Wat de kou mij leerde

Waarschijnlijk was ik een jaar of 11; ik zat nog op de basisschool. In mijn herinnering lag er elke winter een dik pak ijs en kon er elk jaar geschaatst worden. En dat deed ik dan ook graag en veel. In de weekends lange tochten over bevroren meren en rivieren met mijn ouders en broertje. Of zoals die ene middag met vriendjes tot laat op een onder water gelopen, bevroren grasveld. Pas toen het donker werd ging ik als allerlaatste van het ijs. Eenmaal thuis aangekomen waren mijn handen zo koud en gevoelloos geworden dat ik ze niet meer kon bewegen. Ik kan me de pijn en wanhoop nog herinneren toen ik de knopen van mijn broek los wilde maken om naar het toilet te kunnen gaan. Kansloos…. Mijn handen waren als klompjes ijs; mijn vingers verstijfd, alsof ze niet van mij waren. Tranen biggelden over mijn wangen. Er was niemand om me te helpen en wat deden mijn handen pijn…..

Standje Freeze

Die eerste bewuste herinnering aan koude is een pijnlijke. Daarna heb ik altijd een hekel gehad aan koude; ben mezelf als koukleum gaan zien. Warmte vond ik prettig, de kou verafschuwde ik. Wanneer het is begonnen weet ik niet maar op een gegeven moment werden mijn vingers wit en gevoelloos als ik het koud kreeg. En dat gebeurde steeds sneller. Op een gegeven moment niet alleen als ik het koud had; maar ook als ik een koud voorwerp vastpakte. Zo kon het gebeuren dat ik hartje zomer iets uit de koelkast pakte en mijn vingers direct in standje ‘freeze’ schoten. Nee; de kou en ik waren geen goede match.

Syndroom van Raynaud

Op een van de sportscholen waar ik werkte hoorde ik van mijn leidinggevende, die fysiotherapeut is, dat er een naam was voor het ongemak van de witte, gevoelloze vingers. “O, dat is het syndroom van Raynaud”, constateerde hij toen hij naar mijn ‘dode’ vingers keek toen ik net van buiten naar binnen kwam. Niet dat ik daar verder wat aan had. Het syndroom ging niet weg en werd alleen maar heftiger met de jaren.

Superman

Tijdens een wintersportvakantie zat ik aan het einde van een dag met mijn broer aan de bar. En daar vertelde hij over een man. Een man die heel lang in ijs kon zitten en geen last had van de kou. Een soort Superman die bovenmenselijke prestaties leverde. Super interessant. Mijn broer vertelde over een paar filmpjes van deze man die ik, eenmaal weer thuis, ben gaan kijken. Deze ‘Superman’ was Wim Hof en wat hij deed en ook vertelde in de filmpjes inspireerde en intrigeerde. Vooral ook omdat hij beweerde dat wat hij kon voor iedereen was weg gelegd. Als dat toch eens waar kon zijn. Mijn broer en ik hoorden over een workshop van Wim hof en we spraken af daar samen heen te gaan.

Mijn eerste ijsbad

Mijn allereerste workshop van Wim Hof zal ik nooit vergeten. In september 2014 (inmiddels dus zeveneneenhalf jaar geleden) had ik mijn allereerste ‘ijsdoop’. Op een binnenplaats in Amsterdam onder begeleiding van Wim Hof. Nooit had ik toen kunnen vermoeden hoeveel ijsbaden er nog zouden volgen in de jaren erna. Nooit hadden we toen ook kunnen bedenken dat deze man, die toen zo bevlogen zijn verhaal voor een groep van zo’n 25 personen deed, jaren later de hele wereld over zou reizen om aan duizenden mensen zijn methode over te brengen. Dat door hem biologieboeken zouden worden aangepast en dat er een Hollywoodfilm over zijn leven zou verschijnen. In datzelfde jaar (2014) was Wim onderdeel van een wetenschappelijk onderzoek waarmee werd aangetoond dat met zijn methode het immuunsysteem beïnvloed kan worden. Iets wat tot op die dag voor onmogelijk werd gehouden. Maar dat onderzoek was een doorbraak op het gebied van de Wim Hof methode.

Huiswerk

De Wim Hof methode bestaat uit 3 pijlers; koude, adem en mindset. Daarmee werken is een nooit eindigende reis en een proces wat altijd verder gaat. De methode is sinds die eerste workshop altijd onderdeel geweest van mijn leven. Soms vaag op de achtergrond; maar nu al langere tijd als belangrijk onderdeel van mijn dagelijkse routines. Het heeft me ontzettend veel gebracht en geleerd. Aan het einde van die eerste workshop zag Wim mijn, ook toen weer witte, gevoelloze vingers. Terwijl hij mijn handen pakte constateerde ook hij, net als mijn leidinggevende ooit deed, dat ik ‘Raynaud’ heb. Ditmaal kreeg ik echter huiswerk mee; koudetraining voor mijn handen. Deze heb ik trouw gedaan; een week lang zat ik met mijn handen in een teil met ijsblokjes en deed ik de WHM oefeningen. En ze hielpen! Langzaam maar zeker kwam er verbetering.

Commitment

Het ongemak van ‘Raynaud’ is nooit helemaal verdwenen. Want zoals het vaak gaat; sommige periodes was ik actiever bezig met koude training dan andere. Maar dat is meteen ook een van de belangrijkste lessen die ik leerde; wanneer je iets wil bereiken is er commitment nodig. Zo’n eerste ijsbad is een overwinning; een prestatie. Maar als je baat wil hebben van de blootstelling aan kou zul je het een vast onderdeel van je routines moeten maken. De Wim Hof methode is in feite simpel en toegankelijk. Er is geen speciale apparatuur nodig en het kan overal en altijd beoefend worden. Het enige wat je nodig hebt is koud water en weten hoe de ademtechniek werkt. Daar ligt dan ook de uitdaging niet; die ligt er in het creëren van gewoontes. Het integreren van de methode in je dagelijks leven. En jezelf confronteren met ongemak, keer op keer.

Mindset

“If there is one thing I want you to take away. It is the belief of the power of your beautiful mind. The sky is not the limit; the mind is. It is on the edge of our limits that we find the greatest growth. Om this edge, you can choose to quit or to go beyond what you thought was impossible” Wim Hof

Als er iets is wat de Wim Hof methode mij geleerd heeft is dat we tot veel meer in staat zijn dan we denken. We willen het liefst discomfort vermijden. Maar zodra je uitdagingen wel aangaat; jezelf blootstelt aan dingen die je liever wil vermijden zoals de koude dan wordt je zowel fysiek als mentaal sterker. The sky is not the limit…..

Foto gemaakt door Enahm Hof tijdens mijn allereerste Wim Hof workshop in 2014

Hoe bereik je je ideale gewicht

En met zo’n titel heb ik meteen de aandacht! Want willen we dat allemaal niet? Maar wat is dat dan, dat ideale gewicht? En wat gebeurt er als je dat hebt bereikt? Lees snel verder voor de spoiler

Wat er gebeurt als je je ideale gewicht bereikt

Als je je ideale gewicht of streefgewicht bereikt gebeurt er…… niks! Exact helemaal niks, nada, noppes!! Geen kerkklokken of jubelend koor. Ook geen vuurwerk of serenade. Er is niemand die je aardiger of liever vind of meer van je houdt. Je wordt ook zeker niet gelukkiger als je dat ‘ideale’ gewicht, jouw streefgewicht, bereikt. Laat dat goed tot je doordringen en stop met focussen op de weegschaal en het streven naar het zien van een bepaald getal daarop. Want meer is het niet: een getal, een cijfer wat alleen maar de optelsom is van alles waar je lichaam uit opgebouwd is; huid, haar, botten, spieren, water, pezen, bindweefsel en nog veel meer. O, ja: en lichaamsvet. Maar dat ene losse getal is dus niet hetzelfde als je hoeveelheid lichaamsvet. Dat vet is maar één van de vele onderdelen

Naar de kapper om af te vallen

Tegen vrouwen die geobsedeerd zijn door het getal op de weegschaal en altijd en eeuwig op dieet zijn zeg ik altijd: als je je haar af knipt weeg je ook minder. Om gewicht kwijt te raken kun je dus net zo goed een bezoek aan de kapper brengen. Wat we eigenlijk willen is een slank, strak, gespierd of …(vul zelf maar in) lijf. En dat bereik je niet door jezelf uit te hongeren. Integendeel. Om beter in je vel te zitten is iets anders nodig. Heel iets anders.

Doelen

Misschien wordt het eens tijd om je doelen bij te stellen. En dan heb ik het niet over dat zogenaamde streefgewicht; dat getal op de weegschaal. Dat is geen doel wat je na zou moeten streven. Begrijp me niet verkeerd; er is niks mis mee om een slank, gespierd en fit lichaam te willen. En heb je overgewicht; werk eraan! Maar een slank, fit en gezond lijf is het gevolg van je leefstijl, van hoe je eet, traint, slaapt en beweegt. Vaak worden er leefstijl aanpassingen gedaan om een bepaald lijf na te streven. En dat is de omgedraaide wereld. Je leefstijl aanpassen, meer bewegen, trainen, gezond eten; dat doe je om meer energie te hebben, lekker in je vel te zitten en gezond ouder te worden. Om de kwaliteit van je leven te optimaliseren zodat je alles eruit kunt halen wat er in zit. Elke dag opnieuw. Ga je al die dingen doen in de hoop op een ander spiegelbeeld zul je altijd bedrogen uitkomen en nooit tevreden zijn. Dat spiegelbeeld is niet alleen een gevolg van de keuzes die je maakt; wat jij in de spiegel ziet is ook een weergave van hoe je denkt en waar je aandacht ligt. Een ander kijkt weer naar hele andere dingen. Het is dus maar waar je focus ligt

Andere doelen

Dus in plaats van minder te willen wegen focus je op het kunnen tillen van zwaardere gewichten. In plaats van een kleinere kledingmaat na te streven richt je je op langere afstanden lopen of fietsen. In plaats van ‘op dieet’ te gaan door zo min mogelijk te eten, ga je je richten op zoveel mogelijk verschillende soorten groenten te eten in een week. Wees nieuwsgierig; probeer nieuwe gerechten en smaken. Daag jezelf uit met nieuwe kruiden en specerijen. Stel nieuwe uitdagingen voor jezelf en begin bijvoorbeeld eens met een nieuwe sport. Wees trots dat je nieuwe uitdagingen aan gaat, iets nieuws leert. Wees blij met elke vooruitgang, hoe klein ook. Geniet van het leerproces. Geniet van kleine, dagelijkse overwinningen en stop met het bekritiseren van jezelf. Zodra je dat onder de knie hebt zie je in hoe belachelijk het is om een getal op de weegschaal na te streven


Hoe je je immuunsysteem kunt besturen

Tot voor kort stond ons immuunsysteem, een ingenieus systeem dat ons beschermt tegen ongewenste indringers zoals bacteriën en virussen, bekend als onvrijwillig. Een systeem waar we geen invloed op zouden hebben en dat functioneert buiten onze wil. Zo staat het nog in oude biologie boeken, dat is wat de wetenschap dacht en hoe we het leerden. Tot Wim Hof (bekend als ‘The Iceman) iets anders beweerde….. en ook heeft bewezen.

Een ongelofelijke bewering

Ons autonome zenuwstelsel bestuurt lichaamsfuncties, zoals hartslag en bloeddruk. Hiervan werd altijd gedacht, net zoals over het immuunsysteem,dat wij die niet met onze vrije wil kunnen beïnvloeden. Maar Wim Hof beweerde iets anders. Volgens hem was dat wel mogelijk. Hij claimde dat hij beide systemen bewust kon sturen. Het was een waanzinnige, ongelofelijke claim. Maar Wim had ook ongelofelijke en waanzinnige prestaties en records op zijn naam staan zoals 1 uur, 52 minuten en 42 secondes in een ijsbad doorbrengen ; de Mount Everest beklimmen in niets anders dan een korte broek en een marathon lopen door de sneeuw bij -20 graden (alweer alleen in een korte broek).

Het onmogelijke mogelijk maken

Wim Hof hoorde over een professor aan de Radboud Universiteit die een manier had om de immuunrespons te meten. Wim zocht deze professor, Peter Pickkers, op en zei terwijl hij zijn hand schudde: “ Ik kan mijn immuunsysteem sturen. Ik hoorde dat jij dat kan meten. Wil je die van mij meten?!”. Professor Pickkers was sceptisch maar ook geïntrigeerd door Wim, zeker nadat hij online filmpjes van Wim had bekeken. Naderhand zei Pickkers dat hij in die filmpjes dingen zag waarvan hij van tevoren gedacht en gezegd zou hebben dat het onmogelijk was. En zo gaven Peter Pickers en zijn team Wim een kans om bewijs te leveren voor zijn beweringen.

De 3 pijlers

Wim Hof beweerde dat er voor het bewust controleren van het immuunsysteem drie dingen noodzakelijk zijn: koude, meditatie en ademoefeningen. En dus werd in dit onderzoek zijn bloed getest voor en na een ijsbad van 80 minuten, waarin Wim zijn adem- en meditatie oefeningen beoefende. Na dit baanbrekende onderzoek waarmee inderdaad werd aangetoond dat Wim Hof controle had over zijn immuunsysteem, volgden nog vele andere onderzoeken. Zo liet Wim Hof in een ander wetenschappelijk onderzoek, ook onder leiding van Pickkers, zien dat hij ook anderen deze methode kon leren. In 4 dagen werden 18 jonge, gezonde mannen door Wim getraind in de bergen van Polen. Ze werden op verschillende manieren blootgesteld aan koude; 30 minuten blootsvoets in de sneeuw staan; 20 minuten in enkel een korte broek in de sneeuw liggen; elke dag een aantal minuten zwemmen in een ijskoude bergrivier; een besneeuwde berg beklimmen in alleen een korte broek en bergschoenen. Daarnaast leerde hij deze mannen zijn adem-en meditatietechnieken.

De finale

Alle 18 deelnemers volbrachten de training in Polen. Alleen dat vonden de onderzoekers al verbazingwekkend, gezien de uitdagingen in die vier dagen. Twaalf deelnemers werden onwillekeurig geselecteerd uit deze groep om na hun training terug te komen naar het lab voor het laatste gedeelte van het onderzoek waarin ze blootgesteld werden aan een endotoxine. Hun resultaten werden vergeleken met 12 andere gezonde proefpersonen die geen training van Wim Hof hadden gekregen.

De wetenschap herzien

De resultaten van het onderzoek waren verbluffend en toonden onomstotelijk vast dat Wim Hof niet alleen zelf in staat was zijn immuunsysteem te controleren; hij kon ook anderen dit leren! Dit onderzoek werd gepubliceerd in de ‘Proceedings of the National Academy of Sciences, een van de meest gerespecteerde en geciteerde, peer-reviewed, tijdschriften van de wereld. Een echte doorbraak die ervoor gezorgd heeft dat oude inzichten herzien moesten worden.

Man met een missie

Al meerdere jaren volg ik alle ontwikkelingen rondom Wim Hof. Het heeft me altijd verbaasd hoe weinig mensen nog over zijn methode en de wetenschappelijke onderzoeken wisten. Inmiddels is daar verandering in gekomen. Wim gaat de hele wereld over, geniet internationale bekendheid, is op dit moment een BBC serie aan het opnemen en dit jaar komt er een Hollywood film uit over zijn leven. Eindelijk krijgt zijn methode de aandacht die het verdient. Deze man is al heel lang een grote inspiratiebron voor mij. Niet alleen door de methode en effectiviteit ervan, maar ook door het geloof wat hij altijd gehad heeft in zijn overtuigingen en de vastberadenheid om deze over te brengen op de rest van de wereld. Een man met een missie en een rotsvast vertrouwen in het slagen ervan.

Training

Al jaren beoefen ik de Wim Hof methode en ondervind ik de voordelen ervan. Over minder dan een maand vertrek ik voor een week naar Polen om daar het laatste gedeelte van mijn opleiding aan de WHM Academy af te ronden. Daarna hoop ik mijzelf een WHM instructeur te mogen noemen om zo ook anderen deze methode te kunnen leren. De komende weken zal ik in mijn blogs meer vertellen over welke voordelen deze methode heeft en welke hormonen een rol hierin spelen. Een van de belangrijkste lessen die de WHM methode mij geleerd heeft is dat we tot veel meer in staat zijn dan we denken.

Foto uit mijn boek Fit Fab 40 waarin ik meer vertel over de voordelen van koudetraining. (fotografie: Ingrid van Heteren)


In 10 stappen stappen de fitste versie van jezelf

Anderhalf jaar geleden startte ik mijn ontdekkingstocht en reis. Op weg naar de fitste versie van mezelf voordat ik mijn 50e verjaardag zou vieren. Die verjaardag ligt inmiddels al aardig wat maanden achter me maar een van de resultaten van die zoektocht is vanaf aanstaande dinsdag 4 januari overal verkrijgbaar. Mijn boek ‘Fit Fab 40’, waarin je kunt lezen hoe je de fitste versie van jezelf kunt worden, ongeacht je leeftijd.

Waarom leeftijd nooit een excuus is

Natuurlijk verandert ons lichaam als we ouder worden. Ouder worden is iets wat ons veel brengt, waar we trots op en dankbaar voor mogen zijn. Maar het hoeft je er niet van te weerhouden te streven naar de fitste versie van jezelf. Er zijn meerdere leefstijlaanpassingen waarmee je je verouderingsproces kunt vertragen, stoppen of zelfs terugdraaien. Als je de goede strategieën gebruikt kun je de processen in je lichaam en zelfs je genen gunstig beïnvloeden.

Fabulous fit na je 35e, kan dat?

Als je de 35 gepasseerd bent is het juist de tijd om jezelf uit te dagen en nieuwe doelen te stellen. Respecteer je leeftijd, omarm je ervaring en houd van jezelf. Wees trots op jezelf, ongeacht welke leeftijd je hebt. In mijn boek laat ik zien dat alles mogelijk is, met de goede mindset, tools, kennis en informatie. Het lichaam en de energie die je had toen je jong was? Vergeet dat! Je kunt een nog veel fitter lichaam en krachtigere geest creëren met het goede plan, de juiste inzet en motivatie.

Stap voor stap naar de fitste versie van jezelf

Het boek bestaat uit 10 stappen. Bij elke stap ga je een nieuwe gewoonte integreren in je leven. Stel dat je voor elke stap één week de tijd neemt duurt het hele programma 10 weken. Maar je kunt uiteraard ook langer de tijd nemen. Gemiddeld duurt het 66 dagen voor je een nieuwe gewoonte blijvend hebt ingepast in je leven. Iets wat je moeilijk vind gaat je meer tijd kosten. Neem dus altijd de tijd om nieuwe gewoontes te integreren in je leefstijl en doe het stap voor stap. Het is geen wedstrijd….

Een fit Fab leven

In het boek vind je alle benodigde stappen om een Fit Fab leven te leiden en een Fit Fab lijf te bereiken. Alle stappen zijn onderdeel van een groter geheel, de een kan niet zonder de ander. We focussen soms te veel op maar één los onderdeel, zoals voeding of training, en verliezen dan andere aspecten uit het oog. Uiteindelijk draait alles om balans.

Dit zijn ze; de 10 stappen

  1. Mindset, motivatie en doelen. Alles begint of eindigt met de juiste mindset. Eigenlijk past dit onderwerp net zo goed aan het begin als aan het einde. Werken aan de fitste versie van jezelf stopt niet na een paar weken of maanden. Het is geen eindstation maar een reis.
  2. Start met je eerste maaltijd. Een optimaal voedingspatroon is je basis. Begin bij het begin en start met het optimaliseren van die eerste maaltijd. In dit hoofdstuk vertel ik waarom en hoe je dat doet.
  3. Meten is weten. Als een van jouw doelen te maken heeft met gewichtsbeheersing, vetverlies of spieropbouw dan lees je in dit hoofdstuk hoe je dat het beste aan kunt pakken.
  4. Beweging. Hierin vertel ik mee over waarom beweging zo belangrijk is, hoe je je NEAT kunt verhogen en geef ik extra tips en tools.
  5. Voeding. Veel informatie over wat, waarom en hoe te eten. uiteraard met veel makkelijk te maken recepten die jou helpen je persoonlijke doelen te halen
  6. Timing. Over leven volgens ons natuurlijke ritme en hoe de timing van voeding, licht en beweging je hormonen beïnvloedt.
  7. Herstel, rust en slaap. Hierin lees je hoe je je lichaam optimaal kunt laten herstellen en waarom dat zo belangrijk is.
  8. Kracht. In dit hoofdstuk naast de uitleg over wat, waarom en hoe diverse oefeningen (met foto’s) die je thuis kunt doen om een sterkere versie van jezelf te worden.
  9. Temperatuur. Over koude-en warmte training en waarom dat zo belangrijk is voor je gezondheid
  10. Sociale interactie. Over de kracht en het belang van menselijk contact en verbinding

Fit Fab 40

Vanaf dinsdag 4 januari is ‘Fit Fab 40’ overal verkrijgbaar. In dit boek komt alles samen wat ik in alle voorgaande jaren mocht leren en ervaren. Trots dat het nu allemaal gebundeld is in dit boek. Dankbaar dat Kosmos Uitgevers vertrouwen had in mij en dat ik dit boek mocht maken. Blij met de prachtige foto’s van zowel José van Riele, Ingrid van Heteren en Jade Harms die het tot een echt compleet Lifestyle boek maken. Mijn wens voor het nieuwe jaar is dat dit boek heel veel vrouwen (en ook mannen) de motivatie, inspiratie en tools geven om de fitste versie van zichzelf te worden. Niet alleen in 2022, maar ook alle jaren erna.

Verkrijgbaar vanaf 4 januari: Fit Fab 40

Voorkomen is beter dan genezen

Wanneer iemand hoort of leest dat ik orthomoleculair therapeut ben roept dat vaak vragen op. Want wat is dat?

Filmgeneeskunde

Eigenlijk ben ik orthomoleculair therapeut volgens de KPNI (Klinische Pschycho Neuro Immunologie) Kort uitgelegd verbindt kPNI verschillende wetenschappelijke en medische disciplines (zoals psychologie, immunologie, (epi)genetica, endocrinologie, farmacologie, etc) om tot een geschikte therapie te komen. Alles staat in relatie met elkaar en in plaats van naar symptomen te kijken, wordt er gekeken naar onderliggende mechanismes. Er wordt niet alleen gekeken naar de foto (het symptoom) maar ook naar de film (het ontstaan van ziekte) Want één ding is zeker: het symptoom is nooit het echte probleem.

Quick fix

De reguliere Westerse geneeskunde werkt voor het grootste gedeelte met symptoombestrijding. Heb je hoofdpijn dan neem je paracetamol; is je been gebroken dan zet je die in het gips; heb je een blindedarmontsteking dan wordt die verwijderd. Maar dat is niet altijd een oplossing. In het geval van de hoofdpijn is het een ‘quick fix’ maar neemt het niet de oorzaak weg. Bij Orthomoleculaire geneeskunde is het uitgangspunt dat alle processen in ons lichaam goed functioneren bij een optimale concentratie van vitamines, mineralen en sporenelementen. Moleculair betekent ‘met betrekking tot de moleculen’. kPNI verbindt orthomoleculaire geneeskunde met verschillende andere disciplines en combineert al die inzichten totdat de puzzelstukjes rondom een klachtenbeeld in elkaar vallen en duidelijk wordt wat er moet gebeuren om het lichaam weer gezond en flexibel te krijgen.

Hoofdpijnpoli

Er kwam ooit een dame bij me op consult die ten einde raad was. Ze had al langere tijd elke dag hoofdpijn. Pijnstillers hielpen niet (meer) Ze was door verschillende artsen onderzocht, er was een scan gemaakt en ze was bij de hoofdpijnpoli geweest. Er waren geen afwijkingen gevonden en ze had min of meer de boodschap gekregen dat ze er maar mee moest leren leven.

Niet wat maar hoe vaak

Een van de dingen die opviel in haar voedingspatroon was de grote hoeveelheid eetmomenten op een dag. Wanneer je vaak eet op een dag en dit zijn ook nog eens producten die veel geraffineerde koolhydraten bevatten dan gaat continue je bloedsuikerspiegel omhoog. Je lichaam produceert steeds meer insuline om elke keer weer die suikers (uit de koolhydraten) weg te werken. Uiteindelijk leidt dit tot insulineresistentie met allerlei gezondheidsklachten tot gevolg. Bij deze dame was dat dus onder andere hoofdpijn. Ze is aan de slag gegaan met een voedingsprogramma waarin ze ging afbouwen naar minder eetmomenten. Uiteraard was dat niet de enige aanpassing maar waarschijnlijk wel de meest belangrijke. Zes weken later kwam ze terug voor een vervolg consult. Haar hoofdpijn was verdwenen….

Leefstijl als medicijn

Een quick fix kan soms fijn en ook noodzakelijk zijn maar neemt niet de oorzaak weg, In de meeste gevallen hadden klachten en ziektes voorkomen kunnen worden. We leven in onze maatschappij op een manier die niet matcht met onze genen. Wanneer we weer gaan leven op een natuurlijke, oorspronkelijke manier gaan we ons steeds meer mens voelen en zitten we lekkerder in ons vel. Het grootste gedeelte van alle gezondheidsklachten zijn het gevolg van onze leefstijl en de keuzes die we (meestal onbewust) dag in, dag uit maken.

Een Fit Fab leven

Over anderhalve week (op 4 januari) verschijnt mijn boek ‘Fit Fab 40’, over hoe je in 10 stappen de fitste versie van jezelf wordt. In het boek vind je alle benodigde stappen om fit, energiek en gezond te worden en/of te blijven en een Fit Fab lijf te creëren. Alle stappen zijn essentieel onderdeel van een gezonde, natuurlijke, leefstijl en onlosmakelijk met elkaar verbonden. We focussen soms te veel op één onderdeel en verliezen dan andere aspecten uit het oog. In het boek lees je hoe je je lichaam weer optimaal kunt laten functioneren en hoe je (hormonaal) in balans blijft.


Hoe je je hormonen in balans kunt eten

In januari wordt er een video opgenomen voor een online training voor Happinez. Een training die op een positieve manier de overgang voor vrouwen vanuit drie invalshoeken belicht: fysiek, mentaal en spiritueel. De training, met de mooie titel ‘Menoshift’ bestaat uit geschreven tekst, oefeningen, audiofragmenten en video’s. En voor dat laatste mag ik in een interview het een en ander vertellen over hormonen, voeding en gezondheid. Voor deze training werd mij ook om een voedingslijst gevraagd met 7-9 voedingsmiddelen die een positieve invloed hebben op je hormonen.

Zo hoort het niet!

Voor veel vrouwen staat de overgang gelijk aan klachten en ongemak. En niet alleen in de overgang. Op meerdere momenten in hun leven kampen meisjes en vrouwen met een disbalans in hun vrouwelijke hormonen. In onze Westerse maatschappij wordt het bijna als normaal gezien om last en hinder te ondervinden van je menstruatie, zwangerschap en/of overgang. Maar dit is niet ‘normaal’ of iets wat ‘er bij hoort’. Bij natuurvolkeren of in bepaalde delen van de wereld waar men nog op natuurlijke wijze leeft komen deze klachten niet voor.

Leefstijlprobleem

Hormonale problemen zijn in bijna alle gevallen een leefstijlprobleem. Een gevolg van verkeerde keuzes die (vaak onbewust) dag in, dag uit genomen worden. Gebrek aan beweging, te veel zitten, niet leven volgens je bioritme, het ontbreken van natuurlijke uitdagingen, tekort aan slaap, te veel stress; een paar voorbeelden van leefstijlfactoren die een grote, negatieve impact hebben op je hormoonhuishouding. In mijn nieuw te verschijnen boek ‘Fit Fab 40’ (vanaf 4 januari verkrijgbaar) bespreek ik uitgebreid al die factoren, waarom ze onze hormonen beïnvloeden en uiteraard hoe je dat weer kunt herstellen.

Voeding

Naast alle hiervoor genoemde leefstijlfactoren speelt voeding ook een grote rol. Te veel ongezonde voeding is stress voor je lijf en kan op den lange duur problemen veroorzaken. Maar het draait niet alleen om het vermijden van voedingsmiddelen die een negatieve invloed hebben op je hormonen. Nog veel belangrijker is het toevoegen van voeding die je nodig hebt als bouwstof voor je hormonen. Als de basis van je voeding goed is dan kom je al een heel eind.

Eet de goede vetten

Op het lijstje wat ik ga maken voor de online training van Happinez zullen vetten zeker een belangrijke plaats gaan innemen. Nog te veel vrouwen denken dat ze aankomen door het eten van vet. En dus gebruiken ze light producten, magere yoghurt, halvarine, etc. Maar dat werkt juist averechts. Een tekort aan goede vetten in je voeding maakt het juist steeds moeilijker om af te vallen en veroorzaakt allerlei hormonale problemen. Vooral omega 3-vetzuren zijn heel belangrijk. Niet alleen voor je hart, zenuwstelsel, immuunsysteem en gezonde cellen maar dus ook om hormonen aan te kunnen maken. Voorbeelden van voeding die rijk is aan omega 3 zijn onder andere vette vis (zalm, makreel, haring, Sardines), noten, zaden (hennepzaad, lijnzaad, chiazaad) en pitten.

Een onderschat sporenelement

Wat ook op het lijstje zal komen te staan is voeding die rijk is aan jodium. We eten simpelweg veel te weinig jodium. De beste bronnen zijn zeevis (vooral witvis en schaal-en schelpdieren), zeewier en algen. En ook al wonen we dichtbij de zee; deze voedingsmiddelen staan niet standaard bij elke Nederlander op het menu. Door de vervuiling van de zee bevat vis helaas ook toxines. Een probleem wat minder speelt bij zeewier omdat die weinig tot geen vet bevatten waarin de toxines worden opgeslagen. Eet dus wat vaker zeewier; dit is niet alleen een mooie bron van jodium maar ook van vele andere mineralen en sporenelementen. En lukt het echt niet om dit op je menu te zetten dan is een Kelp supplement een goed alternatief. Kelp is een bruine zee-alg, heel rijk aan jodium en heel simpel verkrijgbaar in tabletvorm.

Het lijstje

Wat er nog meer op het lijstje komt te staan kun je straks zien in de online training van Happinez. Er zijn zoveel voedingsstoffen die belangrijk zijn voor alle hormonale processen in het lichaam dat het nog moeilijk is daar een selectie uit te maken. Want vitamines, mineralen, vetzuren, sporenelementen zijn allemaal belangrijk en kun je vinden in veel verschillende bronnen. We hebben nou eenmaal geen tekort aan zeewier, maar wel een tekort aan jodium. En als je geen zeewier of algen wil eten dan zijn er nog andere mogelijkheden. En zo is het met alles. Een optimaal voedingspatroon kan op zoveel verschillende manieren samengesteld worden. Al naar gelang jouw persoonlijke voorkeur en wensen. Ik ga vandaag dus nog verder werken aan mijn lijst. Het gaat nog moeilijk worden om te kiezen wat ik er op ga zetten. Ik hou jullie op de hoogte!

Alvast een voorproefje van wat gerechten uit mijn nieuw te verschijnen boek Fit Fab 40. (Foodfotografie door José van Riele)


Hoe je in shape blijft als eten je grootste hobby is

“Maar voor jou is het makkelijk; jij bent al zo lang bezig met een gezond voedingspatroon.” Ik ben in gesprek met twee zussen die bij me trainen. Meer dan een jaar geleden kwamen ze bij me voor begeleiding in voeding en training. Langzaam maar zeker verloren ze een groot aantal kilo’s overtollig gewicht. Maar na een tijdje kwamen er wat vakantie’s en andere gebeurtenissen voorbij en daarmee ook weer wat kilo’s terug.

Gewoontes

Bovenstaand verhaal is voor velen herkenbaar. In het begin ben je gemotiveerd en start je vol goede moed met nieuwe gewoontes. Maar dan is het vakantie, verander je van baan, ga je verhuizen of gebeuren er andere dingen die nou eenmaal bij het leven horen. Het is helemaal niet erg als je dan even afwijkt van je plan. Belangrijk is wel hoe je het daarna weer oppakt. “Ik verval weer in oude gewoontes”, verzucht een van de zussen tijdens het gesprek. Als ik doorvraag vertelt ze dat ze eigenlijk doordeweeks alles doet zoals we in haar oorspronkelijke voedingsprogramma gezet hebben. “Maar in het weekend gaat het mis”, bekent ze. “Gezelligheid en eten zijn zo met elkaar verbonden voor ons.”

Het gaat mis bij denken dat het mis gaat

Een gezond voedingspatroon betekent niet dat je alleen nog maar gezonde keuzes maakt. Het betekent ook niet dat al je maaltijden optimaal zijn qua voedingswaarde. Ik krijg een verbaasde blik als ik vertel dat eten mijn grootste hobby is; dat ik graag en vaak uit eten ga en dat mijn man en ik het altijd een sport vinden om overal de leukste eettentjes met het lekkerste eten te vinden. Als we een weekend of langer weg zijn grappen we altijd dat we weer ‘op eetvakantie’ zijn. Samen eten is ook een sociaal gebeuren. En ook voor mij horen bij veel speciale gelegenheden of belangrijke gebeurtenissen lekker eten.

“Maar hoe doe jij dat dan???“

Is de vraag die ik al verwachtte. Ik leg uit dat alles om balans gaat. Een keertje (veel) meer eten dan wat je op een dag verbruikt zorgt er echt niet voor dat je kilo’s lichaamsvet erbij krijgt. Het gaat altijd over het gemiddelde van een langere periode. Eet je een dag wat meer maar ook weer een keer een dag wat minder dan blijft alles in balans. Alleen als je doordeweeks normale porties eet, maar je weekend duurt 3 dagen en je eet het hele weekend meer dan je verbruikt is de balans helaas weg.

Duurzaam gewichtsverlies

Wanneer je lichaamsvet kwijt wil is het aan te raden om eens te berekenen wat jouw calorieverbruik is op een dag en dan een tijdje in een voedingsapp (zoals YAZIO of MyFitnessPal) bij te houden wat je eet. We eten vaak meer dan we denken en een tijdje bijhouden wat en hoeveel je dagelijks binnen krijgt geeft veel inzichten. Om een pond lichaamsvet te verliezen heb je een tekort van ongeveer 4000 kcal nodig. Dus wanneer je dagelijks een tekort van 500 kcal duurt het 8 dagen om een pond vet kwijt te raken. Zo zie je dat er echt wat voor nodig is om effectief vet te verliezen. Je zult over een langere tijd een tekort moeten hebben en consistent zijn in hoeveel je eet. Het is bijna onmogelijk om dit ‘op gevoel’ te doen. Het tracken van je voedingsinname is dan ook een onmisbare tool. Door bij te houden wat je eet en drinkt kun je ook de minder gezonde keuzes maken en die meenemen in je berekening.

Van gezond eten val je niet af

Een denkfout die vaak gemaakt wordt is dat als je af wil vallen of op gewicht wil blijven je alleen nog maar gezonde dingen kan of mag eten. Maar dat houdt niemand vol en is ook nergens voor nodig. Uiteraard wil je dat het grootste gedeelte van je voeding bestaat uit volwaardige producten met veel voedingswaarde. Op die manier zorg je voor een goed energielevel, blijven je hormonen in balans en je darmen gezond. Maar ook van gezond eten kun je aankomen als je er teveel van eet. De energiebalans is uiteindelijk de bepalende factor voor het wel of niet afvallen of aankomen. De invulling kun je zelf bepalen. En omdat genieten zo belangrijk is, juist ook voor je gezondheid, is het aan te raden om ook geregeld een minder gezonde keuze te maken en er dan ook maximaal van te genieten.


Waar ons slaaphormoon nog meer goed voor is dan in slaap komen

Om alle processen in ons lichaam optimaal te laten verlopen is het belangrijk te leven volgens ons natuurlijke ritme. Het bioritme is ons dag-en nacht ritme waar onze cellen, weefsels en organen op zijn ingesteld. Het is een ritme van 12 ‘dag-uren’ en 12 ‘nacht-uren’. Die zogenaamde ‘nacht-uren’ zijn voor je lichaam het moment van herstel en reparatie. In deze tweede helft van de dag gaat je immuunsysteem aan de slag.

Melatonine is niet alleen belangrijk om in slaap te komen

Al onze hormonen lopen dagelijks in een 24 uur ritme. In de tweede helft gaat ons lichaam, onder andere door de afwezigheid van blauw (dag) licht melatonine produceren. Melatonine is niet alleen belangrijk om in slaap te komen. Dit hormoon speelt op meerdere manieren een hele belangrijke rol in onze gezondheid.

Herstel, groei en vetverbruik

Gedurende de dag stapelen afvalstoffen in ons brein zich op. Melatonine is het hormoon dat zorgt dat deze gedurende de nacht weer afgevoerd worden. Daarnaast stimuleert melatonine de aanmaak van het groeihormoon dat zorgt voor herstel van je lichaam en voor een efficiënt gebruik van vet als energiebron. Overdag wordt vet opgeslagen in ons lichaam en groeien onze vetcellen. Melatonine zorgt ervoor dat het vet gedurende de nacht weer wordt afgebroken waar het onder andere als voeding gebruikt wordt door het immuunsysteem. Zonder melatonine blijven de vetcellen groeien wat zowel ontstekingsprocessen in het lichaam en op den duur ook overgewicht veroorzaakt.

Melatonine is ontstekingsremmer en antioxidant tegelijk en draagt er zelfs toe bij dat als er wel sprake is van een ernstige virusinfectie (zoals COVID-19) het immuunsysteem minder snel ontregeld raakt. Wetenschappers uit verschillende landen wijzen er zelfs op dat melatonine bescherming kan bieden bij een besmetting met het Coronavirus en de ernst van het ziekteverloop kan beperken.

Gezonde gewoontes

Ideaal is om zoveel mogelijk een ritme aan te houden van 12 actieve ‘dag-uren’ en 12 ontspannende ‘nacht-uren’. Die eerste helft van de dag is de tijd waarop je eet, traint, werkt en blootgesteld wordt aan zoveel mogelijk daglicht en/of blauw licht. De tweede helft zou in het teken moeten staan van rust en herstel waarbij je intensieve beweging, blauw licht en voeding zoveel mogelijk vermijd. 12 ‘nacht-uren’ betekent niet 12 uur slapen maar wel dat je de uren voorafgaand aan het slapen gaan je lijf en hersenen al in ‘nachtmodus’ brengt.


Waarom en hoe je kunt starten met Intermittent Fasting

Het leuke van social media is dat je met iedereen, over de hele wereld contact kunt hebben. Zo stuurde een vriend van vroeger mij een paar dagen geleden een berichtje via Messenger. Hij wilde graag wat tips over hoe te starten met Intermittent Fasting. “Tja, heb je even?…”, dacht ik. “Daar heb ik een heel boek over geschreven”, antwoordde ik. Maar als je op een tropisch eiland tussen de kokosnoten zit is Bol.com geen optie. En dus deze week een blog over hoe en waarom te beginnen met Intermittent Fasting. Speciaal voor die verre vriend van vroeger, en voor iedereen die ook wil starten met IF

Wat houd Intermittent Fasting in?

Eigenlijk doet iedereen elke dag al aan IF (Intermittent Fasting) Het staat voor periodiek vasten, wat inhoudt dat je periodes waarin je wel voedsel tot je neemt afwisselt met periodes waarin je dat niet doet. En dat is wat we eigenlijk allemaal al doen wanneer we slapen. Breakfast betekent ‘breaking the fast’, het moment dus waarop je je vasten breekt.

Methodes en manieren

Er zijn heel veel verschillende manieren en methodes om te vasten. De meest gebruikte vorm, en wat ook fijn werkt als je net start, is het eten in een zogenaamd ‘Eating Window’ waarbij je eet binnen een bepaalde periode van de dag. 16/8 is een veelgebruikte methode waarbij je binnen 8 uur van de dag eet en de overige 16 uur niet. Ook drankjes die calorieën bevatten horen daarbij. In de uren dat je aan het vasten bent drink je dus geen sappen, frisdrank, alcohol of cappuccino. Die zorgen er namelijk ook allemaal voor dat je lichaam aan de slag moet, onder andere door insuline aan te maken

Waarom zou je het doen?

Tegenwoordig leven we allemaal in een omgeving waar continue overvloed is. Overal om ons heen is voedsel verkrijgbaar. Maar voedsel verwerken is een activiteit die je lichaam energie kost. Ons lichaam is van nature helemaal niet ingesteld op doorlopend eten en reageert daar niet goed op. In periodes waarin je niet eet krijgt je lichaam pas goed de tijd voor andere activiteiten zoals herstel, reparatie en vernieuwing.

De voordelen op een rij

  • Betere vetverbranding
  • Gewichtsbeheersing
  • Verbetering spieropbouw
  • Meer energie
  • Verbetering hormoonbalans
  • Ontstekingsremmende werking
  • Anti-aging
  • Positieve invloed op je brein
  • Verbetering cholesterolwaarden
  • Verbetering darmmilieu
  • Verminderde kans op kanker

Al deze voorgaande voordelen zijn wetenschappelijk bewezen. Nadat ik te gast was geweest in een podcast bij Arie Boomsma ontving ik een DM van een (in de fitnesswereld redelijk bekende) influencer. Hij had naar aanleiding van de podcast en een daarop volgende Q&A op social media contact gelegd met Arie en gevraagd om de wetenschappelijke onderbouwingen van de voordelen van Intermittent Fasting. Arie had hem terecht naar mij doorverwezen en zo kreeg ik een berichtje met een nogal cynische ondertoon. Hij schreef dat als het echt zo goed voor je zou zijn hij dan wel wilde weten uit welk onderzoek ik dat had. En als het echt zo goed voor je zou zijn hij dan toch eens met zijn team om de tafel moest zitten om dat te bespreken. Ik vroeg om zijn e-mail adres, wat ik kreeg, Ik denk niet dat hij had verwacht dat er een hele lange lijst met wetenschappelijke onderzoeken in zijn mailbox zou belanden. Na meerdere berichtjes van mijn kant met de vraag wat hij en zijn team ervan vonden kwam nooit meer een antwoord……

Ben jij ook benieuwd naar de wetenschappelijke onderbouwing achter de voordelen van IF? Deze, en een lange lijst met bronnen, zijn allemaal terug te vinden in mijn boek ‘Intermittent Fasting’.

Te gast in de podcast bij Arie Boomsma waar we onder andere spraken over ochtendroutines, koude training, mijn boek Fit Vega(n) Food en Intermittent Fasting

Hoe ga je starten

Wil je starten met het eten in een eating window ,zoals bij de 16/8 methode, bouw het rustig op. Start bijvoorbeeld eerst met een 12 uur-window waarbij je 12 uur per dag vast en je maaltijden binnen 12 uur eet. Bouw het rustig op naar een langere periode niet eten. Luister naar je lichaam en forceer niks. Meer of langer is niet altijd beter. Al bij 13 uur vasten profiteert je lichaam van de gezondheidsvoordelen. De app Zero helpt om bij te houden hoe lang je aan het vasten bent.

Tips en tricks

Wees niet te star. IF draait juist om flexibiliteit en kan je veel vrijheid geven. Vaak genoeg zie ik mensen die de minuten zitten weg te kijken tot de klok een bepaald tijdstip aangeeft en ze weer ‘mogen’ eten. Maar het gaat juist om het flexibel om kunnen gaan met je maaltijden. Metabole flexibiliteit waarbij je niet afhankelijk bent van voedsel en vaste eettijden. Uiteraard geeft het houvast, zeker in het begin, om vaste tijden aan te houden. Maar durf dat juist ook weer los te laten. En zoals ik al aangaf; langer is niet altijd beter. Het belangrijkste qua gezondheid is om in ieder geval 3 uur voordat je gaat slapen niet meer te eten. Houd dat als basisregel aan en wees flexibel met de rest!

Wat ga je eten

Eigenlijk maakt dat niet uit! Intermittent Fasting gaat echt om de afwisseling tussen periodes waarin je wel en niet eet. Je kunt daar dus invulling aan geven op je eigen manier. Paleo, ketogeen, vegetarisch, vegan of alles eter; alles kan binnen IF. In de meeste gevallen pas je IF toe vanwege de gezondheidsvoordelen. Het is dan logisch dat je binnen je eetperiode je niet alleen maar tegoed doet aan junkfood. Gezonde, volwaardige voeding die zo min mogelijk bewerkt is hoort altijd de basis van je voedingspatroon te zijn. Dat gezegd hebbende; het is niet zo dat je automatisch vet gaat verliezen wanneer je met deze methode aan de gang gaat. Het kan wel goed helpen en het makkelijker maken maar uiteindelijk is je calorie-inname altijd de bepalende factor bij succesvol gewichtsverlies. Wanneer je binnen je Eating Window nog steeds meer eet dan je verbruikt zul je gewoon aankomen. Het vasten is geen wondermiddel wat je automatisch laat afvallen

Wanneer niet?

Alhoewel vasten voor bijna iedereen gezond is wordt het afgeraden bij: kinderen en tieners, zwangeren, het geven van borstvoeding, Diabetes type 1, ondergewicht en bij gevoeligheid voor of een verleden met een eetstoornis. Bij medicijngebruik is het altijd raadzaam te overleggen met je arts wanneer je wilt starten met IF.

Meer weten en woon jij niet afgelegen op een tropisch eiland? Mijn boek Intermittent Fasting is verkrijgbaar via Bol.com


Fit Fab 50

Na mijn jubileum blog van vorige week was dinsdag de dag van mijn eigen jubileum aangebroken. Het eerste wat ik die dag op onze steiger zag staan toen ik naar buiten keek waren grote houten, verlichte objecten die mijn naam, een heel groot hart en het cijfer 50 vormden. Midden in de nacht had manlief met de kinderen het hele huis zowel binnen als dus buiten versierd. Wat voelde ik me jarig en bevoorrecht.

Onverwachte wending

Al een halve eeuw mogen doorbrengen op deze aardbol is niet niks. En met deze mijlpaal in zicht was het dan ook dat ik twee jaar geleden besloot dat leeftijd nooit een excuus mag zijn om niet te streven naar de fitste versie van jezelf. En zo startte ik met mijn ontdekkingsreis met als doel het optimaliseren van gezond-en fitheid. Wat ik natuurlijk nooit van tevoren had kunnen denken was hoe anders de wereld eruit zou gaan zien die twee jaar. Wie wel? Het grootste gedeelte van die twee jaar zaten we in lockdown. Het besluit de fitste versie van mezelf te gaan worden nam ik na terugkomst van vakantie, wat meteen ook de laatste vakantie werd voor langere tijd. Een aantal van de belangrijkste pijlers voor onze gezondheid; sociale contacten, samenzijn en fysiek contact met anderen werd verboden en zelfs strafbaar. Om me heen zag ik hoe velen worstelden met de sluiting van de sportscholen en yogastudio’s maar ook hoe men inventief werd in het zoeken naar andere mogelijkheden. Ik had nooit kunnen denken hoe onze gezondheid wereldwijd zo op de proef zou worden gesteld. En toch gebeurde dat allemaal de afgelopen twee jaar. Het maakte mijn reis misschien ook wel interessanter en ook relevanter dan ik ooit had kunnen denken. Nog steeds weten veel mensen niet hoeveel invloed wij zelf kunnen hebben op hoe ons lichaam reageert op ongewenste indringers zoals een virus. Maar er zijn ook veel mensen wakker en alert geworden; bereid om weerbaarder en sterker te worden. Het menselijk lichaam zit zo mooi in elkaar en heeft een prachtige systeem; ons immuunsysteem wat je kunt trainen en sterker maken. Het beste kado wat je jezelf kunt geven is een training van die weerbaarheid.

In 10 stappen de fitste versie van jezelf

De afgelopen twee jaar was een prachtig avontuur en het was elke week weer fijn om mijn ervaringen te kunnen delen in dit blog. Vaak raast het leven voorbij en vergeet je om af en toe even stil te staan. Het bereiken van een mijlpaal, zoals je 50e verjaardag, zorgt voor een moment van stilstaan, beseffen waar je staat in het leven en de balans opmaken. Dat deed het tenminste bij mij wel. Ook het opschrijven van al mijn ervaringen in dit blog maakte dat ik besefte welke pijlers essentieel zijn als je de fitste versie van jezelf wil worden; ongeacht welke leeftijd. Het komt neer op het volgen van een aantal stappen, die ons terugbrengen naar een natuurlijke manier van leven. Het aanbrengen van contrasten en tegenstellingen op het gebied van voeding, beweging, herstel. Al mijn ervaringen en alles wat ik leerde bracht ik terug tot een 10 stappenplan. In 10 stappen de fitste versie ven jezelf worden; hoe doe je dat als vrouw van 35, 40, 50 jaar of ouder?

De lancering van mijn boek

Dankbaar ben ik voor het vertrouwen dat uitgeverij Kosmos in mij had en de gelegenheid die zij me hebben gegeven om al mijn kennis en ervaringen te mogen bundelen in een boek. Een boek waar ik de afgelopen twee jaar aan heb gewerkt en waar ik ontzettend trots op ben; FIT FAB 40. Oorspronkelijk zou het boek al vorige maand in de boekhandels moeten liggen. Maar alles liep anders, zoals bij zoveel dingen de afgelopen tijd. Ook boekhandels en daarmee de uitgeverijen, hadden zwaar te leiden onder de lockdowns. De lancering van mijn boek werd daardoor uitgesteld. En ook al was er uiteraard eerst een korte teleurstelling; uiteindelijk ben ik blij met het uitstel. Het boek is alleen maar completer en beter geworden. Ik kan met recht zeggen dat in dit boek uiteindelijk alles samenkomt wat ik de afgelopen jaren heb mogen leren en ervaren.

Wie jarig is trakteert!

Met heel veel trots kan ik aankondigen dat 4 januari 2022 mijn boek FIT FAB 40 gelanceerd wordt. Een boek waarin je kan lezen hoe je in 10 stappen de fitste versie van jezelf wordt. Een boek voor vrouwen van 35, 40, 50 jaar of ouder. Maar eigenlijk stiekem voor iedereen die wil weten hoe je sterker, fitter, slimmer en/of gezonder kan worden. Kun jij niet wachten op het boek en wil je nu al graag weten hoe je dat doet? Woensdag 13 oktober geef ik bij Optimal Health Studio van 18.30-20.00 de presentatie ‘Een Fit Fab leven’. Deelname: 25 euro per persoon. Aanmelden kan via info@optimalhealth.nl

Maar……wie jarig is trakteert!!! en daarom ontvang je deze week 50% korting met de code ‘FIT FAB 50’. Deze aanbieding is geldig tot 10 september a.s. Dus wil jij woensdag 13 oktober erbij zijn mail me en vermeld daarbij de kortingscode. Ik zie jullie graag dan!