc voor VROUW Magazine

Voor de reportage ‘Het Geheim van Slanke Mensen’ in het Vrouw Magazine werden ik en nog drie 45+ dames het hemd van het lijf gevraagd over onze gewoontes. Het resultaat was vorige week te zien en lezen. Eén van de dames bedankte haar moeder voor het hebben van ‘slanke genen’. Is dat één van de ‘geheimen’ van slanke mensen zijn; het hebben van goede, slanke genen?

Goede genen?

Wetenschappelijk onderzoek in 2010 door de universiteit van Cambridge wees uit dat sommigen inderdaad in het bezit zijn van een gen dat zorgt dat ze altijd slank zijn en blijven, no matter what. Nu kan ik je vast verklappen dat ik niet zo’n persoon ben. Dat bleek vorig jaar zomer toen ik foto’s van mezelf terugzag waarop een veranderende taille (voor mezelf) duidelijk zichtbaar was. Voor de buitenwereld slank, maar intussen (bleek later uit de DEXA scan die ik liet maken) geworden tot de vetste versie van mezelf. ‘Skinny Fat’ noem je dat ook wel. Op het oog slank maar intussen in het bezit van veel lichaamsvet. Slank betekent niet automatisch weinig lichaamsvet of gezond.

We leven nu eenmaal in een omgeving waar we omringd worden en toegang hebben tot een overvloed aan voeding. Zo was ik minder gaan trainen en besteedde ik veel tijd aan mijn vegetarische koksopleiding, recepten ontwikkelen, kookworkshops, nog meer koken, heel veel bakken en vooral veel proeven (lees: alles opeten) Dat het grootste gedeelte van wat ik kookte best gezond was deed niks af aan het feit dat ik meer at dan ik verbrandde. Het duurde even voordat ik aan mezelf moest bekennen dat de broeken die strakker zaten en het veranderende silhouet niks te maken hadden met te heet gewassen en daardoor gekrompen kleding of door veranderende hormonen. Op het moment dat ik van een afstand eerlijk naar mezelf kon kijken moest ik toegeven dat ik simpelweg te veel (wel heel lekker; dat gelukkig wel) had gegeten. 

De veranderingen

Sinds dat moment, het moment dat ik besloot om de fitste versie van mezelf te worden, is er veel veranderd. Die veranderingen zijn het gevolg van aanpassingen in mijn voeding, training en leefstijl. Aanpassingen waarover ik sindsdien wekelijks schrijf in dit blog. Eén van die aanpassingen was het veranderen van de verhouding macronutriënten in mijn maaltijden. Het effect daarvan had ik zeker onderschat en blijkt grote gevolgen te hebben op je verbranding en lichaamssamenstelling.

Het effect van meer eiwit in je menu

Onderzoekers van onder andere de Universiteit van Alberta (Canada) hebben gekeken naar het effect van meer eiwitten in je menu. Van een eiwitrijk menu is al wel langer bekend, dat dit zorgt voor een groter gevoel van verzadiging, een toename van het energieverbruik (de energy expenditure) en het behouden of toe laten nemen van de vetvrije massa (spiermassa) in het lichaam. Alles dus wat bijdraagt aan het krijgen en behouden van een gezond gewicht. Dit onderzoek bevestigt nog eens hoe groot die impact is. De onderzoekers verdeelden een groep van 43 gezonde volwassenen (19 vrouwen en 24 mannen) zonder overgewicht in 2 groepen. De ene groep kreeg een, wat men noemt, ‘total diet replacement product’ (TDR) dat in verhouding veel eiwitten bevatte. De andere groep kreeg een controledieet.Een TDR is een complete nutritionele voedingsformule dat het volledige dieet voor een bepaalde periode vervangt. Men neemt dus niets anders dan dit product. In het onderzoek bestond de TDR voor 35% uit koolhydraten, 40% uit eiwitten en 25% uit vetten. Het controledieet bestond uit 55% koolhydraten, 15% eiwitten en 30% vetten en was daarmee vergelijkbaar met het standaard Noord-Amerikaanse dieet. De hoeveelheid calorieën in de beide groepen was gelijk.

Conclusie

De uitkomsten van het onderzoek laten zien, dat er bij de deelnemers die het TDR product kregen sprake was van een toename van het energieverbruik en van de oxidatie van vetten en eiwitten. Ook was er sprake van een negatieve vetbalans. Dit betekent dat er meer vetten werden verbrand om (kennelijk) meer energie uit te maken. De onderzoekers concludeerden dan ook dat een dergelijk hoog eiwit dieet, althans in ieder geval in de vorm van het gebruikte TDR product, het lichaam stimuleert om lichaamsvet te verliezen. Alle resultaten van het onderzoek kun je hier lezen: https://academic.oup.com/ajcn/advance-article/doi/10.1093/ajcn/nqaa283/5986961

 De verhouding tussen de verschillende macronutriënten in je voeding hebben een grote invloed op het vermogen om lichaamsvet te verliezen. Het is dus zeker aan te raden daar eens naar te kijken. Voer eens een paar dagen je maaltijden in een voedingsapp in en kijk hoeveel eiwit jij eigenlijk binnen krijgt op een dag en wat de verhoudingen zijn met de andere macronutriënten. Uiteraard zijn er nog veel meer factoren die een rol spelen bij het veranderen van je lichaamssamenstelling. Maar voldoende proteïne (eiwit) is daar één van. 


Waarom het zo moeilijk is gewoontes blijvend te veranderen

Een van de belangrijkste redenen waarom mensen weer stoppen met nieuwe gezonde gewoontes is het uitblijven van snel, tastbaar, resultaat. We leven in een maatschappij waar veel maakbaar is en alles snel, sneller , snelst gaat. Eén druk op de knop en we bestellen iets wat tot onze voordeur, of zelfs tot in de keuken, gebracht wordt. Waar onze voorouders veel moeite moesten doen om in hun eerste levensbehoeftes, zoals water en voedsel, te kunnen voorzien zijn wij gewend dat alles altijd beschikbaar is. Als ons bestelde pakketje er een dag langer over doet, vragen we ons af of het nog wel komt. Ligt een gewenst product in de supermarkt niet in het schap zijn we op zijn minst verbaasd.

Vaak zie ik dat ongeduld ook bij mensen die bepaalde doelen zoals vetverlies hebben gesteld. We willen een kledingmaat kleiner; strakkere billen of van die lovehandles af. Vol enthousiasme wordt er gestart met voeding en training. Maar dan…….zie je een week of een maand later nog geen verschil. Het grootste gedeelte van de mensen die starten met goede voornemens stoppen weer met hun nieuwe gewoontes omdat ze geen tastbaar resultaat zien. “Het heeft toch geen zin”, of “ik merk niks” wordt er gedacht of gezegd en men valt weer terug in oude patronen.

Laatst luisterde ik naar een podcast van Rich Roll waar James Clear, schrijver van het boek ‘Atomic Habits’ te gast was. Zijn boek over elementaire gewoontes is een absolute aanrader. Hij legt het als volgt, heel treffend, uit:

“Stel je voor dat er een ijsklontje op tafel ligt. De kamer is koud en je kunt je adem zien. Het is nu min 7 graden binnen. Heel langzaam warmt de kamer op: -6, -5, -4 -. Het ijsklontje ligt nog steeds op tafel- -3, -2, -1 -Nog steeds gebeurt en niets. Dan wordt het 0 graden. Het ijs begint te smelten. Slechts 1 graad meer, de temperatuur verandert in dezelfde mate als de keren ervoor, maar toch vind er een grote verandering plaats.

Klagen over het feit dat je nog geen succes hebt bereikt hoewel je hard hebt gewerkt, is te vergelijken met klagen over een ijsblokje dat niet wil smelten als je het verwarmt van -7 naar -1. Je werk was niet vergeefs; het wordt gewoon opgeslagen. Alle actie vindt plaats bij 0 graden.”

Als we succes bij anderen zien, zien we vaak alleen het uiteindelijke resultaat en een grote verandering maar niet alles wat eraan vooraf ging. In Augustus 2019 startte ik met het veranderen van mijn eet-, leef-, train-en slaappatroon. In augustus 2020 was ik 7,3 kg vetmassa verloren en had ik 3,4 kg meer spiermassa dan het jaar ervoor. In november 2020 was mijn vetmassa met nog eens 1,7 kg gedaald en mijn spiermassa verder gestegen met 1,2 kg. En inmiddels zijn de cijfers nog verder veranderd sinds die eerste meting. Wanneer je nu een ‘voor’- en ‘na’-foto ziet of naar de cijfers kijkt zijn de resultaten groot. Maar die veranderingen en resultaten zijn het gevolg van de nieuwe gewoontes die ik dag in, dag uit; week in, week uit me eigen heb gemaakt. In augustus 2020, een jaar na mijn start, heb ik een rekensom gemaakt. Het gewicht dat ik per week was kwijtgeraakt was 94 gram per week. Nog geen eens één ons……. Dat LIJKT op het moment zelf geen verschil; zou zomaar de reden kunnen zijn waarom iemand opgeeft. Maar onthoudt: alle grote dingen beginnen klein. Ook als er aan de oppervlakte niet veel te zien is; kan er onder die oppervlakte zoveel gebeuren waarvan pas veel later de echte waarde duidelijk wordt.


Hoe je kunt worden wie je wil

Een paar maanden geleden was ik bij mijn vaste tatoeëerder in Amsterdam om mijn sleeve bij te laten werken. Aangezien je per sessie meerdere uren in elkaars nabijheid bent, en deze man het hart op de tong heeft, weten we inmiddels aardig wat over elkaars privéleven. Dit keer vertelde hij me hoe hij het roer had omgegooid nadat hij zich steeds minder fit was gaan voelen. Hij had overgewicht, rugklachten en steeds minder energie. Sinds een paar maanden maakte hij andere keuzes en had hij nieuwe gewoontes aangenomen. En dat was te zien! Een andere man zat voor me; slanker, fitter en energieker. Uiteraard was ik nieuwsgierig wat hij anders was gaan doen.

Oude gewoontes inwisselen voor nieuwe

Enthousiast vertelde hij hoe hij smoothies maakte; gestart was met mediteren; meer gaan sporten, etc. Alles stapje voor stapje; in een rustig tempo. En omdat hij het leuk vond en zich steeds beter was gaan voelen was het ook geen opgave. Hij genoot van het proces, het gevoel van het terugwinnen van zijn energie en wilde nooit meer terug naar die oude situatie. Ook vertelde hij dat hij gestopt was met alcohol drinken. Na dat (te) vaak en (te) veel gedaan te hebben was hij klaar met de katers en het verwoestende effect dat al die flessen met sterke drank op zijn lichaam, geest en creativiteit hadden.

Identiteitsverandering

Dit klinkt velen waarschijnlijk als muziek in de oren. Breken met slechte gewoontes en nieuwe, goede gewoontes creëeren. Maar waarom is dat voor velen dan zo moeilijk? Waarom is het zo moeilijk om voor langer dan een paar dagen nieuwe, goede gewoontes vol te houden, zelf als we het heel graag willen en we ons in het begin heel erg gemotiveerd voelen? Wat is het geheim van Izhar, mijn tatoeëerder??

Het veranderen van onze gewoontes is om meerdere redenen moeilijk. Eén daarvan is dat we ons meestal als eerste richten op wat we willen bereiken. Maar om resultaten te boeken kun je je het beste richten op wie je wilt worden. Het geheim van Izhar zat hem in identiteitsgerichte gewoontes. ,,Weet je”, vertelde hij mij ,,Wanneer ik op een feestje ben en iemand biedt me een glas whiskey of bier aan, dan zeg ik: ‘Nee bedankt, ik drink niet’. Als ik namelijk ga zeggen dat ik gestopt ben of aan het stoppen ben klinkt het nog steeds alsof ik iemand ben die drinkt. Door te zeggen dat ik niet drink is het duidelijk; niet alleen voor anderen maar ook voor mezelf”

Verander wie je bent door te veranderen wat je doet.

En dat is de sleutel! Het drinken was een onderdeel van zijn vroegere leven, maar niet meer van het huidige. Hij ziet zichzelf niet langer meer als iemand die drinkt. De meeste mensen denken aan de resultaten die ze willen halen (zoals slank, gespierd, fit zijn) zonder na te denken over hoe ze naar zichzelf kijken. Achter elke handeling zit een overtuiging. Je wilt dat je nieuwe gewoontes onderdeel zijn van je identiteit.  Echte gedragsverandering is identiteitsverandering.  Besluit wie je wilt zijn en neem dan de identiteit en  gewoontes aan van jouw toekomstige zelf. De eerste stap naar blijvende verandering draait niet om hoe en wat, maar om wie. Wie wil jij zijn? Je nieuwe gewoontes gaan je helpen die persoon te worden.

Leef het leven van de persoon die je wilt zijn en je wordt het.


Hoe je gewenst resultaat kunt behalen

Het is weer die tijd van het jaar. De kerstdagen zijn ten einde ( of in ieder geval bijna als je nog een derde er aan vast plakt) en volgende week is het januari. Het begin van een nieuw jaar voelt veelal als een nieuwe start. We willen fitter, gezonder, sterker en/of slanker worden; meer tijd met vrienden en familie doorbrengen; succesvol worden of ons bedrijf een succes laten worden. Maar als je altijd blijft doen wat je gedaan hebt, krijg je dezelfde uitkomst als altijd.

“The definition of insanity is doing the same thing over and over again, but expecting different results.”

Albert Einstein

Waar begint het mee?

Wil je andere resultaten dan voorheen; dan moet je het ook anders aanpakken. Wat meestal mist is een doelgericht plan van aanpak. Sterker nog; meestal mist er een sowieso een aanpak. Mensen hopen op een bepaalde uitkomst, terwijl ze geen doelgerichte acties ondernemen om daar te komen. Het begint bij het stellen van een meetbaar doel. “Ik wil gezonder leven, vaker sporten of afvallen” zijn geen meetbare doelen. “Ik wil mijn vetpercentage naar een gezond level brengen”, ” Ik ga elke dag minimaal 300 gram groente eten.” of “Ik wil een langere afstand kunnen hardlopen dan ik nu doe” is al specifieker. Je kunt er actie op ondernemen en het is meetbaar.

‘Nice to have’ of ‘must-have’?

Een andere reden waarom gewenste resultaten uitblijven is omdat veel mensen de noodzaak om te veranderen niet voelen. Ze zien hun doelen als ‘nice to have’ in plaats van ‘must-have’. Het heeft geen zin ergens aan te beginnen als je de noodzaak niet echt voelt. Dit geldt zowel voor doelen die te maken hebben met gezondheid als bedrijfsmatige doelen. Het maakt niet uit hoeveel plannen je maakt; je zult die noodzaak moeten voelen om echte verandering in werking te zetten. Voel je geen echte noodzaak? Bespaar jezelf dan de moeite!

De sleutel om je doelen te behalen

Voel jij die noodzaak wel? De sleutel om je (meetbare) doelen te behalen is simpelweg te handelen alsof je de persoon bent die je wilt worden. Gedraag je als de persoon die je wilt zijn. Wanneer je je leven, je gewoontes en jezelf wil veranderen begint het allemaal bij het veranderen van je eigen denken.  Veranderen is groter denken dan hoe je je voelt en anders te handelen dan wat voor jou vertrouwd en een onbewuste gewoonte is geworden. Elke keer als je voor een beslissing staat ga je nadenken wat jouw nieuwe ik zou beslissen. Dus als jouw doel gewichtsverlies is, gaat jouw nieuwe zelf die reep chocolade nu helemaal opeten? Of maakt ze op dat moment een andere keuze? Gaat ze trainen op de tijdstippen die gepland zijn of blijft ze op de bank hangen? Wees eerlijk tegen jezelf en denk na over hoe je wil gaan (en gaat) handelen om de persoon te worden die je wil zijn. Door die beslissingen te nemen kom je automatisch dichter bij je doelen omdat de keuzes die je gaat maken je vooruit zullen helpen.

Als je eet, traint, slaapt en je gedraagt als je toekomstige zelf ga je uiteindelijk de uitkomst krijgen die je wilt en zijn de resultaten dichterbij dan je denkt.






Sluit vrede met je eten (en jezelf)

Lang voordat december begonnen is, vragen mensen al hoe ze kunnen voorkomen dat ze aan het einde van die maand zwaarder zijn. Feit is dat de gemiddelde persoon tijdens de laatste maand van het jaar ongeveer 1 kilo vet aankomt. Tel daar nog in veel gevallen de extra corona-kilo’s bij en je snapt waar die vraag vandaan komt. In magazines en op social media wordt er vaak aandacht aan gegeven en ook mij werd vaak gevraagd: “Hoe kom ik die feestdagen door zonder aan te komen?”

Hoe kom je de feestdagen door zonder aan te komen?

Mijn antwoord? Geen kerstbrunch; Geen taart; Geen Kerstkrans; Niet uitgebreid tafelen met meerdere gangen; Geen dessert en zeker Niet lui hangen op de bank om kerstfilms te kijken……..Sorry; maar dat gaat gewoon echt niet…………..

Grapje uiteraard! Wie ga je voor de gek houden? Het is Kerst!! Lang tafelen met mensen waar we van houden is een van de fijnste en mooiste dingen in het leven. Juist nu we zo beperkt zijn in heel veel dingen moeten we extra genieten van dit soort momenten.  Wat uiteraard niet betekent dat alle remmen losgaan en je na de feestdagen spijt hebt van alles wat je naar binnen hebt gewerkt. De feestdagen zijn dan ook hét moment om aan je relatie met voeding te werken. Tijd om lief te zijn voor jezelf en die cyclus van ‘alles of niets’, schuldgevoel en striktheid te doorbreken. Tijd om niet langer het gevoel te hebben dat je faalt als je minder gezonde keuzes maakt. In plaats van de ‘alles of niets’- mentaliteit en elke keer weer opnieuw beginnen op maandag, kun je eindelijk vrede gaan sluiten met jezelf en voeding en een positieve relatie met betrekking tot voeding ontwikkelen. En geen mooier moment om daar aan te werken dan de Kerst.

De ‘alles of niets’ mentaliteit

Ik hoor het zo vaak van cliënten: “Het is bij mij alles of niks”. Waarmee ze willen zeggen dat ze in sommige periodes alles helemaal ‘goed’ doen en andere periodes ‘fout’ en zich laten gaan waardoor ze te veel en te ongezond eten en aankomen. Maar door in ‘goed’ of ‘fout’ te denken gaat het juist mis. Zo vind ik bijvoorbeeld ‘Guilty Pleasure’ of ‘Cheatday’ al hele foute woorden die veel zeggen over hoe iemand naar voeding kijkt. Voeding zou altijd iets moeten zijn waar je van geniet; en nooit iets waar je je schuldig over voelt. Er bestaat geen ‘goed’ of ‘fout’ of een perfect voedingspatroon. Alles draait juist om balans. Ben jij een ‘alles of niets’ persoon dan is de kans groot dat je nadat je voor jouw gevoel ‘verkeerde’ eet-keuzes hebt gemaakt de handdoek in de ring gooit en zegt: “alles is voor niks geweest. Ik heb toch gefaald. Het heeft geen zin meer” en vervolgens een hele lange tijd blijft doorslaan in je eetgedrag.

Tips voor de feestdagen

Nu kan ik allemaal tips geven over hoe je nog steeds feestdagen kunt vieren en toch gezonde keuzes kunt maken. Want die zijn er in overvloed (net als de drank en het eten de aankomende tijd)  Maar het belangrijkste is om een gezonde relatie met jezelf en voeding te ontwikkelen.  Eet en geniet bewust! Je hoeft je niet verplicht te voelen om alles in je mond te stoppen wat je aangeboden wordt. Kies heel bewust waar jij van wil genieten en geniet er dan ook ten volste van. Leg jezelf geen restricties of beperkingen op. Hoe meer je denkt of zegt dat je iets niet mag hoe meer je erover na gaat denken; hoe meer tijd en energie het kost en hoe groter de kans dat je het toch heel graag gaat willen en uiteindelijk voor de bijl gaat.

Geniet!!!!

‘kaas’fondue uit mijn e-book Vegan Feest.

De feestdagen hoeven geen ‘All You Can Eat’ marathon te zijn; het hoeft niet te betekenen dat je alles in je mond stopt wat voorbij komt en kilo’s zwaarder aan het nieuwe jaar begint. Gezelligheid is niet afhankelijk van wat je wel of niet in je mond stopt (of wat anderen willen dat je in je mond stopt)  Maar ga wel genieten! Geniet van de tijd die je door brengt met mensen waar je om geeft. Geniet van het samenzijn; van een uitgebreide brunch en lang tafelen. Eet de lekkerste maaltijden; heerlijke versgebakken croissants of kerstbrood bij je ontbijt of dat ene taartje van die fijne bakker. Maar doe het zonder schuldgevoelens en omdat je ervan (kunt) geniet (en). Maak bewust je keuzes en GENIET!! Beloofd??

p.s.: nog op zoek naar lekkere vegan feestrecepten? Download dan hier mijn -ebook Vegan Feest https://www.boekenbestellen.nl/PDF/vegan-feest/29684


Tips die van levensbelang zijn

Hoe korter en slechter je slaapt; hoe korter je leeft. PUNT. Zo simpel is het. Slaap wordt meestal zwaar onderschat als bepalende factor voor onze gezondheid. We spreken over voeding en beweging, maar zien slaap vaak over het hoofd.

Slaap als ‘missing link’

In mijn blog van vorige week vertelde ik hoe belangrijk slaap voor je immuunsysteem is. En in eerdere blogs schreef ik ook al hoe slaap je lichaamssamenstelling beïnvloed. Bij gewichtsverlies denkt men als eerste aan voeding en beweging terwijl slaap ook hier weer essentieel is. Zo zorgt een slaaptekort niet alleen dat je meer trek krijgt en meer gaat eten maar ook voor de opslag van meer lichaamsvet en het verlies van spiermassa (precies het tegenovergestelde dus van wat je wil). Zonder nu dieper in te gaan op alle verdere gezondheidsvoordelen van slaap (en geloof me; die zijn talrijk) ga ik een paar belangrijke tips voor een goede nachtrust geven. Want hoe kun je die positief beïnvloeden?

Mijn top 3 van belangrijke tips voor een gezonde slaap

  1. Slaap timing. Je slaapritme speelt misschien wel de allerbelangrijkste rol in slaapkwaliteit en hoe je overdag functioneert. Alle lichamelijke processen zoals temperatuur, hormoonhuishouding, honger, etc. lopen in een 24 uurs ritme; ons dag- en nachtritme, ook wel Circadiaans ritme genoemd. Overdag wakker, alert en actief zijn en s’ nachts slapen houdt deze interne klok in balans. Zorg dat je elke dag rond dezelfde tijd gaat slapen en weer op staat, met een speling van ongeveer 60 minuten. Een keertje afwijken is uiteraard geen ramp, als je op de meeste dagen maar in hetzelfde ritme blijft (ja; ook in het weekend)

2. Vermijd alcohol. 1-2 glazen alcohol bij je avondeten hebben al een sterk negatief effect op je slaapkwaliteit. Je slaapt meestal wel, maar herstelt niet tijdens je slaap. Sinds ik mijn OURA ring draag had ik nog geen alcohol gedronken. Ik had al van anderen met een OURA ring gehoord hoe dat de slaap negatief beïnvloedt. Uiteraard weet ik dat alcohol niet gezond is. Maar zou 1 incidenteel glas bij het eten ook al zo’n impact hebben op mijn herstel?? Gisteren was het moment om dat eens te testen (je moet immers alles een keer zelf uitproberen) Ik was op bezoek bij mijn broer en zijn gezin en we hadden pizza en pasta laten bezorgen door onze favoriete pizzeria waar we al van kinds af aan komen. Een hele fijne, dierbare avond met veel goede gesprekken, lekker eten en gezelligheid. Mijn broer had voor de gelegenheid een goede fles rode wijn open gemaakt en ik besloot een glas bij mijn pasta arrabiata te drinken. Omdat ik er zin in had maar ook omdat ik nieuwsgierig was wat dit met mijn slaap-en herstelwaarden zou doen.

Dat ene glas rode wijn heb ik bij mijn pasta gedronken. We aten niet later dan normaal en ik ben niet later naar bed gegaan dan gewoonlijk. Ook mijn meditatie heb ik die avond niet overgeslagen. En eigenlijk heb ik heerlijk geslapen. Ik kon me vanmorgen dus niet voorstellen dat het een negatieve invloed gehad zou hebben. Vol goede moed opende ik mijn app waar ik de scores op kan inzien. En ja hoor; die waren meedogenloos…….. De app gaf met grote letters aan: 

PAY ATTENTION! 

Time to ease up. Your heart rate shows that you might not be fully recoverd. To help recharge your energy levels, take it easy today

Mijn rusthartslag gedurende de nacht was hoger dan normaal; een teken dat je niet goed herstelt. Mijn HRV (Hart Rate Variability) was ook uit balans. Je HRV is een goede manier om te meten of je ruststelsel en stressstelsel in balans zijn. Een ander teken dus dat je niet goed uitgerust aan de dag begint. Bizar wat een invloed dat ene glas rode wijn al had op mijn slaap en herstel! 

3. Kom in de laatste 2-3 uur voordat je naar bed gaat tot rust. De dag is voor activiteit, werk en inspanning. De avond en nacht zijn voor ontspanning en rust. Vermijd intensieve workouts, beeldschermen, stress en maaltijden op de late avond. Dit zijn allemaal dingen die je sympathische zenuwstelsel activeren en zorgen dat je geest en lichaam niet tot rust kunnen komen. Dit bemoeilijkt vaak het in slaap vallen maar ook je slaapkwaliteit. Inspanning en ontspanning horen met elkaar in balans te zijn; activiteit en rust zijn allebei even belangrijk voor een optimaal gezond lichaam

Er zijn nog veel meer factoren die een negatief of positief effect op je slaap hebben maar waar je zelf invloed op kunt uitoefenen. Vind je dit een interessant onderwerp en wil je meer weten? Woensdag 3 februari 19.00-20.00 geef ik een presentatie bij Optimal Health Studio in Mijdrecht over gezond slapen, rust en herstel. Deelname: 17,50 per persoon. Aanmelden kan via info@optimalhealth.nl


De overeenkomst tussen een stijltang en een medicijn

In een tijdschrift zag ik een advertentie voor een stijltang waarvan ik dacht dat mijn dochter er misschien interesse in zou hebben. Ik vertel haar over de stijltang en het merk en een paar uur later zie ik allemaal advertenties in mijn Instagram account voorbij komen van precies die stijltang van dat zelfde merk. Toeval??

Social dilemma

Iedereen die een beetje wat van media en reclame weet of de documentaire ‘Social Dilemma’ gezien heeft, weet inmiddels dat dat dus geen toeval is. Een collega van mij wilde jaren geleden zijn vrouw verrassen met een weekend Portugal, toen de verassing al verpest was doordat zij op hun gedeelde laptop continue advertenties voorbij zag komen van vakanties naar Portugal en dus wist dat hij daar naar had zitten zoeken.

Zoekopdracht

Maar inmiddels gaat deze tactiek verder dan wanneer je een zoekopdracht hebt ingetypt. Wanneer je de laatste tijd op social media platforms geweest bent kon je er niet omheen; elk bericht wat ook maar enigszins te maken had met COVID-19 of waar het woord virus of vaccin in voorkwam kreeg ongevraagd een melding erbij. Nooit eerder klikte ik op de bijgevoegde link die overal omhoog popte. Totdat ik in mijn stories een bericht had gedeeld over de nieuwe maatregelen met betrekking tot testen voor toegang en een melding kreeg dat (ongevraagd en zonder toestemming) diezelfde link aan was toegevoegd.

Dit wekte nu toch wel echt mijn nieuwsgierigheid

Gezondheidsbron….

Nooit had ik de behoefte gevoeld om te kijken welke informatie achter die link school. Maar nu het blijkbaar ook van toepassing was op berichten van mij en kon ik het niet laten op de link te klikken…….Wat voor gezondheidsbron was dit en welke informatie zouden ze geven? Misschien over hoe belangrijk beweging is voor je immuunsysteem, of het belang van gezonde voeding? En toen kwam het volgende tevoorschijn:

Feiten?

Feiten over een virus als titel en vervolgens een rijtje met informatie over vaccins?? Geen woord over het virus zelf, laat staan over gezondheid.Hier was ik even stil van. Welke partij zit achter deze grote campagne en met welk belang?? Want als er bij elk bericht op social media automatisch zo’n link omhoog komt dan is daar veel, heel veel geld ingepompt.

The Wave

Tijdens mijn opleiding Communicatie kregen we ook les in psychologie en massacommunicatie. Een van de lessen die me het meest is bijgebleven is die waarin we ‘The Wave’ te zien kregen. Deze week moest ik plotseling aan die film denken, ik zocht hem op en vond de 45 minuten durende film zowaar terug op YouTube. Terwijl ik zat te kijken schoof mijn middelste zoon aan, die ondanks de sterk verouderde beelden uit 1982, ademloos met mij mee keek tot het einde. Nadat we eerst heel stil waren van deze, op waarheid berustende, film hebben we nog lang nagepraat over de invloed van communicatie, propaganda en groepsgedrag. De film waarin een leraar, geïnspireerd door de geschiedenislessen over de tweede Wereldoorlog, een experiment met zijn leerlingen uitvoert, is nog steeds actueel. Beïnvloeding gebeurt nu op andere manieren dan vroeger, maar is van alle tijden.

Individualisme

Een groepsgevoel is mooi; tenzij anderen worden buitengesloten. Tenzij de groep blindelings vertrouwt op een leider. In een van de scènes smeekt een moeder haar dochter om zelf na te blijven denken, als individu. Om niet zomaar de groep te volgen. Dat is lastig in een tijd waarin we ongemerkt op zoveel manieren beïnvloed worden door partijen met andere belangen dan ons individuele belang. Hoe dat gebeurt wordt heel duidelijk uitgelegd in de documentaire ‘The social Dilemma’, maar ook ‘World War C’ geeft een inkijkje in de wereld van beïnvloeding.

Documentaire te zien op blckbx.docu

Keep on thinking for yourself

Blijf zelf nadenken of informatie logisch is en klopt en haal je informatie van verschillende (betrouwbare) bronnen. Lastig, maar in ieder goed om je bewust te zijn van hoe we van alle kanten beïnvloed worden. Blijf trouw aan je waarden en normen en volg niet de grote groep omdat iedereen dat nou eenmaal doet of uit gemakzucht.