Eten wat je wil

De decembermaand ,en dus ook dit jaar, loopt tegen het einde en nieuwe jaar staat voor de deur. Misschien is dit blog dan ook de bekende ‘mosterd na de maaltijd’. Of misschien toch ook weer niet. Ik wil het namelijk hebben over iets waarvan ik weet dat velen ermee strugglen. En dat is: eten om andere redenen dan je zou willen. En daar bedoel ik mee: emotie-eten, over-eten en ‘eten om anderen te plezieren’. Dus misschien is het einde van een oud jaar juist wel een goed moment voor zo’n onderwerp. Want hoeveel mensen zijn in januari vaak helemaal klaar met het (te) vele eten en drinken? Zoveel mensen hoor ik in die eerste dagen en weken verzuchten dat het nu ‘echt klaar’ is; en dat ze het nu echt anders willen gaan doen. Maar laten we eerlijk zijn; die paar dagen waarop er meer etentjes óf festiviteiten gepland zijn, zijn natuurlijk niet het echte probleem. Bepalend is uiteindelijk je mindset en je relatie tot voeding. En dat is iets waar je het hele jaar mee bezig wil zijn. Zit dat in het ‘normale’, dagelijkse leven’ al niet helemaal lekker, dan is zo’n decembermaand vaak de bekende druppel….

Vraag

Vorige week hoorde ik een collega personal trainer voor de kerst de volgende tip geven op social media: “als je iets lekkers wil eten, stel jezelf de vraag of het in de supermarkt ligt. Ligt het daar altijd, dan betekent dat, dat je het elke dag zou kunnen eten. Toch doe je dat niet. Is het eten zelf dan zo boeiend, of is het de setting?”

En dat is een mooie vraag die je jezelf kunt stellen op het moment dat je merkt dat je meer en anders eet dan normaal. Het zet alles weer even in perspectief. Want waarom eet je? Een vraag die je jezelf best zo nu en dan kunt stellen. Wil je jezelf optimaal voeden om gezond te blijven; speelt het sociale aspect een belangrijke rol? Beiden zijn belangrijk! Maar…. is het ook belangrijk voor de sfeer, gezelligheid en het samenzijn wat en hoeveel je in je mond stopt? En dat is wel een denkfout die vaak gemaakt wordt en wat ik zo vaak als argument hoor van mensen die meer of anders eten dan ze eigenlijk willen.

De taart van je tante

“We zitten midden in een verbouwing en ik vind het normaal en gastvrij om koekjes aan te bieden aan de schilders en klusjesman. En dan kan ik niet zelf niks nemen….” Een van de vele excuses die ik gehoord heb de afgelopen jaren waarom afvallen niet lukte. Triest maar waar.

Omdat je tante taart gebakken heeft en het ongezellig vindt als jij niet ook een stuk eet; omdat je vriend ‘s avonds laat op de bank kruipt met een zak chips en het zo gezellig vindt als jij mee doet; het familie-etentje waar je geen nee durft te zeggen tegen de zoveelste gang terwijl je echt al meer dan genoeg gegeten hebt; het dessert wat je eigenlijk niet lekker vindt maar niet af durft te slaan omdat je geen zin hebt in de vraag ‘of je soms op dieet bent’ of opmerkingen als ‘dat jij dat toch helemaal niet nodig hebt’ want ‘je bent al slank genoeg’. En dit zijn echt allemaal voorbeelden van verhalen die ik voorbij heb horen komen. Of wat dacht je van de persoon die met haar 1.70 meter ruim over de 120 kg woog en nadat ze 10 kg was afgevallen van haar eigen moeder (…….) te horen kreeg dat het nu wel genoeg was, dat ze uit moest kijken dat ze niet door zou slaan en zelfs al smal in haar gezicht werd. Allemaal waar gebeurd helaas.

Sociale druk

Tel alle keren bij elkaar op dat je iets kan eten om een ander te plezieren en het zijn er altijd teveel. Gezelligheid en sfeer hangt niet af van wat jij wel of niet in je mond stopt. Die denkfout ligt bij de ander; niet bij jou. Of het nou om een kop koffie, een glas wijn of een stuk taart gaat. Op het moment dat iemand het ongezellig vindt als je niet ‘mee doet’; bedenk dan dat de gezelligheid niet daarvan af hangt. En als jij op zo’n moment iets gaat eten of drinken om een ander te plezieren heb je een probleem.

Probleem

Bewust en mindful eten is de basis voor een gezonde relatie met voeding. Sterk in je schoenen staan ook. Het belangrijkste is wat JIJ wil en niet wat een ander denkt, vindt of wil! En natuurlijk overkomt het ons allemaal wel eens dat we meer of anders eten dan we wilden. Dat wil niet meteen zeggen dat je een probleem hebt. Maar wanneer vormt het wel een probleem? Belangrijk is om te weten welke emoties bepalen of jij iets in je mond stopt. Welke gevoelens spelen mee in het maken van keuzes? Wanneer heb je echt trek of zin om iets te eten en wanneer spelen andere emoties de hoofdrol? Doe je het om een ander te plezieren, durf je geen ‘nee’ te zeggen, wil je andere gevoelens onderdrukken of is eten voor jou een vorm van ‘beloning’, ‘troost’ of ben je op zoek naar ‘iets’ wat je een goed gevoel geeft of een leegte vult.

Emotie eten of eten om anderen te plezieren is een probleem als:

  • Je je er uiteindelijk minder goed door voelt; zowel op korte als lange termijn
  • Het gezondheidsproblemen, klein of groot veroorzaakt. Dit kan variëren van darmklachten, een opgeblazen gevoel, tot overgewicht of eetproblemen zoals ‘binge-eten’.
  • Het resulteert in gevoelens van schaamte en/of spijt.
  • Het een ‘coping mechanism’ is

De vraag die je jezelf als eerste wil stellen is; maakt het dat ik me uiteindelijk beter of slechter voel?

Aan de slag

Eet jij vaak meer en anders dan je wil? Kijk naar de oorzaak.

Doe je het om anderen te plezieren; waarom doe je dat? Waar komt dat (vaak onbewuste) gedrag vandaan; wil je niet opvallen of ‘buiten de groep’ vallen; bang om ‘anders’ te zijn of raar gevonden te worden? Realiseer je dat als mensen echt van je houden het niet uitmaakt wat je wel of niet drinkt. En je gaat niet opeens ergens ‘bij horen’ als je overal ‘ja’ op zegt. Je wordt niet leuker, liever óf interessanter gevonden door wat je wel of niet drinkt. Dat wil zeggen; als je je in goed gezelschap bevindt. Als het goed is gaat het familie en vrienden om het gezellig samenzijn en die gezelligheid zit niet in wat jij in je mond stopt maar in jouw persoon. En ben jij iemand die anderen wil ‘pleasen’ door maar mee te doen met wat de rest ook doet? Sta dan eens stil om te bedenken op welke vlakken je dit nog meer doet in je leven. Kiezen voor jezelf is soms ‘nee’ zeggen tegen anderen of dus tegen dat stuk taart van je tante

Eet jij om jezelf te belonen of kalmeren? Vaak stamt dit nog uit je jeugd en is het waarschijnlijk iets wat je als kind aangeleerd hebt gekregen. Vraag jezelf eerst eens af wat je doet aan stress management en/ of hoe je jezelf zou kunnen belonen op andere manieren dan met eten of drinken. Suiker, junkfood en alcohol is niks anders dan drugs. En dat kunnen hardnekkige gewoontes geworden zijn. Ga eens na wat bij jou stress, spanning, ontevredenheid of een gevoel van leegte veroorzaakt en hoe je daarmee omgaat. Als dat eten of drinken is; waar zou je dat dan door kunnen vervangen? Meditatie, yoga, wandelen, ademwerk, sporten, de natuur in; allemaal mooie en gezonde manieren om aan stressbeheersing te doen of jezelf te belonen. Misschien zit dit (nog) niet in je systeem; maar een nieuw jaar is een mooi moment om daar eens bewust bij stil te staan en mee aan de slag te gaan.

Dagboek

Het bijhouden van een dagboek is een hele waardevolle manier om meer bewustwording te creëren met betrekking tot je emoties en hoe je daarmee omgaat. Juist ook als je moeite hebt om over gevoelens te praten is dit een hele fijne en veilige manier om echt stil te staan bij wat en hoe je je voelt. En als je echt de moeite neem te voelen en ervaren wat je echt wil; kun je de juiste keuzes gaan maken.


It’s all in your Head!

Vorige week verbleef ik samen met ongeveer 60 andere deelnemers van 25 verschillende nationaliteiten in het Poolse Przesieka. Omgeven door besneeuwde bossen, bergbeekjes en watervallen werden we een week lang (meestal letterlijk) ondergedompeld in de 3 pijlers van de Wim Hof Methode; koude, adem en mindset voor de afronding van onze opleiding aan de WHM Academy.

The plan is that there is no plan

“Expect the unexpected”, was ons door eerdere deelnemers verteld. En onze trainers waren inderdaad vanaf het begin duidelijk dat we altijd op alles voorbereid moeten zijn; “the plan is that there is no plan!”. Geen vaststaand programma dus (tenminste niet voor ons als deelnemer) maar een training in flexibel zijn en je open stellen voor dat wat zich aandient.

Koude training

Uiteraard werden we flink op de proef gesteld; zowel fysiek als mentaal. Kou speelde daar, als een van de drie pijlers, een grote rol in. Toen ik ooit startte met deze methode was mijn doel de kou beter te kunnen trotseren. En lang heb ik gedacht dat als ik maar vaak en lang genoeg zou trainen met ijsbaden, koude douches en winterzwemmen ik geen last meer zou hebben van koude handen, etc. Dan zou ik ‘koukleum af’ zijn. En voor een heel groot gedeelte is dat ook zo. Door middel van koude training wordt je lichaam beter in zelf warmte produceren. Daarnaast versterk je je immuunsysteem en verbeter je je ‘vasculaire fitheid’; je cardiovasculaire systeem wordt flexibeler, sterker en gezonder. Maar de andere twee pijlers, adem en mindset, zijn onlosmakelijk daarmee verbonden. Uiteraard zijn ze los van elkaar te beoefenen; elk uniek en krachtig in hun vorm en soort. Maar gecombineerd leer je pas echt je innerlijke vuur opstoken.

Wat wil je echt?

Het meest ongrijpbare onderdeel van de Wim Hof methode is mindset. Want wat is mindset; hoe train je dat en waarom eigenlijk? Lange tijd zag ik mindset als ‘je ergens toe zetten’; de motivatie om bepaalde acties te ondernemen. In yoga is er een Sanskriet woord voor het zetten van een doel; sadhya. Weten wat je wil is sadhya, de weg ernaartoe is sadhana. Dat gaat over hoe, op welke manier, je jouw doel gaat bereiken. Belangrijk daarbij is om te weten wat je echt, diep van binnen, wilt. Dat waar je tijd aan besteed; daar wordt je beter in. Soms klinken bepaalde doelen ons fijn in de oren. We zeggen dat we een nieuwe taal willen leren, vaker willen trainen of mediteren. Als je echt graag iets wil dan besteed je er vanzelf meer tijd aan. Zo simpel is het. Vraag jezelf dus in alle eerlijkheid af hoe graag je iets wil. Is het een ‘must-have’ of alleen maar ‘nice-to-have’? En maak je niet druk om het niet ondernemen van actie op dingen waarvan je dacht ze te willen. Als je zegt dat je vaker wil mediteren maar het niet doet; dan wil je niet graag genoeg.

Dat wat je aandacht geeft groeit

Om ergens beter in te worden of een nieuwe vaardigheid te leren heb je consistentie en commitment nodig. Keer op keer je tijd en aandacht eraan geven. Zorg dat je ‘practice’ een vast ritueel, een vaste gewoonte wordt. Leer omgaan met obstakels en tegenslagen en geef niet op om het minste of geringste. In sanskrit noem je dat ‘tapas’.

Onderschat nooit de kracht van je mind

Of je nu denkt dat je iets wel of niet kan; je hebt altijd gelijk. ‘It’s all in your head’ Mindset is meer dan je ergens toe zetten en actie ondernemen. Mindset zijn ook onbewuste denkpatronen en overtuigingen die we hebben over onszelf, anderen en de wereld om ons heen. We kunnen veel meer dan we denken, maar om dat voor elkaar te krijgen moeten we er als eerste zelf in geloven. Hoe krachtig ben je bereid te zijn?

Het werk van Dr. Alia Crum aan Stanford spreekt boekdelen over hoe mindset ertoe doet. Ze heeft onderzoek gedaan waaruit blijkt dat de mentaliteit van mensen de voordelen van bepaald gedrag beïnvloedt. In een onderzoek uit 2011 over de vermindering van hongerhormonen, toonde Dr. Crum aan dat het fysieke effect van voedsel niet afhangt van hoe calorierijk of verzadigend het is, maar vooral van iemands mentaliteit. In 2013 toonde een ander onderzoek van Crum aan dat hoe iemand stress beschouwt bepalend is voor hoe het je gezondheid beïnvloedt. Als jij stress als een nuttig onderdeel van het leven ziet in plaats van schadelijk zorgt dat voor een betere gezondheid, emotioneel welzijn en productiviteit op het werk.

De rol van verwachting

Met betrekking tot de Wim Hof Methode is er in 2015 aan de Radboud universiteit een interessant onderzoek gedaan naar de invloed van verwachtingen over de uitkomst van een training of behandeling. Dit was een vervolg op een ander onderzoek dat in 2014 gepubliceerd werd over het vermogen om door middel van de WHM training het immuunsysteem vrijwillig te beïnvloeden. Alles wijst erop dat een positieve verwachting de resultaten positief beïnvloeden. Mindsets zijn ongelofelijk krachtig. Hoe je een overtuiging hebt maakt het verschil!


Melk drinken voor sterke botten: feit of fabel?

De zuivelindustrie houdt nog steeds, met succes, de mythe in stand dat koemelk veel calcium bevat en daardoor belangrijk is voor gezonde en sterke botten. Calcium is inderdaad een mineraal die stevigheid geeft aan ons skelet en gebit. Ook is calcium nodig voor het goed functioneren van je spieren (waaronder je hart) en speelt het een rol bij onze hormoonhuishouding. Dat calcium een belangrijke rol heeft staat vast; het verhaal wat de zuivelindustrie ons wil laten geloven ligt iets anders.

Het gevolg van jarenlange zuivelcampagnes

Veel mensen denken nog steeds dat melk de enige, of in ieder geval belangrijkste, bron van calcium is. Een gevolg van jarenlange zuivelcampagnes. Vergeleken met andere voedingsmiddelen bevat melk nog geen eens grote hoeveelheden calcium. Dat zou nog niet zo erg zijn als melk geen nadelen heeft die andere calciumrijke voedingsmiddelen niet hebben. Maar laten we eerst eens kijken naar de hoeveelheid calcium in voeding en hoeveel we nodig hebben. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid calcium voor volwassen mannen en vrouwen (19-50 jaar) is 950 mg calcium per dag. Bij een gezond voedingspatroon is het niet moeilijk deze via je voeding binnen te krijgen. Om een idee te krijgen:

  • 50 gram amandelen bevat 411 mg calcium
  • 100 gram spinazie bevat 100 mg calcium
  • 100 gram sojabonen bevat 137 mg calcium
  • 100 gram sperziebonen bevat 70 mg calcium
  • 100 gram sardines bevat 46 mg calcium
  • 10 gram chiazaad bevat 34 mg calcium

(Ter vergelijking: 100 ml melk bevat 123 mg calcium)

Waar komt calcium vandaan?

Calcium komt uit de aardbodem en de zee. De reden dat koemelk calcium bevat is omdat koeien gras eten. Maar voor een goede opname van calcium is onder andere ook het mineraal magnesium nodig; iets waar melk maar heel weinig van bevat. Planten die naast calcium ook andere mineralen, vitamines en sporenelementen zoals magnesium bevatten zijn daardoor een veel betere bron. Nog steeds geloven veel mensen in Nederland dat ze melk moeten drinken om hun calcium binnen te krijgen. Wat ze niet weten is dat 70% van de wereldbevolking rondom de evenaar leeft waar nauwelijks koemelk wordt gedronken en waar de mensen gezondere botten hebben dan hier in het Westen.

Het verband tussen zuivelconsumptie en botgezondheid

In een studie over botgezondheid, gepubliceerd in het American Journal of Clinical Nutrition in februari 2003, meldden onderzoekers van Harvard dat ze geen verband vonden tussen hoge calciumconsumptie of melkconsumptie en botsterkte. Na het volgen van heupfracturen en eetgewoonten bij 72.337 vrouwen gedurende 20 jaar, konden ze geen verband vinden tussen het consumeren van meer dan 700 mg calcium per dag en sterkere botten. Wel vonden ze een verband tussen een hogere inname van vitamine D en een lager risico op fracturen. De landen met de hoogste percentages osteoporose zijn de landen waar mensen de meeste melk drinken en het meeste calcium in hun dieet hebben. Het verband tussen calciumconsumptie en gezondheid van de botten is heel zwak; het verband tussen zuivelconsumptie en gezondheid van de botten bestaat niet.  

Hoe houd je je botten dan wel sterk?

Plantaardige voeding zorgt voor hoogwaardig calcium met daarbij de belangrijke co-factoren magnesium en B6. Bij een tekort aan die laatste twee wordt calcium minder makkelijk in het bot opgenomen. Magnesiumtekort is dan ook een veel groter probleem dan een tekort aan calcium. Onze voeding bevat minder magnesium dan ooit. Het gebruik van suiker en alcohol onttrekt magnesium aan het lichaam en ook stress zorgt voor een hoger verbruik van dit mineraal. Naast magnesium is vitamine d essentieel voor botopbouw. Deze wordt aangemaakt in de huid als we blootgesteld worden aan de zon. Helaas is de zon tijdens de winter in ons land niet sterk genoeg om voldoende vitamine d te kunnen produceren. Om een tekort te voorkomen is het dan ook belangrijk een supplement te gebruiken in de wintermaanden; ook als je wel vaak buiten komt. Verder is actief je botten belasten het belangrijkste signaal voor je botten om sterk te blijven. Hardlopen; traplopen; touwtje springen; krachttraining; allemaal activiteiten waarmee je druk uitoefent op de botten en daarmee botaanmaak stimuleert.


Hoe je een crisis overleeft.

Survival of the fittest?

Natuurlijke stressoren zoals kortdurende honger, dorst, kou maken ons sterker. Door overlevingsmechanismes die we ontwikkelen als reactie op natuurlijke uitdagingen kunnen we steeds beter overleven. Een natuurlijke selectie ontstaat; de sterksten overleven. Het principe van survival of the fittest. Ook bij het Corona virus zien we dit.

Maar het overleven van het virus zelf is één ding. Het overleven van de situatie eromheen is iets anders. Voor iedereen zijn de omstandigheden anders en iedereen heeft zo zijn eigen uitdagingen. De scholier die in zijn eindexamenjaar zit; de topsporter in voorbereiding van een wedstrijd; de verpleegkundigen en artsen; ondernemers; ministers; ouderen die alleen thuis zitten. Het is dan niet de sterkste die overleeft maar diegene die zich het beste aan de omstandigheden kan aanpassen.

Survival of…..

Hoe flexibel ben jij; hoe creatief ben jij ? Hoe ga jij om met de mentale uitdagingen waar je voor staat? Bij mezelf en ook om me heen zie ik dat er nieuwe vaardigheden ontwikkeld worden om overeind te blijven in de situatie; als mens en als bedrijf. Maar naast creativiteit en flexibiliteit ontdekken we ook hoe afhankelijk we van elkaar zijn. We zien hoe belangrijk het is om als groep, als maatschappij voor elkaar te zorgen. Hoe de sterkeren zorgen voor de zwakkeren.  Mededogen is de reden voor zowel het voortbestaan van de mens als zijn vermogen om als soort te blijven gedijen. De samenlevingen en groepen waar men het beste voor elkaar zorgt, waar de meeste empathie en mededogen voor elkaar is; die samenleving functioneert uiteindelijk het beste en zal overleven. Naarmate we van ‘kleine stammen’ naar steeds grotere beschavingen zijn geëvolueerd, raakten we als mens steeds verder van elkaar af. De crisis van dit moment zorgt dat we meer naar elkaar toegroeien, ons meer dan ooit met elkaar verbonden voelen; samen moeten en willen werken en voor elkaar moeten zorgen. Om als groep; als maatschappij te overleven. Het succes van de mensheid hangt af van ons medeleven en sympathie voor en samenwerking met anderen.

Zoals E. O. Wilson schrijft in “The Meaning of Human Existence:“Binnen groepen verslaan egoïstische individuen altruïstische individuen, maar groepen altruïsten verslaan groepen egoïstische individuen.”