Hoe je een crisis overleeft.

Survival of the fittest?

Natuurlijke stressoren zoals kortdurende honger, dorst, kou maken ons sterker. Door overlevingsmechanismes die we ontwikkelen als reactie op natuurlijke uitdagingen kunnen we steeds beter overleven. Een natuurlijke selectie ontstaat; de sterksten overleven. Het principe van survival of the fittest. Ook bij het Corona virus zien we dit.

Maar het overleven van het virus zelf is één ding. Het overleven van de situatie eromheen is iets anders. Voor iedereen zijn de omstandigheden anders en iedereen heeft zo zijn eigen uitdagingen. De scholier die in zijn eindexamenjaar zit; de topsporter in voorbereiding van een wedstrijd; de verpleegkundigen en artsen; ondernemers; ministers; ouderen die alleen thuis zitten. Het is dan niet de sterkste die overleeft maar diegene die zich het beste aan de omstandigheden kan aanpassen.

Survival of…..

Hoe flexibel ben jij; hoe creatief ben jij ? Hoe ga jij om met de mentale uitdagingen waar je voor staat? Bij mezelf en ook om me heen zie ik dat er nieuwe vaardigheden ontwikkeld worden om overeind te blijven in de situatie; als mens en als bedrijf. Maar naast creativiteit en flexibiliteit ontdekken we ook hoe afhankelijk we van elkaar zijn. We zien hoe belangrijk het is om als groep, als maatschappij voor elkaar te zorgen. Hoe de sterkeren zorgen voor de zwakkeren.  Mededogen is de reden voor zowel het voortbestaan van de mens als zijn vermogen om als soort te blijven gedijen. De samenlevingen en groepen waar men het beste voor elkaar zorgt, waar de meeste empathie en mededogen voor elkaar is; die samenleving functioneert uiteindelijk het beste en zal overleven. Naarmate we van ‘kleine stammen’ naar steeds grotere beschavingen zijn geëvolueerd, raakten we als mens steeds verder van elkaar af. De crisis van dit moment zorgt dat we meer naar elkaar toegroeien, ons meer dan ooit met elkaar verbonden voelen; samen moeten en willen werken en voor elkaar moeten zorgen. Om als groep; als maatschappij te overleven. Het succes van de mensheid hangt af van ons medeleven en sympathie voor en samenwerking met anderen.

Zoals E. O. Wilson schrijft in “The Meaning of Human Existence:“Binnen groepen verslaan egoïstische individuen altruïstische individuen, maar groepen altruïsten verslaan groepen egoïstische individuen.”


To detox or not to detox

Typ het woord ‘detox’ in op Google en je krijgt zo’n 303.000.000 resultaten.  

Al enige jaren organiseer in Januari een detoxprogramma waar enthousiast gebruik van wordt gemaakt door een grote groep (inmiddels ook veel vaste) deelnemers. Een terugkerend jaarlijks ritueel om  te ‘resetten’ en het nieuwe jaar  te (her)starten met gezonde eet-en leefgewoontes. Eén van de eerste keren kreeg ik een mail van een mij onbekende heer die in een sarcastisch bedoeld bericht vroeg of ik soms dacht dat mensen vergiftigd waren. En hoe dat zogenaamde ontgiften dan wel niet zou werken.

In mijn antwoord schreef ik hem wat ik ook altijd in mijn detox-presentaties vertel aan de deelnemers, namelijk het volgende: Ontgiften doet ons lichaam elke dag met behulp van onze lever, darmen, nieren en huid. Door de manier waarop we eten en leven krijgen we elke dag veel gifstoffen binnen waardoor die organen het zwaar te verduren hebben. Tijdens een detokuur ga je zoveel mogelijk  belastende stoffen verwijderen of verminderen uit je voeding en voeg je  voeding toe die jouw lichaam ondersteunt in zijn ontgiftingstaken. 

Op internet vind je veel artikels waarin staat dat detoxen onzin zou zijn. “Het werkt niet”, wordt er dan vaak geschreven. Ik vraag me dan af wat er ‘niet zou werken’. Op welke manier zou het dan moeten werken? Het is inderdaad niet zo dat we zonder een detox vergiftigen. Je lichaam kan, als het goed is, zelf heel goed ontgiften en doet dat ook elke dag. Feit is wel dat alle organen die daarbij betrokken zijn het zwaar te verduren hebben door onze omgeving en de manier waarop de eten en leven. Medicijnen (ook de anticonceptiepil), pijnstillers, antibiotica, bestrijdingsmiddelen, luchtvervuiling, bewerkte voeding, cosmetica; allemaal lichaamsvreemde stoffen die ons lichaam hard aan het werk zet om dat te verwerken.

Een detox is een reset om je lichaam op adem te laten komen en meer energie op te doen. Lief zijn voor je spijsverteringssysteem, je lever, huid en al die andere organen. En dan zie je de meest prachtige resultaten. Waar mensen vaak starten met een detox om wat kilo’s kwijt te raken zijn alle andere effecten veel indrukwekkender; een stralende en gladdere huid, meer energie, minder suikerbehoefte, vermindering of zelfs het stoppen van darmklachten. 

En nee; tijdens een detox hoef je niet alleen maar sappen te drinken.  Als je je lichaam weer in balans wil brengen, is het cruciaal om je lichaam de voedingsstoffen te geven die het daarvoor nodig heeft. Een regime met alleen vloeistoffen kan je lichaam een ​​pauze geven van de stress van het verteren van zwaar voedsel, maar dat is alles wat het je geeft. En een pauze is slechts de helft van de strijd; je moet het voedsel dat je elimineert vervangen door voedsel dat voor je werkt. Voeding die je hormonen in balans brengen, je metabolisme op gang brengt, je darmflora in evenwicht houdt en je immuunsysteem een boost geeft.

Om een ​​detox te laten werken, wil je het voedsel dat ontstekingen veroorzaakt elimimeren;  niet je lichaam volledig uithongeren. Een goed ontworpen detox zorgt juist voor herstel van je lichaam met echt voedsel. De voedingsstoffen verstrekken informatie aan je cellen die op hun beurt je humeur, hersenfunctie, hormonale balans en energie informeren. Een detox gaat niet alleen over het wegnemen van dingen. Het gaat erom je lichaam te geven wat het nodig heeft om te regenereren en te genezen. En het zou een go-to-tactiek moeten zijn in een gezonde levensstijlstrategie op lange termijn. 

Door de actualiteit die op dit moment speelt zijn we meer dan ooit gedwongen rust te nemen en naar binnen te keren. Daardoor is dit voorjaar meer dan ooit hét moment voor zelfzorg, te vertragen, in te checken bij jezelf en je gezondheid topprioriteit te maken. Daarom organiseer ik van dinsdag 31 maart- donderdag 2 april een 3 daagse Cleanse & Reset Kuur.

Aanmelden kan via nanneke@optimalhealth.nl

Deelname is 5 euro. Je krijgt daarvoor gratis toegang tot 3 online presentaties van mij en ontvangt een 3 daags programma met recepten en boodschappenlijst in je mailbox.

Geen zin om de maaltijden zelf te bereiden? Deze zijn tevens af te halen bij ons tijdelijk Take-away afhaalpunt bij Restaurant Rendez Vous of kun je binnen Mijdrecht gratis laten bezorgen. Als deelnemer krijg je eenmalig 5 euro korting op de maaltijden uit de kuur.

CLEANSE

Temporarily eliminate inflammatory
foods, giving your system a break
and reducing chronic, toxic stress

RESET

Replenish beneficial gut
bacteria and boost the immunesystem
 for total-body wellness


Hoe Yoga een volgend virus kan voorkomen

In de Westerse Maatschappij denken velen bij het woord Yoga aan de fysieke houdingen; de lichamelijke oefeningen. Dat is echter maar een klein onderdeel van Yoga, wat een levenswijze is. Oorspronkelijk was het doel van de lichamelijke oefeningen om langere tijd in een bepaalde houding te kunnen zitten bij meditatie. De houdingen dienden een hoger doel, namelijk mediteren. Het doel van yoga is niet een sterk en flexibel lichaam, maar een sterke en flexibele geest.

Verbinding

Yoga betekent ‘verenigen’ of ‘verbinden’. Met het moment, je omgeving, je binnenwereld en anderen. Verbinding.  Een Yoga levenswijze bestaat uit acht onderdelen; ook wel het 8-voudige pad genoemd. Deze is gebaseerd op de Yoga Sutra’s van Patanjali en bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Yama : richtlijnen voor een zuiver geweten
  • Niyama : voorschriften 
  • Asana: houdingen
  • Pranayama: levensenergie waarbij de adem een belangrijk hulpmiddel is
  • Pratyahara: controle over de zintuigen door met de aandacht naar binnen te keren.
  • Dharana: concentratie
  • Dhyana: meditatie
  • Samadhi: de vierde bewustzijnstoestand naast wakker zijn, slapen en dromen. Een soort trance, maar volledig ‘bij’.

De Asana’s, de houdingen, zijn maar één van de zeven onderdelen. Yoga is niet compleet zonder alle andere onderdelen; ze horen bij elkaar en zijn allemaal even belangrijk. Zonder de andere zeven onderdelen zijn de houdingen niks meer dan een fysieke workout. 

Ahimsa

Het eerste onderdeel op het 8-voudige pad zijn de Yama’s; 5 richtlijnen voor een zuiver geweten. De eerste Yama is Ahimsa en betekent geen schade aanrichten of geweld gebruiken; niet tegen andere levende wezens of de wereld maar ook jezelf geen geweld aandoen. En dit is actueler dan ooit. De vreselijke gevolgen van het Corona Virus voor de hele wereld zet mensen aan het denken. Het is een wake-up call. En ook al worden de steeds harder klinkende geluiden door sommigen weggewuifd; de geluiden zullen steeds duidelijker worden en uiteindelijk gehoord worden. Omdat men wel zal moeten.

Wanneer we de wereld om ons heen en andere levende wezens geweld aan doen, doen we uiteindelijk onszelf geweld aan. Alles staat namelijk in verbinding met elkaar. Een mooiere en gezondere wereld begint écht bij jezelf. Hieronder een gedeelte uit een blog van Mark Kulsdom, mede-oprichter en directeur van The Weedburger:

Een half jaar geleden, zat het virus nog veilig opgeborgen in een vleermuis, die ergens in een grot in de omgeving van Wuhan ondersteboven een middagdutje hield. Dat virus kwam vrij toen mensen de diertjes vingen en aanboden op de vleesmarkt in Wuhan. Die vleesmarkten die alleen maar kunnen bestaan, omdat dieren nog steeds vogelvrij zijn, maar niet in de positieve betekenis van dat woord. Vogelvrij, omdat mensen met ze kunnen doen wat ze willen, geheel in de wet ingebed. De afhandeling van de varkenspest die vorig jaar in China heeft huisgehouden is daar een treurig voorbeeld van. Voor wie de foto’s niet heeft gezien, ga er ook niet naar op zoek. Niemand wil op z’n netvlies hebben staan waartoe mensen in staat zijn als het om dierenleed gaat.

Vlees eten is een persoonlijke keuze. Dit hoor je mensen vaak zeggen. Feitelijk is die persoonlijke keuze van het slachten van dieren naar gelieve, nu dus de oorzaak dat dit virus op de mens is overgesprongen. En ja, in China leven mensen dicht op elkaar, ook met dieren, maar dat is niet de reden en zeker geen vrijbrief om dieren te blijven eten want ook Sars, Ebola, hondsdolheid, Mond- en-klauwzeer, Marburgvirus en Q-koorts, zijn ontstaan door de consumptie van dieren en blijven (en worden opnieuw) een gevaar voor de mens, zolang we doorgaan met die achterhaalde, onethische, onverantwoorde en misdadige industrie die miljarden levende dieren de dood injaagt.

Dit virus is een kans. We moeten het gaan zien als kans. Het zal onze laatste kans kunnen zijn. Hoe startten we de economie weer op, zodra deze dreiging is geweken? Dringt het besef door dat alles verbonden is met elkaar en dat radicale verandering mogelijk is? Dat er heiligere dingen zijn dan de economie? Namelijk het leven zelf? Want dat is het. Het leven IS heilig. Al het leven. De oceanen, de bossen, de dieren en de mensen.

M. Kulsdom

Vanwege de Corona crisis zal ik deze tijd extra blogs schrijven. Woensdag plaats ik het vervolg op dit blog, namelijk over hoe deze tijd ons dichter bij de Niyama’s brengt en waarom meer mensen Yoga beoefenen zonder het zelf te weten.

Namasté


Hoe paddenstoelen koffie je van je cafeïne verslaving af kan helpen

Vlakbij mijn studio zit een koffiebranderij. Vele vroege ochtenden als ik de sleutel in het slot van de voordeur van mijn studio wacht ik even om de geur van hun vers gebrande bonen op te kunnen snuiven.  Bij het openmaken van een zak koffiebonen inhaleer ik meerdere keren de lucht die vrijkomt. Een goed gezette espresso, cappuccino, latte of koffie; ik kan er ontzettend van genieten. De geur, de smaak, de beleving. 

Waarom cafeïne je slaap verstoort

Helaas merk ik duidelijk het effect van cafeïne op mijn slaapkwaliteit. Dit is heel logisch en werkt voor de meesten zo. Bij het ontwaken start je lichaam met het aanmaken van de stof adenosine. Hoe langer je wakker bent, hoe hoger de adenosine stijging in onze hersenen. Die ‘slaapdruk’ zorgt ervoor dat je na een bepaalde tijd slaapsignalen krijgt, moe wordt en in slaap kan vallen. Cafeïne blokkeert de receptoren voor adenosine en daarmee het slaapsignaal. Het voordeel is dat cafeïne zorgt dat je je alert en wakker voelt, ondanks de grote hoeveelheden adenosine. Het nadeel is dat cafeïne, net als drugs of medicijnen, een halfwaardetijd heeft. Dat is de tijd die je lichaam nodig heeft om de concentratie van een stof te halveren. Cafeïne heeft een halfwaardetijd van 5-7 uur.  Drink je om 16.00 een kop koffie, dan is 50% van de cafeïne om 22.00 nog actief. Daardoor val je moeilijker in slaap en gaat je slaapkwaliteit achteruit.

Om mijn slaapkwaliteit te optimaliseren stopte ik een paar weken geleden met het drinken van koffie na 16.00. Direct voelde ik de positieve effecten daarvan op mijn slaap en energie. Maar ook ging ik langzaam maar zeker meer koffie drinken. Tijd dus om de inname van mijn geliefde cafeïne weer wat te minderen of even te stoppen. Ik geef eerlijk toe dat ik dat normaal best lastig vindt. Tot deze week! Want……..tadada……. daar was opeens Chaga koffie! Een geschenk uit de hemel als je het mij vraagt. Ik ben er helemaal mee in mijn nopjes en heb een echte ‘Chaga-crush’. Wat het is? Het woord ‘Chaga’ is afkomstig van het Russische woord voor paddenstoel. Ik drink tegenwoordig dus paddo-koffie. En nee; (want die vraag kreeg ik al van de week) daar ga je niet van hallucineren. Chaga is, net als bijvoorbeeld Reishi en Lion’s Mane, een adaptogene paddenstoel. 

Adaptogenen

Adaptogenen zijn er in vele vormen, van pillen en extracten tot poeders en mengsels en een volledig natuurlijke vorm om je gezondheid te ondersteunen. Het zijn voornamelijk planten (of in dit geval paddestoelen) die vooral groeien in de meest onherbergzame gebieden van de aarde: woestijnen, koude bergen, droog en kaal land, sommige zelfs daterend uit de ijstijd. Levend in barre omstandigheden, hebben de adaptogene planten een veerkracht ontwikkeld om de omgevings stressoren om hen heen te overleven. Wanneer we deze adaptogenen consumeren, verbetert ons vermogen om met stress in onze interne en externe omgevingen om te gaan enorm. Adaptogenen hebben niet één functie; in plaats daarvan kunnen ze zich aanpassen aan datgene waar je lichaam op dat moment hulp bij nodig heeft en werken om de symptomen in evenwicht te brengen of te verlichten. Hoe cool is dat? !!  

Wat is Chaga

 De Chaga groeit op berken in het hele noordelijk halfrond en wordt ook wel ‘koning van de paddenstoelen’ genoemd. Het heeft een van de hoogste niveaus van Superoxide Dismutase (SOD) die in natuurlijk voedsel voorkomt en bevat extreem veel antioxidanten. SOD vermindert schade aan cellen door “superoxide”, het meest voorkomende vrije radicaal in het lichaam.  Chaga is rijk aan bèta-D-glucanen die balans brengt in de reactie van je immuunsysteem. Dat betekent dat Chaga het immuunsysteem verhoogt wanneer dat nodig is, maar vertraagt wanneer het overactief is. Daarnaast helpt deze superpaddestoel bij spijsverteringsproblemen en is hij rijk aan vitamines, mineralen en voedingsstoffen zoals B-complex- vitamines, zink, selenium en aminozuren.

Hoe maak je er koffie van

Maar genoeg over alle gezondheidsvoordelen en magische eigenschappen. Hoe maak je hier nou koffie van??  Chaga is verkrijgbaar in poedervorm. Je mengt theelepel in gekookt water en roert het goed door. Daarna schenk je er je favoriete opgeklopte plantaardige melk, zoals havermelk, kokosmelk of amandelmelk, op en je hebt een heerlijke Chaga Latte.

De smaak heeft dezelfde aardse en bittere tonen als koffie en heeft zelfs een klein beetje wat weg van cacao. Het geeft, net als koffie, energie en meer focus maar dan zonder de nadelen van cafeïne (want die zit er niet in) Zoals ik al zei; ik heb een Chaga-crush ontwikkeld en kijk in de ochtend nu net zo uit naar mijn paddo koffie als eerst naar mijn espresso. En zo gingen van de week ongemerkt een aantal dagen voorbij waarop ik moeiteloos helemaal geen koffie dronk, zonder vervelende afkickverschijnselen.

Nu ik Chaga geprobeerd heb ga ik uiteraard ook nog proeven van de andere paddenstoelen. Wordt vervolgd dus! Naast koffie kun je nog veel meer andere heerlijke recepten maken met dus ook daar houd ik jullie van op de hoogte.

Wil jij ook een keer zo’n overheerlijke Chaga Latte proeven en ervaren? In de Health Bar van mijn studio ben je van harte welkom. Ik maak er met liefde een voor je klaar!


5 tips om beter te slapen

Hoe heb jij geslapen afgelopen week? En toen je wakker werd; was dat zonder behulp van de wekker en voelde je je energiek, fris en uitgeslapen? Of was het moeilijk uit bed te komen en had je koffie nodig om goed wakker te worden?

Als je je meer herkent in het laatste ben je zeker niet de enige. Velen slapen slecht en/of te kort. We horen wel dat slaap belangrijk is, maar onderschatten vaak de impact ervan. In mijn blog van vorige week kon je lezen welke negatieve invloed slaaptekort heeft op je lichaamssamenstelling. Maar dat is misschien wel het minst erge. Wanneer je regelmatig minder dan 6 of 7 uur slaap heeft dat een groot negatief effect op je immuunsysteem en verdubbeld de kans op kanker. Kort slapen vergroot je kans op hart- en vaatziekten, beroertes en hartfalen. Niet iets om licht over te denken. Wie korter slaapt, leeft ook korter.

Vaak willen mensen weten welke supplementen helpen om beter te kunnen slapen. Natuurlijk kunnen sommige kruiden of supplementen helpen, maar het blijft wat het is: een hulpmiddel. Het haalt de oorzaak van je slaapproblemen niet weg. Dus kijk eerst wat er verbeterd kan worden in je leefstijl.

Maak van slaap je prioriteit! Mijn belangrijkste tips:

  1. Consistentie. Ons lichaam functioneert in een circadiaans ritme (het 24 uurs dag-en nacht ritme) Daarbij is het belangrijk om het eerste gedeelte van de dag vooral te gebruiken voor activiteiten waarbij het sympathische zenuwstelsel geactiveerd wordt; dus om te werken, actief te sporten, etc. Het tweede gedeelte wil je voornamelijk rusten en herstellen. De zogenaamde ‘zeitgebers’ activiteit, voeding en licht geven je lichaam het seintje dat het dag of avond/nacht is en hebben invloed op je circadiaanse ritme  Slaap is heel gevoelig voor verstoringen hierin. Ga zoveel mogelijk rond dezelfde tijd naar bed en houd je bedtijd binnen een venster van 1 uur. Slaapkwaliteit rondom je normale slaaptijd is veel beter dan op andere tijden. Dus als je niet op regelmatige tijden slaapt heb je meer slaap nodig dan 7-8 uur per nacht
  2. Zorg bij het ontwaken voor blootstelling aan fel licht Licht in de ochtend geeft je lichaam een seintje dat de dag is begonnen en het tijd is om te ontwaken. Wanneer je in het eerste gedeelte van de dag blootgesteld wordt aan blauw spectrum (wat in zonlicht zit) ben je productiever en energieker verbetert  je slaapkwaliteit. Bij gebrek aan de zon zijn er ook daglampen verkrijgbaar die dit nabootsen. Zelf heb ik al jaren een wake-up light. Deze bootst de zonsopkomst na waardoor je heel relaxed wakker wordt. Een echte aanrader!
  3. Vermijd fel licht voordat je gaat slapen Fel licht geeft je lichaam het seintje dat het dag is en dat het tijd is voor actie. Wanneer het donker wordt krijgt ons lichaam het seintje om melatonine aan te maken. Fel licht onderdrukt dat, zorgt dat je slecht in slaap komt en verlaagt je slaapkwaliteit aanzienlijk. Een gratis app die je kunt downloaden op je computer is f.lux. Deze filtert het blauwe licht uit het beeldscherm. En ook op je telefoon kun je het zo instellen dat het licht gedempt wordt.
  4. Cafeïne Wat veel mensen niet weten is dat cafeïne een halfwaardetijd van 5-7 uur heeft. Dat is de tijd dat je lichaam nodig heeft om de concentratie van een stof te halveren. Drink jij dus om 16.00 in de middag een paar koppen koffie; dan is rond 22.00 pas de helft van de cafeïne uitgewerkt. Drink dus zo’n 6 uur voor het slapengaan geen cafeïnehoudende dranken meer (Let op: cafeïnevrije koffie bevat ook cafeïne, alleen minder dan gewone koffie) Ben je gevoelig voor cafeïne, neem dan een marge van 10 uur. 
  5. Eet minimaal 3 uur voordat je gaat slapen niet meer. Ook eten is een ‘zeitgeber’. Vermijd dit nog ’s avonds laat en zeker vlak voor het slapen gaan. Of je nu een voorstander bent van Intermittent Fasting of niet: voor iedereen is het een goed idee om niet meer in de (minimaal 3) uren voor het slapen gaan nog te eten of iets anders te drinken dan water of kruidenthee. Hierdoor krijgt je lichaam de kans de werking van de energiecentrales in je cellen (mitochondriën) te optimaliseren, wordt celschade voorkomen en worden belangrijke ontgiftingsfuncties actief. Je lichaam hoort te herstellen tijdens slaap maar als het nog voedsel moet verteren in die tijd zal het andere belangrijke processen niet of minder goed uitvoeren.

Meer weten over hoe je je slaap, rust en herstel kunt optimaliseren? Vrijdag 6 maart a.s. 11.30-12.15 geef ik een presentatie over dit onderwerp bij Optimal Health Studio. Aansluitend is het ook mogelijk vanaf 12.30 mee te lunchen tijdens de maandelijkse Healthy Lunch. Aanmelden kan via nanneke@optimalhealth.nl


Hoe je slanker wordt door meer te slapen

Wanneer je de fitter, slanker en/of sterker wilt worden zijn voeding en training vaak het eerste en soms ook het enige waar je aan denkt. Maar aanpassingen op dat gebied hebben weinig zin als je veel stress of een slaaptekort hebt. Het effect daarvan op alle processen in je lichaam wordt door de meesten van ons zwaar onderschat.

Afgelopen week gaf ik een presentatie in mijn studio over het belang van rust, herstel en slaap op je gezondheid en prestaties. Het lijkt tegenwoordig meer regel dan uitzondering dat mensen slecht of te kort slapen en niet of te weinig ontspannen. Een goede nachtrust bedraagt tussen de 7-9 uur en je zou uitgerust uit jezelf wakker moeten worden. Heb je rond 10.00-11.00 weer het gevoel dat je zou kunnen slapen of heb je koffie nodig in de ochtend om normaal te presteren? Dan is je slaapkwaliteit niet optimaal. 

 Genoeg slaap zorgt ervoor dat het brein de stofwisseling efficiënt kan aansturen. Alle organen volgen het 24-uursritme dat de biologische klok in de hersenen ze oplegt. Slaap je structureel te kort of draai je ’s nachts ploegendiensten, dan raakt de biologische klok in de war en verslapt de stofwisseling. Al na een paar nachten van minder dan vijf uur slaap gaat de maag meer van het trekhormoon ghreline aanmaken, waarmee het een signaal stuurt naar de hersenen dat zegt: ik wil gevuld worden! Vetcellen gaan juist minder van het verzadigingshormoon leptine uitscheiden, dat normaal gesproken aan de hersenen doorgeeft dat je genoeg hebt gegeten.

Wat veel mensen niet weten is dat slaaptekort je energieverbruik nadelig beïnvloedt. En dit komt niet alleen door verhoogde eetlust, hongergevoelens, gevoeligheid voor voedselprikkels (door vermindering van impulscontrole in de hersenen), toename van voedselinname (vooral van hoogcalorisch voedsel) en vermindering van verzadigingsgevoel. Je verbranding gaat letterlijk omlaag en je gaat meer spieren in plaats van vet verbranden waardoor de verbranding nog verder omlaag gaat.

Onderzoekers lieten twee groepen mannen en vrouwen 14 dagen lang een dieet volgen  waarin ze in een calorietekort zaten. Een van de twee groepen mocht niet meer dan 5,5 uur slapen; de andere groep 8,5 uur. Wat bleek?! In beide gevallen verloren de deelnemers gewicht, maar het type gewichtsverlies was heel verschillend. Bij de deelnemers die maar 5, 5 uur sliepen was 70% van het gewichtsverlies afkomstig van spiermassa, niet van vet. De groep die 8,5 uur per nacht sliep bestond 50% van het gewichtsverlies uit vetmassa en de overige 50% uit spiermassa. Een heel groot verschil dus veroorzaakt door kortere nachten slapen.

Bij een ander onderzoek veroorzaakte een interventie met een 4 dagen gecontroleerd dieet in combinatie met korte slaap (4 uur per nacht) aanzienlijk minder gewichtsverlies dan bij de deelnemers die een goede nacht maakten van 8-9 uur.

Als je niet genoeg slaapt is je lichaam minder bereid om vet af te staan zodat je in plaats daarvan meer spiermassa verliest. Ben jij op dit moment met een voedings-en trainingsschema bezig maar slaap je te weinig? Dan is de kans klein dat je ook daadwerkelijk slanker en gespierder zult worden.  Zorg eerst voor voldoende en goede nachtrust zorgt. Pas dan ga je de gewenste resultaten halen. In mijn blog van volgende week en tijdens mijn volgende presentatie ga ik tips geven over hoe je zowel je slaapduur als- kwaliteit kan verbeteren.

De volgende presentatie over Rust, Herstel en Slaap geef ik op vrijdag 6 maart 11.30-12.15 in de Health Bar van Optimal Health Studio. Tevens is het mogelijk om na de presentatie deel te nemen aan onze maandelijkse Healthy Lunch. Wil jij erbij zijn? Stuur dan een mail naar nanneke@optimalhealth.nl


Een van de meest gemaakte fouten als je lichaamsvet kwijt wil.

Uren per week doorbrengen op een loopband, crosstrainer of fiets omdat je vet wil verliezen is zonde van je tijd. Cardiotraining is gezond voor je hart, longen, algemene gezondheid etc. Vooral in de buitenlucht fietsen, wandelen, roeien of lopen is zowel voor je lichamelijke als geestelijke gezondheid een must. Doe dat dus vooral! Maar als je op die loopband of crosstrainer gaat staan of uren buiten aan het wandelen bent om af te vallen ben je heel inefficiënt bezig.

Er is een veel efficiëntere manier als je lichaamsvet wil verliezen.  Een manier die zorgt dat je strakker in je vel komt te zitten, je lijf in shape krijgt en je vetverbranding verhoogt. En die manier is: krachttraining!

Bijna elke week krijg ik wel van iemand de vraag wat voor soort training ze moeten doen als ze willen afvallen. Mijn standaard antwoord:  “De soort training waar je het meeste plezier in hebt!” En dat meen ik oprecht. Als je iets gaat doen wat je niet leuk vindt zul je het niet lang volhouden.  Dat is dus zeker een eerste vereiste.

Een goed voedingspatroon een tweede vereiste. Uiteindelijk is een wekelijks calorietekort nodig als je af wil vallen. De uitspraak ‘Abs are made in the kitchen’ is absoluut waar. Zonder het juiste voedingspatroon gaan zowel cardio-als krachttraining niks voor je doen.

Het grootste gedeelte van wat we op een dag aan energie verbruiken op een dag is ons BMR; het Basaal Metabolisme. Dat is de hoeveelheid energie (calorieën) die je lichaam nodig heeft om te overleven in een ruststand. Ook als je een hele dag stil in bed zou liggen is dat wat je lichaam verbrandt. Je BMR is het allergrootste gedeelte, meestal meer dan driekwart van je totale dagelijkse verbranding. Je spiermassa, organen en hersenen verbruiken heel veel energie. De calorieën die je daarnaast extra verbrandt met je dagelijkse activiteiten en sporten zijn maar een klein gedeelte van je dagelijkse kcal verbruik.

Met een half uur cardiotraining verbrand je rond de 300 kcal, afhankelijk van je gewicht en de intensiteit van de training. Je bent dus best wel even bezig om die hoeveelheid energie te verbranden. 300 kcal gelijk staat aan een Snickers, 50 gram chips of een handje walnoten. Dat is dus veel werk wat je moet verrichten om de hoeveelheid energie van, in verhouding weinig, voedsel te verbranden. 

Krachttraining is dan ook vele malen effectiever als je vet wilt verliezen. Hiermee ga je namelijk spiermassa vergroten. En wanneer je meer spiermassa krijgt gaat je BMR, je basaal metabolisme omhoog en ga je dus elke dag, ook in rust, meer verbranden. Er gaan weken en maanden overheen om spieren op te bouwen, maar je zult langzaam je lichaam zien veranderen, je verbranding gaat omhoog en je vel gaat weer strakker om je heen zitten.


Slim(mer) Eten

“Maar jij eet toch heel weinig…?”, vroeg een van de aanwezige dames laatst tijdens een van mijn presentaties. Even stond ik met mijn mond vol tanden en begreep ik niet waarom ze dat concludeerde. Ik had net verteld hoe ik ooit in aanraking kwam met Intermittent Fasting, mijn survivaltocht door de Spaanse bergen, de marathons die ik liep op een nuchtere maag en de boeken die ik naar aanleiding daarvan schreef.  “Weinig??”, was mijn verbaasde reactie “Wat maakt dat je dat denkt?” “Nou, vanwege het Intermittent Fasting”, reageert ze.

Dit is een vooroordeel waar ik vaker mee te maken krijg. Zowel met betrekking tot Intermittent Fasting als het hebben van een fit en slank lichaam. En ik zie het geregeld terug bij dames (en heren) die graag gewicht willen verliezen. 

Om af te vallen werkt menigeen zich in het zweet tijdens urenlange cardiosessies (wat ook al niet optimaal is maar daarover volgende week meer) en gaat men (te) weinig eten. Jezelf afbeulen of bijna uithongeren lijkt de oplossing om het lichaam te krijgen wat je zo graag wil. Helaas is het dat niet. Integendeel. 

Een wekelijks calorietekort is een eerste voorwaarde om lichaamsvet te verliezen. Maar door continue veel te weinig te eten zul je de hele tijd honger hebben en is het niet vol te houden. Wat je dan wil doen is slimmer eten. In plaats van alleen maar naar calorieën te kijken ga je je richten op verzadiging en eet je voornamelijk voeding met een hoge verzadigingsindex.  Bij deze index wordt voedsel ingedeeld naar het ‘vermogen’ om trek te stillen. Je maagwand heeft rekreceptoren die verzadiging signaleren als reactie op druk. De sensoren meten letterlijk hoe vol je maag is. Simpel gezegd: meer voedsel vult meer dan minder voedsel. Je verzadiging wordt sterker beïnvloedt door het volume van de voeding die je eet dan het aantal kcal dat het bevat. Hoe minder calorieën per 100 gram, hoe verzadigender een product dus is.

Eet je vooral voeding die hoog scoort op de index, dan eet je uiteindelijk gemiddeld minder calorieën omdat je goed verzadigd bent. Noten zijn het voorbeeld van voeding met een lage verzadigingsindex. Maar ook bewerkte producten zoals brood, crackers, pasta, etc zijn geen goede keuze. Groenten zoals broccoli, courgette, bloemkool, spinazie, pompoen maar ook (zoete) aardappelen, bessen en bijvoorbeeld peulvruchten scoren heel hoog.  Hoe meer vezels, proteïne en water een product bevat hoe meer verzadiging het geeft. Schep je bord dus als eerste vol met dat soort producten als je graag lichaamsvet wil verliezen.  In dit geval is het dus zeker niet: hoe minder hoe beter. Integendeel juist.

Meer informatie over deze index vind je onder andere op http://www.mendosa.com/satiety.htm

En hier vind je een visuele presentatie van het principe energiedichtheid:https://www.wisegeek.com/what-does-200-calories-look-like.htm

Super Sandwich; recept uit mijn laatste boek Intermittent Fasting

Waarom Dry January misschien niet zo’n goed idee is.

Het nieuwe jaar is begonnen en we zijn halverwege de maand januari.  De maand van Veganuary, detoxprogramma’s, cleansings en…… Dry January.

Laat ik voorop stellen dat elk inititiatief om gezonder te leven een goed idee is. Een pauze nemen van alcohol kan een goede gelegenheid zijn om na te denken over hoeveel en hoe vaak je drinkt, en de impact ervan op je gezondheid, welzijn en soms zelfs op je financiën. Je lichaam gaat zeker baat hebben van een maand niet drinken – je zult merken dat je beter slaapt, je huid verbetert, je meer energie hebt en je waarschijnlijk gaat afvallen. Maar het heeft heel weinig invloed op je algehele gezondheid als je je alcoholgewoonten de rest van het jaar niet aanpast.

Want hoe ga je na deze maand verder? Ben jij iemand die reikhalzend uitkijkt naar het einde van die periode? Vier je 1 februari met een groot glas wijn of bier?  Afgelopen week zag ik op televisie dat deelnemers aan Dry January werden aangemoedigd met: “Kom op, je kan het! Nog even!! Doorzetten hoor”. Het gekke is dat alcohol drinken bij velen ‘de norm’ is. Het ‘hoort er nou eenmaal bij’. Als samenleving is onze relatie met alcohol verre van ideaal.

Wanneer alcoholische dranken nu nieuw op de markt zouden komen zou het hoogstwaarschijnlijk verboden worden. Zwaar verslavend, slecht voor alles wat je maar kunt bedenken en zwaar kankerverwekkend. En dat laatste weten veel mensen niet. Neem bijvoorbeeld borstkanker. We steunen allerlei acties voor onderzoek naar kanker, laten ons preventief onderzoeken, maar blijven wel rustig wijn doordrinken.

Zoveel dames die ik zie en spreek die denken heel gezond leven. Verantwoorde voeding,  water uit BPA vrije flessen, voldoende bewegen en sporten en daarnaast nog  meditatie, mindfullness of yoga. Maar kom niet aan dat wijntje…….   Zoals Jacqueline Lieshout (schrijfster van het boek ‘Ontwijnen’) het zo treffend omschrijft: “Alcohol is de teddybeer van de volwassenen”. We halen er troost, ontspanning, comfort uit. Het maakt ons zelfverzekerder, ontspannen, vrolijk en tja; soms hebben we het toch gewoon ‘verdiend’? Zonder alcohol is het toch niet echt gezellig? (……)

Begrijp me niet verkeerd. Ik kan echt van een goed glas wijn bij een maaltijd genieten. Maar doordat ik steeds meer weet over de gevolgen van het drinken van alcohol (ja; ook al bij 1 glas per dag) smaakt het mij minder goed dan voorheen. Een hele grote eyeopener was het boek  ‘Op je gezondheid? Over de effecten van alcohol’, geschreven door René Kahn.

Wist jij bijvoorbeeld dat alcohol de kans op borstkanker vergroot? En dat hoe meer je drinkt, des te groter de kans?  Elk glas alcohol per dag vergroot de kans op borstkanker met 10%. Maar ook als je matig drinkt (maximaal 6 glazen per week) verhoogt de kans op borstkanker al met 8%. Eén op de 10 tot 15 gevallen van borstkanker is toe te schrijven aan het gebruik van alcohol. Gek toch dat we zoveel geld uitgeven aan onderzoek en het screenen van borstkanker maar dat er geen voorlichting wordt gegeven aan vrouwen over het nadelige effect van alcohol op het ontstaan van borstkanker? Ik ben het in ieder geval nooit tegen gekomen.  En alcohol verhoogt niet alleen de kans op borstkanker maar ook op andere vormen zoals kanker van de mond en keel, slokdarm, lever, alvleesklier en dikke darm.

Toen ik dat en nog meer feiten las in het boek van René Kahn gingen die glazen alcohol me steeds minder goed smaken. Afgelopen zomer besloot ik de fitste versie van mezelf te worden, ik startte met een intensief krachttrainingsprogramma en stel mijn voeding zo samen dat ik maximale groei en herstel van mijn spieren kan realiseren. Als vanzelf past alcohol daar minder en minder bij. Dit is een heel natuurlijk proces geweest. Heel sporadisch drink ik nog weleens een glas wijn. Maar deze zijn de afgelopen 4 maanden op 1 hand te tellen; een glas wijn na mijn eindexamenopdracht-diner, een glas wijn bij het etentje ter ere van de 16everjaardag van een van mijn kinderen en een half glas champagne met Oud & Nieuw. 

Natuurlijk is het een goed idee om een maand lang geen druppel alcohol te drinken. Maar op de lange termijn is het voor je gezondheid beter om gedurende het hele jaar heel gematigd te zijn met alcohol.

Leesinspiratie:

“Op je Gezondheid? Over de effecten van alcohol”, René Kahn

“Chardonnee” van Clare Pooley

“Ontwijnen”, Jacqueline van Lieshout