Waarom tussendoortjes je stofwisseling niet op gang houden

Het eten van tussendoortjes wordt door vele Nederlanders als normaal of gezond gezien. Diëtisten, gewichtsconsulentes, artsen ; velen van hen adviseren om naast de drie hoofdmaaltijden ook tussendoor wat te eten. De voedingsindustrie speelt hier gretig op in door het op de markt brengen van allerlei repen, koekjes en andere ‘verantwoorde’ tussendoortjes. Deze zouden je energie op peil houden, je verbranding en spijsvertering op gang houden en passen binnen een gezonde leefstijl.

Je verbranding ‘op gang houden’

Ook ik was ooit iemand die altijd iets te eten bij zich had in haar tas. Een tussendoortje of maaltijd overslaan was voor mij in die tijd ondenkbaar. Ik had het nou eenmaal zo geleerd. Ook mij was verteld dat je op die manier energie houdt gedurende de dag en dat het gezond is om gedurende de dag meerdere keren mijn ‘motor draaiende te houden’. Doordat ik dit langere tijd had gedaan met brood, repen en andere ‘gezonde snacks’ die hoog in koolhydraten waren ging mijn lichaam meer en meer om de koolhydraten (suikers) vragen. Gevolg; mijn lichaam werd meer en meer afhankelijk van die tussendoortjes. Als ik ze niet at, kreeg ik het gevoel dat ik tegen de vlakte zou gaan en werd mijn energielevel laag. Je denkt dan al gauw dat het inderdaad een goed idee is om niet te lang je maag leeg te laten. Toch??

Hoe vaker je eet, hoe sneller je stofwisseling?

In mijn boek ‘Intermittent Fasting’ leg ik uitgebreid uit waarom dit niet zo is en waarom het gezonder is om geregeld een aantal uren achter elkaar niet te eten (te vasten). Eén van de mythes over het eten van tussendoortjes wil ik in dit blog graag ontkrachten. Omdat ik nog zo vaak hoor zeggen: “Je moet je motor toch op gang houden?” Veel mensen denken dat je verbranding pas op gang komt door te eten en hoger wordt als je vaker per dag eet. Dus hoe meer keren je eet; hoe sneller je stofwisseling wordt…… Dit is dus absoluut NIET waar. Waar dat verhaal dan vandaan komt? Waarschijnlijk is dat misverstand ontstaan door TEF; het thermische effect van voeding.

TEF

Wanneer je eet is er energie nodig om dit te verwerken. Alleen de hoeveelheid energie die nodig is staat gelijk aan de hoeveelheid kcal in een maaltijd. Dus als je je dagelijkse voedingsinname verdeeld over meerdere maaltijden dan is er nog steeds net zoveel energie nodig om deze te verwerken als dat je dezelfde hoeveelheid eet in minder maaltijden. 

Je metabolisme, je energiestofwisseling,  wordt bepaald door je lichaamssamenstelling en je activiteit. Deze wordt niet pas in gang gezet bij het eten van je eerste maaltijd en wordt niet versneld als je vaker gaat eten.

Meer weten over de gezondheidsvoordelen van Intermittent Fasting; in mijn boek vind je heel veel achtergrondinformatie, weekprogramma’s en lekkere recepten

https://www.bol.com/nl/p/intermittent-fasting/9200000115140336/?


Is Intermittent Fasting gezonder?

Afgelopen week kreeg ik via Instagram bijna gelijktijdig twee lees-en luistertips doorgestuurd via twee verschillende vriendinnen. De één was de podcast ‘Is Intermittent Fasting gezonder?’ met hoogleraar Sander Kersten. De ander het boek ‘Body Mind Spirit’ van psycholoog en medisch antropoloog Alberto Villoldo.   Waar de één terughoudend en voorzichtig is met uitspraken, is de ander lyrisch over Intermittent Fasting.

Voor of tegen?

Het lijkt soms wel of er met dit soort onderwerpen maar twee mogelijkheden zijn; je bent voor of tegen. Mensen willen graag horen of iets ‘werkt’ of niet. Of iets gezond is of niet. Maar zo zwart-wit is het leven niet. Alles draait om de context. Niet voor niks schreef ik een heel boek over Intermittent Fasting. Omdat er zo ontzettend veel over te vertellen valt.

Waarom het ‘niet zou werken’.

Tegenstanders van Intermittent Fasting die zeggen dat het ‘niet zou werken’ geven bijna altijd als argument dat het gewichtsverlies dat optreedt alleen maar een gevolg is van het calorietekort. Ja, duuuh; uiteraard is dat zo. Dat is geen ‘Rocket Science’. Welk dieet je ook volgt; uiteindelijk ga je alleen gewicht verliezen als je over een week genomen in een calorietekort zit. Het voordeel echter van IF ten opzichte van andere methodes is dat het veel makkelijker is vol te houden. In plaats van een dieet waarbij je elke dag op moet letten op wat en hoeveel je eet, draait het hier alleen om wanneer je eet. Pas je de laagcalorische vastendagen toe dan hoef je alleen op de 2 vastendagen te letten op de hoeveelheden die je eet. Dat is vele malen makkelijker dan elke dag opletten en bijhouden wat je eet.

Ook beweren critici vaak dat alle positieve gezondheidseffecten ten gevolge van het vasten alleen maar een gevolg zijn van het gewichtsverlies dat optreedt. Maar dat is veel te kort door de bocht. In mijn boek vertel ik uitgebreid over alle gezondheidsvoordelen en het hoe en waarom. Maar op één ervan wil ik wat dieper in gaan in dit blog.

Eerste hulp bij darmklachten

Bij mensen met darmklachten heb ik ontelbare keren verbetering gezien nadat ze startten met Intermittent Fasting. Het is nu eenmaal een belasting voor onze spijsvertering, darmen en immuunsysteem als er voedsel moet worden verwerkt. Continue aanvoer van voedsel verstoort onder andere de ‘Migrating Motor Complex’. Het migrerende motorcomplex is een duidelijk patroon van elektromechanische activiteit in de gladde spieren van het maagdarmkanaal tijdens de periodes tussen de maaltijden. Deze vervult een ‘huishoudelijke’ rol in je darmen en veegt resterend onverteerd materiaal door de spijsverteringsbuis. 

Deze schoonmaker van je darmen wordt ongeveer 2 uur na een maaltijd actief en doet alleen zijn werk als niemand hem in de weg loopt. Een schoonmaakronde duurt ongeveer 2 uur en zodra er maar iets van voeding, hoe klein ook, binnen komt wordt het systeem geblokkeerd en de schoonmaakactie gestaakt. Door je te beperken tot 3 eetmomenten per dag (en dus geen tussendoortjes te eten of te drinken; ook sap of een cappuccino verstoren dit proces) en dit binnen een ‘Eating Window’ te doen geef je je lichaam de tijd om op te ruimen. Dit komt niet alleen je darmen maar je gehele lichaam ten goede.

Intermittent Fasting gaat niet alleen maar over gewichtsverlies; het heeft zoveel gezondheidsvoordelen. Het is niet zomaar een nieuwe dieet hype; het is onze natuurlijke manier van eten die velen van ons in de huidige maatschappij verleerd zijn of, in veel gevallen, afgeleerd hebben.

http://www.nature.com/articles/nrgastro.2012.57
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0064777

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5137267/

https://www.bol.com/nl/f/intermittent-fasting/9200000115140335/


Kun je Intermittent Fasting combineren met een Ketogeen dieet?

Dit was een van de vragen bij een Q&A die Arie Boomsma in samenwerking met mij organiseerde op zijn Instagram Stories. Vlak na de lancering van mijn Intermittent Fasting boek konden zijn volgers een dag lang alle vragen over periodiek vasten en mijn boek stellen.  Een stuk of 20 van de vele vragen die binnen bleven stromen heb ik beantwoord. De vraag over het combineren van IF en Keto heb ik toen (nog) niet beantwoord. Maar dat precies die vraag bij veel mensen leeft, bleek toen deze nogmaals aan Arie gesteld werd in een andere Q&A een week later.

Het antwoord van Arie: “Dat lijkt me wel. Keto is een dieet. If (Intermittent Fasting) een structuur. Je kunt nagenoeg elk dieet in de IF structuur gieten. Kijk voor meer over IF vooral eens bij @dr.Ludidi of @fitgreenchef

Een Ketogeen dieet, ook wel Ketodieet genoemd, is een koolhydraatarm en vetrijk dieet waarbij je je lichaam gaat laten overschakelen naar vetten als energiebron. Deze methode is de laatste jaren populair geworden als dieet om gewicht te verliezen 

Maar wat is ketose eigenlijk? Als je weinig koolhydraten eet (dit zijn de suikers in groente, fruit, granen, noten, etc maar ook in alle producten waar geraffineerde suikers in zitten) gaat je lever vetzuren omzetten in ketonen, welke het lichaam kan gebruiken als brandstof. Ketonen kunnen glucose vervangen als brandstof in vrijwel het hele lichaam. Bepaalde weefsels, zoals het hart en de bijnierschors, geven zelfs de voorkeur aan ketonen in plaats van glucose. Veel onderzoeken laten een aantal unieke gezondheidsvoordelen zien voor zowel de hersenen als het zenuwstelsel. Zo wordt een Ketogeen dieet succesvol gebruikt bij het onder controle houden van epilepsie en kan het positieve effecten hebben bij Alzheimer, migraine, diabetes en Parkinson.

Overigens is ketose niet een heel speciaal iets wat je alleen kunt bereiken door het volgen van een ketogeen dieet. Zo klinkt het soms wel; alsof je alleen door het nauw volgen van een heel speciaal dieet je in die speciale ‘zone’ zou komen. Maar ketonen zijn een normaal onderdeel van onze energieproductie en worden geproduceerd bij  intensief sporten en bij…….vasten. Dus iedereen die een langere tijd niet eet, zoals ook bij Intermittent Fasting gebeurt, komt geregeld in ketose. 

Het is niet zo dat als je vetten gaat verbranden (in je vetverbranding komt) je ook vanzelf af gaat vallen. Dat is een groot misverstand. Vetten als brandstof gebruiken wil niet zeggen dat je ook lichaamsvet zal verliezen. Het heeft  veel voordelen als je lichaam goed van suiker- naar vetverbranding kan schakelen en het kan een positief effect hebben bij gewichtsbeheersing.  Maar…..als je lichaam goed vetten kan verbranden maar je nog steeds te veel voeding tot je neemt (lees; meer eten dan dat je verbruikt) ga je geen lichaamsvet verliezen. Je energie-inname ten opzichte van je verbruik is altijd de doorslaggevende factor. Dit geldt ook bij Intermittent Fasting. Een van de vragen die iemand stelde bij de Q&A was: “Ik heb een maand aan periodiek vasten gedaan en gegeten binnen een zogenaamd ‘Eating Window’. Ik at heel veel en gezond maar ben niet afgevallen .Hoe kan dat?”  (……..)

En ja; dat kan!! Ook als je heel gezond, maar wel teveel, eet slaat je lichaam de extra energie op als lichaamsvet. Ook wanneer je binnen een vastgestelde periode eet (het ‘eating window’ bij Intermittent Fasting) kun je teveel eten en dus geen lichaamsvet verliezen. En ook wanneer je lichaam een ‘vetverbrandingsmachine’ is kan nog steeds je energie-inname ten opzichte van je verbruik te hoog zijn. En verlies je dus geen lichaamsvet. Nog steeds bepaalt je energiebalans of je daadwerkelijk lichaamsvet gaat verliezen.

Bij een Ketogeen dieet moet je een hoop berekenen en puzzelen om te weten hoeveel koolhydraten je wel of niet kan eten om uiteindelijk in ketose te komen. Terwijl het veel makkelijker kan; gewoon door een langere periode niet te eten (en dus periodiek te vasten)

Een minpunt van het ketogeen dieet is dat veel mensen ongezonde vetten gaan eten en denken dat ze bijna alle koolhydraten moeten schrappen. Terwijl juist groente en fruit koolhydraten bevatten. Wanneer je die grotendeels uit je voedingspatroon gaat schrappen is er niet echt sprake meer van een gezond voedingspatroon. Dit is overigens een groot misverstand; uiteindelijk bepalen je glucosewaarden wanneer je in ketose komt en dat kan per persoon verschillen. Er is dus niet een ‘one size fits all’ Ketogeen dieet en het is zeker niet nodig om alle groente en fruit uit je voeding te bannen.  Een Ketogeen dieet hoeft dus niet ongezond te zijn en kan op een gezonde manier worden toegepast. 

Arie had absoluut gelijk; een Ketogeen dieet kun je combineren met Intermittent Fasting. De vraag is: wat is je doel? Een Ketogeen dieet is een heel strikt voedingspatroon, waarvan aangetoond is dat het positieve effecten kan hebben bij diverse ernstige aandoeningen. Maar wanneer je het niet op therapeutische basis nodig hebt en het je wel wat lijkt omdat je af wilt vallen is de vraag of je een heel strikt dieet langere tijd kan en wil volhouden.  Het voordeel van IF is dat er weinig restricties zijn; het gaat hoofdzakelijk om wanneer je eet, niet om wat je eet. Het exact bijhouden van wat en hoeveel je eet is iets wat weinig mensen lang volhouden. Wanneer je geregeld een langere periode niet eet, zoals bij IF, of intensief sport kom je vanzelf in ketose. 

Meer weten over Intermittent Fasting? In mijn boek vertel ik alles over deze methode.

https://www.bol.com/nl/p/intermittent-fasting/9200000115140336/?suggestionType=searchhistory&bltgh=sv-zlXsNtMRxuGnOczFLTA.1.2.ProductImage


De zin en onzin van calorieën tellen

Het bananenbrood, de bliss balls; alles in de Health Bar van mijn studio wordt gemaakt van biologische, pure ingrediënten en is vrij van geraffineerde suikers. Hoe vaak iemand mij al vroeg: ” Hier word ik dus niet dik van?” of: “Dus als ik dit eet ga ik afvallen?”. Dit waren hele serieuze vragen en geen grapjes. Ik leg dan uit dat de doorslaggevende factor je totale wekelijkse energiebalans is. Er bestaat niet zoiets als voeding waar je van af gaat vallen en ook niet zoiets als ‘dik makende’ voeding. Je kunt hele ongezonde dingen eten en wel afvallen als je maar minder kcal tot je neemt dan dat je verbrand. Andersom kun je super gezond, maar te veel, eten en dus gewicht bijkomen.

“Calorieën zijn toch van die beestjes die ’s nachts stiekem je kleding kleiner maken?”

Het woord calorie stamt af van het Latijnse woord calor dat warmte betekent. Het is een internationale eenheid om energie, het produceren van warmte, te kunnen meten. In 1956 werd 1 calorie vastgesteld op exact 4,1868 joules Eigenlijk is de calorie een verouderde eenheid en inmiddels officieel vervangen door de Joule, maar bijna iedereen gebruikt nog steeds de calorie als eenheid. Officieel is 1 calorie de energie die nodig is om 1 gram water met 1 graad Celsius te laten stijgen binnen de druk van een atmosfeer. Omdat dit heel weinig is wordt bijna altijd de kilocalorie, afgekort kcal, gebruikt. Een kcal is de hoeveelheid energie die nodig is om 1 kilogram water met 1 graad Celsius te verwarmen.

1 kcal= 1000 cal= 4184 Joules= 4,184 kilojoules (kJ)

Door de opmars van de voedingsindustrie, supermarkten en labels op verpakkingen werd het ‘calorieën tellen’ in de jaren 70/80 populair onder mensen die af wilden vallen. Zo volgde mijn moeder in de jaren ‘80 een tijd het 1000 kcal dieet; waarbij je dagelijks niet meer dan 1000 kcal eet. Dat is een heel stuk minder dan de gemiddelde vrouw aan energie gebruikt op een dag; een groot dagelijks calorietekort dus. Op het aanrecht lag een boekje waarin alle denkbare voedingsmiddelen met aantal kcal op alfabetische volgorde vermeld stonden. Van appel en banaan tot witte wijn en zoute drop. Zo’n beetje alles wat je kon bedenken stond erin. Afvallen werd verheven tot simpelweg tellen. Anno 2019 wordt hier nog steeds veel gebruik van gemaakt. Maar werkt dit? Kort en simpel antwoord; ja, als je een tijd lang heel weinig kcal op een dag eet verlies je vanzelf gewicht en val je dus af. Is het ook een goed idee? Nee, absoluut niet!! 

Het grootste gedeelte van je dagelijkse energieverbruik wordt bepaald door je ruststofwisseling; je basaal metabolisme. Dit is de energie die nodig is voor je hart, spieren en organen om in leven te blijven, zelfs als je de hele dag stil in bed zou liggen. Wanneer je minder eet dan de energie die je verbruikt kan je lichaam vetten gebruiken als energiebron waardoor je lichaamsvet verliest. Maar tenzij je zwaar overgewicht hebt en obese bent zit er een limiet aan het lichaamsvet wat je lichaam per dag om zal zetten in energie. Als je voor een langere periode heel veel minder calorieën tot je neemt dan je verbruikt gaat je lichaam net zo hard spiermassa als vetmassa afbreken. 

Je lichaam wil energiereserves hebben en zal in tijden van nood alles doen om je energieverbruik te verlagen. Je lichaam gaat eerst spiergroei verminderen (want spieren verbruiken veel energie) en uiteindelijk spiermassa afbreken. Je lichaam geeft namelijk voorrang aan je organen om in leven te blijven ten opzichte van het behouden van je spiermassa. Minder spiermassa= minder energie= minder kracht. Het zorgt er wel voor dat het getal op de weegschaal omlaag gaat, maar niet dat je er beter uit gaat zien of je beter gaat voelen. Minder is dus niet altijd beter. Over een langere periode te weinig calorieën tot je nemen heeft een averechts effect.

Is het dan onzin om calorieën te tellen? Nee, ook dat zeker niet. Mits op een goede manier toegepast kan het helpen om bewustzijn te creëren. Bewustwording van wat je daadwerkelijk eet (meestal meer dan dat je denkt) en drinkt (ja, ook in frisdrank, sap, wijn en cappuccino zitten kcal) en wat je aan energie verbruikt (meestal minder dan je denkt) Mensen hebben de neiging om te onderschatten wat ze eten en te overschatten wat ze aan energie verbruiken.

Eén van de gevaren van calorieën tellen is echter dat er alleen nog wordt gekeken naar getallen en dat er gedacht wordt dat hoe minder kcal je eet hoe beter. Maar wat is je doel? Wil je gewicht of vet verliezen? Gewicht verliezen kan namelijk op vele manieren. Hak een been af; knip je lange haar eraf; ga naar het toilet en je verliest gewicht. Maar wat iedereen die af wil vallen eigenlijk wil is slanker en gezonder worden en er beter uit gaan zien. En dat doe je niet door simpelweg gewicht te verliezen. Wat wel werkt is te zorgen dat je lichaamsvet gaat verliezen en je lichaamssamenstelling gaat veranderen.  Helaas speelt het getal op de weegschaal voor velen nog de belangrijkste rol. Ze zijn geobsedeerd door het getalletje en willen alleen maar dat dat omlaag gaat. En ja; dan is een crashdieet met weinig kcal per dag de manier om dat te snel bereiken. Maar wil jij fitter, energieker, slanker en sterker worden dan is dat absoluut niet de manier. 

IIFYM

‘If It Fits Your Macro’s’ is een voedingsstrategie in de fitnesswereld waarvan voorstanders geloven dat het niet uit maakt waar je je calorieën vandaan haalt als je maar binnen je ‘macro’s’ blijft. Met macro’s worden de drie belangrijke macronutriënten eiwitten, vetten en koolhydraten bedoeld. In veel sporten wordt een voedingsschema samengesteld aan de hand van deze macronutriënten.

Zowel mensen op een laagcalorisch crashdieet als aanhangers van IIFYM denken volledig in cijfers. Maar zoals al eerder aangegeven; we zijn meer dan een som van getallen. Er zijn zoveel meer andere factoren die een rol spelen. 

Calorieën tellen of macro’s bijhouden had ik tot voor kort nooit gedurende langere tijd gedaan voor mezelf. Maar omdat ik op dit moment een pittig trainingsschema volg en daarbij 6 dagen in de week train houd ik voor het eerst in mijn leven mijn dagelijkse calorie inname en mijn macro’s bij. Ik wil voldoende eten om mijn spiermassa te laten groeien, maar niet zoveel dat er ook vetmassa bij komt. Daarnaast zorg ik dat wat ik eet ook zoveel mogelijk micro-nutriënten (vitamines, mineralen en sporenelementen bevat. Bij specifieke doelen kan het monitoren van wat en hoeveel je eet heel nuttig zijn. Mits er op een gezonde en verantwoorde manier mee om wordt gegaan.

Wil jij je ‘gewoon’ fitter en energieker voelen dan is calorieën tellen niet de manier om dat te bereiken. Uiteindelijk wil je een duurzame levensstijl waarbij er balans is tussen wat je eet en wat je verbruikt aan energie. Een van de manieren om die balans te vinden zonder elke dag calorieën te hoeven tellen is intermittent fasting.  Dinsdag a.s verschijnt mijn nieuwste boek ‘Intermittent Fasting’ waarin ik alles vertel over deze methode waar ik zelf jaren geleden mee startte. Tijdens de afgelopen jaren heb ik al veel mensen succesvol hierin mogen begeleiden. En ook nu maak ik, binnen mijn huidige voedings-en trainingsschema, om meerdere redenen dankbaar gebruik van intermittent fasting. Wat al die redenen, zoals de bijkomende gezondheidsvoordelen zijn? Dat kun je uitgebreid teruglezen in het boek dat vanaf dinsdag bij de betere boekwinkels, bij Bol.com en uiteraard bij restaurant Rendez Vous en bij mij in de studio verkrijgbaar is.

Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Belangrijk is altijd om te kijken wat je doel is en wat voor jou het beste werkt. En dat verschilt per persoon en per situatie.


Het Geheim van de Eeuwige Jeugd

Je kon er niet omheen……Intermittent Fasting was afgelopen week trending topic in de media. Voor mij komt dit op een wel heel mooi moment aangezien mijn nieuwste boek ‘Intermittent Fasting’ bij de drukker ligt en over een paar weken in de winkels zal liggen. Ik werk al jaren met deze methode en ondervind dagelijks de positieve effecten ervan en zie ook wat het bij mijn cliënten doet. Maar hoe gaaf om te zien dat er meer en meer wetenschappelijke onderzoeken zijn en dat artsen IF succesvol toepassen bij onder andere reuma-en kankerpatiënten. Ik werd dan ook heel blij bij het kijken naar de uitzending van ‘Dokters van Morgen’ van afgelopen week. Heb jij deze nog niet gezien? Via deze link kun je uitzending bekijken:

https://www.rtl.nl/video/18c443ad-fc95-39ca-9401-ffed412b91c6/?fbclid=IwAR1yVoFO-wLHewTKjSB_ipRIxfbte6WDDlqL4K-k3uur2dC0NJq9qhfMuuo

In 2017 kwam mijn boek ‘Eet je Fit’ uit en dit boek gaat ook al voor een heel groot gedeelte over Intermittent Fasting. Hierin, en in mijn nieuwe boek, kun je onder andere lezen dat periodiek vasten het ultieme anti-aging middel is. En ook Antoinette Hertsenberg benoemt dit in ‘Dokters van Morgen’. Uiteraard leg ik in mijn nieuwste boek precies uit hoe en waarom dat werkt. Maar dat het werkt staat vast. Eigenlijk heb ik het trouwens liever over ‘Healthy Aging’, omdat we uiteindelijk allemaal graag fit, gezond en gelukkig oud willen worden. Anti-aging vind ik altijd net klinken alsof je tegen verouderen bent.

Ernestine Shepherd startte op 56 jarige leeftijd met krachttraining. Op 83 jarige leeftijd is zijn de oudste vrouwelijke bodybuilder ter wereld (Deze foto werd gemaakt toen zij 77 jaar was)

Een prachtig boek over een zoektocht naar het geheim van de ‘eeuwige jeugd’ is The Blue Zones van Dan Buettner. Onderzoekers ontdekten dat er op bepaalde plekken in de wereld opvallend veel mensen woonden die ouder dan 100 werden. En niet alleen leefden ze langer, ze werden ook gezond en fit ouder. Healthy aging dus!! De onderzoekers gingen op zoek naar het geheime ingrediënt om gezond en fit ouder te worden. De conclusie was dat het gaat om een combinatie van de volgende factoren:

  • Beweging Dagelijks veel lichaamsbeweging in de buitenlucht. Je hoeft geen marathons te lopen of extreem intensief te bewegen. In deze gebieden krijgen de mensen bijvoorbeeld hun lichaamsbeweging door lange afstanden in de bergen te wandelen (één van de groepen bestaat bijvoorbeeld uit geitenhoeders op Sardinië, de groep uit Japan doet veel aan tuinieren)
  • Ikigai een doel in je leven hebben om elke ochtend je bed voor uit te komen.
  • Gezond eten De oudere mensen in de Blue zones eten allemaal voornamelijk plantaardig.
  • Verbinding Het sociale leven neemt een belangrijke plaats in. Alle 100- jarigen uit deze gebieden hebben een sterk sociaal netwerk, maken deel uit van het gezin en wonen bij hun kinderen in de buurt of in huis
  • Stressbeheersing Essentieel is de manier waarop met stress omgegaan wordt. In de ene groep was dat meditatie, in weer een andere bidden tot God of tot voorouders. Het maakt dus niet uit hoe, als je maar geregeld in staat bent een moment van rust voor jezelf te creëren.

Een andere opvallende overeenkomst tussen een aantal Blue Zones is dat vasten deel uitmaakt van de religie en levensstijl en hoogstwaarschijnlijk een grote rol speelt bij het bereiken van zo’n hoge leeftijd. Periodiek vasten is dus een van de dingen die jij toe kunt passen om jouw eigen Blue Zone te creëren.

Pre-order hier jouw Intermittent Fasting boek