Waarom het zo moeilijk is gewoontes blijvend te veranderen

Een van de belangrijkste redenen waarom mensen weer stoppen met nieuwe gezonde gewoontes is het uitblijven van snel, tastbaar, resultaat. We leven in een maatschappij waar veel maakbaar is en alles snel, sneller , snelst gaat. Eén druk op de knop en we bestellen iets wat tot onze voordeur, of zelfs tot in de keuken, gebracht wordt. Waar onze voorouders veel moeite moesten doen om in hun eerste levensbehoeftes, zoals water en voedsel, te kunnen voorzien zijn wij gewend dat alles altijd beschikbaar is. Als ons bestelde pakketje er een dag langer over doet, vragen we ons af of het nog wel komt. Ligt een gewenst product in de supermarkt niet in het schap zijn we op zijn minst verbaasd.

Vaak zie ik dat ongeduld ook bij mensen die bepaalde doelen zoals vetverlies hebben gesteld. We willen een kledingmaat kleiner; strakkere billen of van die lovehandles af. Vol enthousiasme wordt er gestart met voeding en training. Maar dan…….zie je een week of een maand later nog geen verschil. Het grootste gedeelte van de mensen die starten met goede voornemens stoppen weer met hun nieuwe gewoontes omdat ze geen tastbaar resultaat zien. “Het heeft toch geen zin”, of “ik merk niks” wordt er gedacht of gezegd en men valt weer terug in oude patronen.

Laatst luisterde ik naar een podcast van Rich Roll waar James Clear, schrijver van het boek ‘Atomic Habits’ te gast was. Zijn boek over elementaire gewoontes is een absolute aanrader. Hij legt het als volgt, heel treffend, uit:

“Stel je voor dat er een ijsklontje op tafel ligt. De kamer is koud en je kunt je adem zien. Het is nu min 7 graden binnen. Heel langzaam warmt de kamer op: -6, -5, -4 -. Het ijsklontje ligt nog steeds op tafel- -3, -2, -1 -Nog steeds gebeurt en niets. Dan wordt het 0 graden. Het ijs begint te smelten. Slechts 1 graad meer, de temperatuur verandert in dezelfde mate als de keren ervoor, maar toch vind er een grote verandering plaats.

Klagen over het feit dat je nog geen succes hebt bereikt hoewel je hard hebt gewerkt, is te vergelijken met klagen over een ijsblokje dat niet wil smelten als je het verwarmt van -7 naar -1. Je werk was niet vergeefs; het wordt gewoon opgeslagen. Alle actie vindt plaats bij 0 graden.”

Als we succes bij anderen zien, zien we vaak alleen het uiteindelijke resultaat en een grote verandering maar niet alles wat eraan vooraf ging. In Augustus 2019 startte ik met het veranderen van mijn eet-, leef-, train-en slaappatroon. In augustus 2020 was ik 7,3 kg vetmassa verloren en had ik 3,4 kg meer spiermassa dan het jaar ervoor. In november 2020 was mijn vetmassa met nog eens 1,7 kg gedaald en mijn spiermassa verder gestegen met 1,2 kg. En inmiddels zijn de cijfers nog verder veranderd sinds die eerste meting. Wanneer je nu een ‘voor’- en ‘na’-foto ziet of naar de cijfers kijkt zijn de resultaten groot. Maar die veranderingen en resultaten zijn het gevolg van de nieuwe gewoontes die ik dag in, dag uit; week in, week uit me eigen heb gemaakt. In augustus 2020, een jaar na mijn start, heb ik een rekensom gemaakt. Het gewicht dat ik per week was kwijtgeraakt was 94 gram per week. Nog geen eens één ons……. Dat LIJKT op het moment zelf geen verschil; zou zomaar de reden kunnen zijn waarom iemand opgeeft. Maar onthoudt: alle grote dingen beginnen klein. Ook als er aan de oppervlakte niet veel te zien is; kan er onder die oppervlakte zoveel gebeuren waarvan pas veel later de echte waarde duidelijk wordt.


Hoe je kunt worden wie je wil

Een paar maanden geleden was ik bij mijn vaste tatoeëerder in Amsterdam om mijn sleeve bij te laten werken. Aangezien je per sessie meerdere uren in elkaars nabijheid bent, en deze man het hart op de tong heeft, weten we inmiddels aardig wat over elkaars privéleven. Dit keer vertelde hij me hoe hij het roer had omgegooid nadat hij zich steeds minder fit was gaan voelen. Hij had overgewicht, rugklachten en steeds minder energie. Sinds een paar maanden maakte hij andere keuzes en had hij nieuwe gewoontes aangenomen. En dat was te zien! Een andere man zat voor me; slanker, fitter en energieker. Uiteraard was ik nieuwsgierig wat hij anders was gaan doen.

Oude gewoontes inwisselen voor nieuwe

Enthousiast vertelde hij hoe hij smoothies maakte; gestart was met mediteren; meer gaan sporten, etc. Alles stapje voor stapje; in een rustig tempo. En omdat hij het leuk vond en zich steeds beter was gaan voelen was het ook geen opgave. Hij genoot van het proces, het gevoel van het terugwinnen van zijn energie en wilde nooit meer terug naar die oude situatie. Ook vertelde hij dat hij gestopt was met alcohol drinken. Na dat (te) vaak en (te) veel gedaan te hebben was hij klaar met de katers en het verwoestende effect dat al die flessen met sterke drank op zijn lichaam, geest en creativiteit hadden.

Identiteitsverandering

Dit klinkt velen waarschijnlijk als muziek in de oren. Breken met slechte gewoontes en nieuwe, goede gewoontes creëeren. Maar waarom is dat voor velen dan zo moeilijk? Waarom is het zo moeilijk om voor langer dan een paar dagen nieuwe, goede gewoontes vol te houden, zelf als we het heel graag willen en we ons in het begin heel erg gemotiveerd voelen? Wat is het geheim van Izhar, mijn tatoeëerder??

Het veranderen van onze gewoontes is om meerdere redenen moeilijk. Eén daarvan is dat we ons meestal als eerste richten op wat we willen bereiken. Maar om resultaten te boeken kun je je het beste richten op wie je wilt worden. Het geheim van Izhar zat hem in identiteitsgerichte gewoontes. ,,Weet je”, vertelde hij mij ,,Wanneer ik op een feestje ben en iemand biedt me een glas whiskey of bier aan, dan zeg ik: ‘Nee bedankt, ik drink niet’. Als ik namelijk ga zeggen dat ik gestopt ben of aan het stoppen ben klinkt het nog steeds alsof ik iemand ben die drinkt. Door te zeggen dat ik niet drink is het duidelijk; niet alleen voor anderen maar ook voor mezelf”

Verander wie je bent door te veranderen wat je doet.

En dat is de sleutel! Het drinken was een onderdeel van zijn vroegere leven, maar niet meer van het huidige. Hij ziet zichzelf niet langer meer als iemand die drinkt. De meeste mensen denken aan de resultaten die ze willen halen (zoals slank, gespierd, fit zijn) zonder na te denken over hoe ze naar zichzelf kijken. Achter elke handeling zit een overtuiging. Je wilt dat je nieuwe gewoontes onderdeel zijn van je identiteit.  Echte gedragsverandering is identiteitsverandering.  Besluit wie je wilt zijn en neem dan de identiteit en  gewoontes aan van jouw toekomstige zelf. De eerste stap naar blijvende verandering draait niet om hoe en wat, maar om wie. Wie wil jij zijn? Je nieuwe gewoontes gaan je helpen die persoon te worden.

Leef het leven van de persoon die je wilt zijn en je wordt het.


De belangrijkste gewoonte waar je mee wil breken…..

Is de gewoonte jezelf te zijn!

Wanneer je daadwerkelijk je leven wil veranderen begint alles bij het veranderen van hoe je denkt.

We zitten nu halverwege de maand januari en veel goede voornemens zijn al gesneuveld. In eerdere blogs vertelde ik al dat wanneer je je doelen wilt bereiken het belangrijk is om nieuwe gewoontes te creëren. Maar dit is vaak lastiger dan het klinkt. Over veel dingen denken we niet meer bewust na hoe we ze doen; het zijn gewoontes geworden. Niet alleen wat we doen en hoe we ze doen maar vooral hoe we over onszelf denken.

Om te worden wie je wil worden moet je het leven leiden van de persoon die je wil worden. En ook zo over jezelf gaan denken! En daar ligt de grootste uitdaging. Gewoontegedrag zit ons vaak in de weg bij langdurige gedragsverandering. De enige persoon die jouw succes in de weg staat ben je dan ook zelf! Alhoewel we wel denken dat we rationele wezens zijn; we zijn ons van de meesten dingen die we denken, doen en voelen helemaal niet bewust en leven voornamelijk uit gewenning.

We weten vaak wel wat de stappen zijn die we moeten nemen maar worden tegengehouden in onze eigen beperkende overtuigingen.

“Dat werkt voor mij niet”

Hoor jij jezelf dat wel eens zeggen? Ik hoor die zin heel vaak voorbij komen als ik met mensen praat over hun doelen en het veranderen van gedrag. Jarenlang bepaalde dingen over jezelf denken en ze ook zo voelen leidt er uiteindelijk toe dat het waarheid wordt. Gedachten en gevoelens worden één. 

We zeggen bijvoorbeeld: “Ik ben bang aangelegd”, “ik ben onzeker”, “ik treed niet graag op de voorgrond”, “ik leer niet makkelijk”, “ik ben ongeduldig”, etc. Deze ideeën hebben we meestal al jaren en voeren vaak terug op dingen die in onze jeugd gebeurd zijn. Soms hebben we ze onszelf wijs gemaakt; vaak ook anderen.  Tegen de tijd dat we 30 zijn is onze identiteit en persoonlijkheid al volledig gevormd door alles wat er die voorgaande jaren gebeurd of tegen ons gezegd is. We worden gevormd door onderbewuste programma’s die automatisme zijn geworden. En dit zijn dingen als je tanden poetsen, fietsen, etc. Maar ook: klagen, niet in jezelf geloven, teveel eten bij bepaalde emoties of stress, een laag zelfbeeld hebben, etc

Je kunt wel gelukkig, gezond en tevreden willen zijn, maar alle voorgaande jaren hebben je lichaam al op een bepaalde manier geconditioneerd. En als je vertrouwde gedachten en gevoelens blijft koesteren dan blijf je altijd dezelfde realiteit creëren. Wanneer je je leven, je gewoontes en jezelf wil veranderen begint het allemaal bij het veranderen van je eigen denken.  Veranderen is groter denken dan hoe we ons voelen en anders handelen dan wat voor jou vertrouwd en een onbewuste gewoonte is geworden.

Daarom is veranderen ook zo moeilijk. Het lijkt vaak of we niet anders kunnen denken of doen dan hoe we altijd doen. Soms koesteren we bepaalde gedachten en gevoelens al jarenlang; hebben we ze jarenlang herhaald totdat het voelt alsof je nu eenmaal zo bent.

De belangrijkste gewoonte waarmee je dus moet breken om je gedrag te veranderen is de gewoonte jezelf te zijn.