Eten wat je wil

De decembermaand ,en dus ook dit jaar, loopt tegen het einde en nieuwe jaar staat voor de deur. Misschien is dit blog dan ook de bekende ‘mosterd na de maaltijd’. Of misschien toch ook weer niet. Ik wil het namelijk hebben over iets waarvan ik weet dat velen ermee strugglen. En dat is: eten om andere redenen dan je zou willen. En daar bedoel ik mee: emotie-eten, over-eten en ‘eten om anderen te plezieren’. Dus misschien is het einde van een oud jaar juist wel een goed moment voor zo’n onderwerp. Want hoeveel mensen zijn in januari vaak helemaal klaar met het (te) vele eten en drinken? Zoveel mensen hoor ik in die eerste dagen en weken verzuchten dat het nu ‘echt klaar’ is; en dat ze het nu echt anders willen gaan doen. Maar laten we eerlijk zijn; die paar dagen waarop er meer etentjes óf festiviteiten gepland zijn, zijn natuurlijk niet het echte probleem. Bepalend is uiteindelijk je mindset en je relatie tot voeding. En dat is iets waar je het hele jaar mee bezig wil zijn. Zit dat in het ‘normale’, dagelijkse leven’ al niet helemaal lekker, dan is zo’n decembermaand vaak de bekende druppel….

Vraag

Vorige week hoorde ik een collega personal trainer voor de kerst de volgende tip geven op social media: “als je iets lekkers wil eten, stel jezelf de vraag of het in de supermarkt ligt. Ligt het daar altijd, dan betekent dat, dat je het elke dag zou kunnen eten. Toch doe je dat niet. Is het eten zelf dan zo boeiend, of is het de setting?”

En dat is een mooie vraag die je jezelf kunt stellen op het moment dat je merkt dat je meer en anders eet dan normaal. Het zet alles weer even in perspectief. Want waarom eet je? Een vraag die je jezelf best zo nu en dan kunt stellen. Wil je jezelf optimaal voeden om gezond te blijven; speelt het sociale aspect een belangrijke rol? Beiden zijn belangrijk! Maar…. is het ook belangrijk voor de sfeer, gezelligheid en het samenzijn wat en hoeveel je in je mond stopt? En dat is wel een denkfout die vaak gemaakt wordt en wat ik zo vaak als argument hoor van mensen die meer of anders eten dan ze eigenlijk willen.

De taart van je tante

“We zitten midden in een verbouwing en ik vind het normaal en gastvrij om koekjes aan te bieden aan de schilders en klusjesman. En dan kan ik niet zelf niks nemen….” Een van de vele excuses die ik gehoord heb de afgelopen jaren waarom afvallen niet lukte. Triest maar waar.

Omdat je tante taart gebakken heeft en het ongezellig vindt als jij niet ook een stuk eet; omdat je vriend ‘s avonds laat op de bank kruipt met een zak chips en het zo gezellig vindt als jij mee doet; het familie-etentje waar je geen nee durft te zeggen tegen de zoveelste gang terwijl je echt al meer dan genoeg gegeten hebt; het dessert wat je eigenlijk niet lekker vindt maar niet af durft te slaan omdat je geen zin hebt in de vraag ‘of je soms op dieet bent’ of opmerkingen als ‘dat jij dat toch helemaal niet nodig hebt’ want ‘je bent al slank genoeg’. En dit zijn echt allemaal voorbeelden van verhalen die ik voorbij heb horen komen. Of wat dacht je van de persoon die met haar 1.70 meter ruim over de 120 kg woog en nadat ze 10 kg was afgevallen van haar eigen moeder (…….) te horen kreeg dat het nu wel genoeg was, dat ze uit moest kijken dat ze niet door zou slaan en zelfs al smal in haar gezicht werd. Allemaal waar gebeurd helaas.

Sociale druk

Tel alle keren bij elkaar op dat je iets kan eten om een ander te plezieren en het zijn er altijd teveel. Gezelligheid en sfeer hangt niet af van wat jij wel of niet in je mond stopt. Die denkfout ligt bij de ander; niet bij jou. Of het nou om een kop koffie, een glas wijn of een stuk taart gaat. Op het moment dat iemand het ongezellig vindt als je niet ‘mee doet’; bedenk dan dat de gezelligheid niet daarvan af hangt. En als jij op zo’n moment iets gaat eten of drinken om een ander te plezieren heb je een probleem.

Probleem

Bewust en mindful eten is de basis voor een gezonde relatie met voeding. Sterk in je schoenen staan ook. Het belangrijkste is wat JIJ wil en niet wat een ander denkt, vindt of wil! En natuurlijk overkomt het ons allemaal wel eens dat we meer of anders eten dan we wilden. Dat wil niet meteen zeggen dat je een probleem hebt. Maar wanneer vormt het wel een probleem? Belangrijk is om te weten welke emoties bepalen of jij iets in je mond stopt. Welke gevoelens spelen mee in het maken van keuzes? Wanneer heb je echt trek of zin om iets te eten en wanneer spelen andere emoties de hoofdrol? Doe je het om een ander te plezieren, durf je geen ‘nee’ te zeggen, wil je andere gevoelens onderdrukken of is eten voor jou een vorm van ‘beloning’, ‘troost’ of ben je op zoek naar ‘iets’ wat je een goed gevoel geeft of een leegte vult.

Emotie eten of eten om anderen te plezieren is een probleem als:

  • Je je er uiteindelijk minder goed door voelt; zowel op korte als lange termijn
  • Het gezondheidsproblemen, klein of groot veroorzaakt. Dit kan variëren van darmklachten, een opgeblazen gevoel, tot overgewicht of eetproblemen zoals ‘binge-eten’.
  • Het resulteert in gevoelens van schaamte en/of spijt.
  • Het een ‘coping mechanism’ is

De vraag die je jezelf als eerste wil stellen is; maakt het dat ik me uiteindelijk beter of slechter voel?

Aan de slag

Eet jij vaak meer en anders dan je wil? Kijk naar de oorzaak.

Doe je het om anderen te plezieren; waarom doe je dat? Waar komt dat (vaak onbewuste) gedrag vandaan; wil je niet opvallen of ‘buiten de groep’ vallen; bang om ‘anders’ te zijn of raar gevonden te worden? Realiseer je dat als mensen echt van je houden het niet uitmaakt wat je wel of niet drinkt. En je gaat niet opeens ergens ‘bij horen’ als je overal ‘ja’ op zegt. Je wordt niet leuker, liever óf interessanter gevonden door wat je wel of niet drinkt. Dat wil zeggen; als je je in goed gezelschap bevindt. Als het goed is gaat het familie en vrienden om het gezellig samenzijn en die gezelligheid zit niet in wat jij in je mond stopt maar in jouw persoon. En ben jij iemand die anderen wil ‘pleasen’ door maar mee te doen met wat de rest ook doet? Sta dan eens stil om te bedenken op welke vlakken je dit nog meer doet in je leven. Kiezen voor jezelf is soms ‘nee’ zeggen tegen anderen of dus tegen dat stuk taart van je tante

Eet jij om jezelf te belonen of kalmeren? Vaak stamt dit nog uit je jeugd en is het waarschijnlijk iets wat je als kind aangeleerd hebt gekregen. Vraag jezelf eerst eens af wat je doet aan stress management en/ of hoe je jezelf zou kunnen belonen op andere manieren dan met eten of drinken. Suiker, junkfood en alcohol is niks anders dan drugs. En dat kunnen hardnekkige gewoontes geworden zijn. Ga eens na wat bij jou stress, spanning, ontevredenheid of een gevoel van leegte veroorzaakt en hoe je daarmee omgaat. Als dat eten of drinken is; waar zou je dat dan door kunnen vervangen? Meditatie, yoga, wandelen, ademwerk, sporten, de natuur in; allemaal mooie en gezonde manieren om aan stressbeheersing te doen of jezelf te belonen. Misschien zit dit (nog) niet in je systeem; maar een nieuw jaar is een mooi moment om daar eens bewust bij stil te staan en mee aan de slag te gaan.

Dagboek

Het bijhouden van een dagboek is een hele waardevolle manier om meer bewustwording te creëren met betrekking tot je emoties en hoe je daarmee omgaat. Juist ook als je moeite hebt om over gevoelens te praten is dit een hele fijne en veilige manier om echt stil te staan bij wat en hoe je je voelt. En als je echt de moeite neem te voelen en ervaren wat je echt wil; kun je de juiste keuzes gaan maken.


In balans op vakantie

Zowel voor als na de zomervakantie zijn er altijd meer mensen dan normaal bezig met afvallen. Voor de vakantie om leuker in die ene bikini of zomerjurkje te passen. Erna om de vakantiekilo’s kwijt te raken. Velen zien het als onvermijdelijk dat ze aankomen tijdens een vakantie terwijl dat echt anders kan.

Want we moeten wel genieten

“Je leeft maar één keer, dus je moet wel genieten.” “Het is vakantie dus we moeten wel genieten”. Dit soort uitspraken hoor ik vaak ter vergoelijking van bepaalde keuzes. Interessant; want wat houdt dat genieten dan in? Voor mij persoonlijk zijn het de vrije tijd, een mooie omgeving, de zon en mijn dierbaren om me heen waar ik van geniet op vakantie. En uiteraard lekker eten…. Hoe tof is het om een nieuwe hotspot te ontdekken of juist een heel klein onontdekt pittoresk plekje waar je een lokale specialiteit kunt proeven. En ook de bbq’s met familie, aanhang en vrienden vind ik hoogtepunten op een vakantie. Genieten van lekker eten is voor mij echter niet hetzelfde als ongelimiteerd alles eten. Net als thuis zorg ik dat de basis goed is en hanteer ik de 80/20 regel: 80% van mijn voeding is optimaal; 20% is minder voedend maar vind ik het genieten waard. Als je dat thuis ook al doet; waarom zou je het op vakantie dan anders (willen) doen?

Vakantieleefstijl

Om me heen zie en hoor ik dat mensen meer en ongezonder eten op vakantie; vaker en meer alcohol drinken en tegelijkertijd minder bewegen (uitzonderingen daargelaten uiteraard) Tel daar een ander dag-en nacht ritme, andere omgeving en klimaat bij op en het is logisch dat niet iedereen even uitgerust en opgeladen en ook nog eens zwaarder terug komt van vakantie. Wil je dat je vakantie je energie oplevert in plaats van kost en ben je die eeuwige extra vakantiekilo’s zat kijk dan eens kritisch naar je vakantieleefstijl.

Genieten

Wat voor cijfer geef jij aan een gerecht? En als je dan een cijfer zou geven; kies je dan uitsluitend voor de achten, negens en tienen of eet je alles wat er voorbij komt ‘omdat het nou eenmaal vakantie is’. Het is heerlijk om in een ander land dat ene lokale gerecht te eten; dat fijne restaurant te bezoeken of jezelf te trakteren op een ijsje van die ene geweldige ijssalon. Maar dat wil niet zeggen dat het allemaal tegelijk moet en elke dag weer. Kies je voor een overdadig diner; houd het overdag dan iets soberder. Geniet een keer van een heel goed ijsje in je favoriete smaak in plaats van elke dag. Net zoals in het dagelijks leven is het voor je lijf het fijnste als er balans is. Maar zoals onze grootmoeders al wisten: ‘overdaad schaadt…..’

Vakantie tips

Op vakantie leven we in een ander ritme, in een andere omgeving en eten we anders. Soms lijkt het dan wel of de vakantie iets is wat je ‘overkomt’; omstandigheden waar je geen invloed op hebt. Maar niks is minder waar. Ook al is de omgeving, de omstandigheid en misschien ook je gezelschap anders; jij kunt nog altijd controle hebben over een groot aantal factoren. Hier een paar van mijn tips waar je wellicht wat aan hebt:

  • Beperk je tot maximaal drie maaltijden per dag. Dit voorkomt dat je de hele dag door aan het snacken bent en op die manier onbewust veel meer binnen krijgt dan je denkt. Doe je al aan Intermittent Fasting dan kun je zelfs kiezen voor twee uitgebreide maaltijden.
  • Wil je wel een keer een ijsje tussendoor; plan dit bewust in en geniet er maximaal van. Maar maak wel een keuze tussen dat ene ijsje tussendoor of een dessert bij het diner.
  • Alcohol is iets wat voor velen onlosmakelijk verbonden is met vakantie vieren. Als dat ook bij jou het geval is; realiseer je dat je lijf door alcohol niet aan vetverbranding toe komt en eerder geneigd is om vet op te slaan. Beperk je tot speciale momenten als je graag geniet van alcohol , wissel af met veel water tussendoor en las ook alcoholvrije dagen in.
  • Drink veel water! Ik herhaal; drink veel water! Zeker als je op vakantie in een warm land bent maar sowieso is dit een hele belangrijke.
  • Ga je uit eten? Kies in ieder geval voor een gerecht wat proteïnerijk is zoals vis, gevogelte, tofu of schaal-en schelpdieren. Kijk welke bereidingswijze erbij staat en vermijd zo veel mogelijk gefrituurde gerechten (tenzij het voor jou een echte traktatie is en onder die 20% valt)
  • Zorg dat naast proteïnerijke voeding je maaltijden veel groenten bevat. Wanneer je uit eten gaat kan dit in de vorm van een salade zijn of vraag om extra groenten.
  • Beweeg!! Niet alleen meer eten; ook minder bewegen zorgt voor gewichtstoename tijdens je vakantie. En hoe makkelijk is het om juist op vakantie veel te bewegen? Je hebt als het goed is, geen of weinig verplichtingen en de tijd aan jezelf. Zelf ga ik altijd nog trainen op vakantie in de plaatselijke gym of CrossFit box. Ook gaat mijn yogamat mee zodat ik mijn practice kan blijven doen. Maar ook als dat allemaal niet jouw ding is; ga wandelen. Loop naar het strand, op het strand, door een stad of dorpje of door de bergen.

Denk in mogelijkheden

Tot slot: denk in mogelijkheden in plaats van beperkingen en maak een plan voor jezelf. Bedenk wat je zou willen op vakantie en wat de mogelijkheden zijn. Wil je meer wandelen maar is je excuus dat het te warm is? Ga op een tijdstip waarop het nog niet zo heet is. Of ga zwemmen. Voor alles is wel een reden te bedenken om het niet te doen maar als je echt iets wil, dan zijn er nog veel meer manieren om het wel te doen. En loopt het toch een keer anders dan je bedacht had? Relax! Want naast genieten is de vakantie er ook om te relaxen.


Mijn zes gouden tips

Afgelopen week was ik in Amersfoort te gast bij Wilde Haren de Podcast. In een ruimte achter een te leuke en hippe kapperszaak, vroeg Vincent ‘Jiggy Djé’ Patty mij woensdagavond het hemd van het lijf. Hij kondigde de Podcast op social media aan met ‘let’s talk about snacks’. Waar het gesprek precies over zou gaan wist ik, tot we startten, niet. Want, hoorde ik van de crew, Vincent houdt ervan als het een spontaan gesprek wordt. En dat werd het. Ik was van tevoren wel ingelicht dat er geen tijdslimiet was. Het beste kon ik rekening houden met 90 minuten, maar langer kon het ook duren. Uiteindelijk waren we ruim 2 uur in gesprek over voeding, snacks, veganisme, het immuunsysteem, yoga en nog veel meer. De tijd vloog voorbij en ik vond het heel inspirerend en verfrissend.

De volledige podcast is terug te kijken: https://www.youtube.com/watch?v=UiapX3e2gkI

Vincent vroeg mij om 6 ‘gouden tips’. Die mocht ik laatst ook al een keer op papier zetten voor Gezond en Nu. Voor wie deze nog niet had gelezen zet ik ze ook hier nog eens op een rijtje:

1. Daag jezelf uit met natuurlijke prikkels

‘What doesn’t kill you makes you stronger’. Daag jezelf natuurlijke prikkels uit om sterk, gezond en fit te worden en te blijven. Eén van die prikkels is intermittent fasting. Door geregeld een langere tijd niet te eten of op sommige dagen minimaal, geef je je lichaam tijd voor andere processen in het lichaam. Je versterkt hiermee je immuunsysteem, zorgt dat oude cellen worden opgeruimd, beschadigde cellen worden hersteld en er weer ruimte komt voor vernieuwing en verjonging.

2. Start de dag met een koude douche

De tweede natuurlijke prikkel die veel goeds doet voor je gezondheid is koude. Draai in de ochtend de kraan van je douche naar standje koud. Dit is een boost voor je weerstand en zorgt dat je fris en vol nieuwe energie aan de nieuwe dag begint. We zijn geneigd om het onszelf comfortabel te maken. Doorbreek dat door geregeld discomfort op te zoeken en je grenzen te verleggen. Dit maakt je fysiek en mentaal sterker en weerbaarder.

3. Leef in het nu en geniet

Natuurlijk is het goed om plannen te maken en vooruit te kijken. Maar voorkom dat je altijd bezig bent met dingen die in de toekomst liggen of juist achter je liggen. Als je iets met volle aandacht doet, profiteer je daar optimaal van. Doe wat je doet heel bewust en leef in het moment.

4. Doe aan krachttraining

Door je spieren krachtiger en sterker te maken, boost je je hormonen, verhoog je je stofwisseling, versterk je je botten en word je mooier oud. Al vanaf je dertigste gaat spierafbraak sneller dan spieropbouw. Het is belangrijk om dat proces door middel van krachttraining tegen te gaan. Dit zorgt meteen voor een verhoogde verbranding. Spieren verbranden veel energie in rust waardoor je ruststofwisseling verhoogt. Daarnaast blijft je lichaam in shape en houd je je botten sterk. Krachttraining is een must, zeker na je dertigste. Hoe ouder je bent, hoe belangrijker deze trainingsvorm is.

5. Zorg voor balans tussen in- en ontspanning

Maak gebruik van ademoefeningen, meditatie of yoga. Een wandeling in de natuur, een warm bad of naar muziek luisteren kan ook ontspannend werken. Doe wat werkt voor jou. We leven in een drukke maatschappij met veel verplichtingen. Om je lijf en geest gezond te houden, is het belangrijk geregeld tijd te maken voor rust en ontspanning. Je kunt gezond eten, goed bewegen en trainen, maar als je niet voldoende rust of slaapt mis je de essentiële basis. Als er geen tijd is voor herstel, heeft je voeding en training weinig effect. Maak een goede nachtrust tot prioriteit. De basis daarvoor is een donkere, koele slaapkamer zonder telefoon of computer.

6. Leef zoveel mogelijk in harmonie met je bioritme

Dat betekent overdag activiteiten zoals eten, werken, actief sporten en in de avond tijd voor ontspanning. Vermijd blauw licht van computers of smartphones in de avond. Deze verstoren je interne klok en daarmee je hormoonhuishouding.

In dit fragment van Wilde Haren de Podcast licht ik een aantal tips nog toe: https://www.youtube.com/watch?v=6unNi_JZR5w.